toksyczne wole guzowate
Toksyczne wole guzowate (toxic nodular goiter) to schorzenie tarczycy charakteryzujące się obecnością autonomicznych, produkujących hormony guzków w obrębie gruczołu tarczowego, co prowadzi do hipertyreozy. Inaczej niż w chorobie Gravesa-Basedowa, toksyczne wole guzowate nie ma podłoża autoimmunologicznego.
Klinicznie schorzenie objawia się objawami nadczynności tarczycy, takimi jak tachykardia, drżenie rąk, nadmierna potliwość, utrata masy ciała pomimo zwiększonego apetytu, niepokój i bezsenność. W badaniu fizykalnym stwierdza się powiększoną tarczycę z wyczuwalnymi guzkami. Diagnostyka obejmuje oznaczenie stężenia TSH (obniżone), fT4 i fT3 (podwyższone) oraz badania obrazowe (USG, scyntygrafia).
Leczenie toksycznego wola guzowatego może być zachowawcze (tiamazol, propylotiouracyl), ablacyjne (podanie radiojodu I-131) lub chirurgiczne. Wybór metody zależy od wieku pacjenta, wielkości wola, liczby i charakteru guzków oraz preferencji chorego. U osób starszych z licznymi guzkami często preferuje się leczenie radiojodem, natomiast u młodszych pacjentów z dużym wolem wieloguzkowym rozważa się leczenie operacyjne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wole – Patofizjologia i mechanizm
Wole to powiększenie gruczołu tarczowego, które może mieć charakter rozlany lub guzkowy, wynikające z zaburzeń osi podwzgórze-przysadka-tarczyca, gdzie kluczową rolę odgrywa tyreotropina (TSH). Najczęstszą przyczyną wola na świecie jest niedobór jodu, prowadzący do zmniejszonej syntezy hormonów tarczycy (T4, T3) i kompensacyjnej hiperplazji tarczycy pod wpływem podwyższonego TSH. W krajach z odpowiednim spożyciem jodu dominują przyczyny autoimmunologiczne, takie jak choroba Hashimoto (niszczenie tarczycy i niedoczynność) oraz choroba Gravesa-Basedowa (produkcja immunoglobulin stymulujących receptor TSH – TSI, powodujących nadczynność i rozlane wole toksyczne). Wole wieloguzkowe (MNG) charakteryzuje się heterogennością proliferacji komórek pęcherzykowych, mutacjami somatycznymi receptorów TSH (w 60-80% autonomicznych guzków) oraz wpływem czynników genetycznych i środowiskowych, takich jak palenie tytoniu i substancje wolotwórcze.
choroba Gravesa-Basedowa, choroba Hashimoto, endotelina-1, goitrogeny, gruczoł tarczowy, gruczolak toksyczny, hiperplazja pęcherzykowa, hiperplazja tarczycy, hormon tyreotropowy, hormon uwalniający tyreotropinę, immunoglobulina stymulująca tarczycę, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, niedoczynność tarczycy, oś podwzgórze-przysadka-tarczyca, peroksydaza tarczycowa, przeciwciała stymulujące receptor TSH, receptor TSH, stres oksydacyjny, substancja wolotwórcza, synteza hormonów tarczycy, toksyczne wole guzowate, transformujący czynnik wzrostu beta, wole wieloguzkowe, zespół Pendreda