choroby atopowe
Choroby atopowe to grupa przewlekłych schorzeń alergicznych o podłożu immunologicznym, charakteryzujących się nieprawidłową, nadmierną reakcją układu odpornościowego na powszechnie występujące alergeny środowiskowe. Główne jednostki chorobowe zaliczane do chorób atopowych to atopowe zapalenie skóry (AZS), astma oskrzelowa, alergiczny nieżyt nosa oraz alergiczne zapalenie spojówek.
Patogeneza chorób atopowych wiąże się z zaburzeniami równowagi immunologicznej, ze szczególnym udziałem limfocytów Th2 i nadmierną produkcją przeciwciał IgE. Kluczową rolę odgrywają również czynniki genetyczne – ryzyko rozwoju chorób atopowych jest znacząco wyższe u osób z obciążonym wywiadem rodzinnym. Współczesne badania wskazują na istotny wpływ czynników środowiskowych, w tym ekspozycji na alergeny, zanieczyszczenia powietrza oraz zmian w mikrobiomie jelitowym.
Choroby atopowe często współwystępują u jednego pacjenta, tworząc tzw. marsz alergiczny – sekwencyjne pojawianie się różnych manifestacji klinicznych atopii wraz z wiekiem pacjenta. Leczenie chorób atopowych ma charakter wielokierunkowy i obejmuje eliminację alergenów, farmakoterapię (leki przeciwhistaminowe, glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny, leki biologiczne), immunoterapię swoistą oraz edukację pacjenta w zakresie profilaktyki i samoopieki.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Keratoza pilaris – Etiologia i przyczyny
Keratoza pilaris (KP) to przewlekłe schorzenie skóry charakteryzujące się nadmiernym rogowaceniem mieszków włosowych, prowadzącym do powstawania drobnych, szorstkich grudek na powierzchniach takich jak ramiona, uda czy pośladki. Etiologia KP jest wieloczynnikowa, z dominującym komponentem genetycznym dziedziczonym autosomalnie dominująco, w którym mutacje w genie FLG (kodującym filagrynę) oraz innych genach związanych z barierą skórną (np. ABCA12) odgrywają kluczową rolę. Patogeneza obejmuje zaburzenia keratynizacji i defekty strukturalne trzonu włosa, a także zmniejszoną funkcję gruczołów łojowych. KP często współwystępuje z atopowym zapaleniem skóry, ichthyosis vulgaris, xerosis oraz innymi chorobami atopowymi, co wskazuje na wspólną dysfunkcję bariery skórnej. Czynniki hormonalne (np. hiperandrogenizm, fluktuacje w okresie dojrzewania, ciąży i menopauzy) oraz metaboliczne (insulinooporność, otyłość) mogą nasilać objawy.
atopowe zapalenie skóry, celiakia, choroby atopowe, cukrzyca insulinozależna, czop keratynowy, dysplazja ektodermalna, dziedziczenie autosomalne dominujące, filagryna, gen ABCA12, gen FLG, hiperandrogenizm, hiperkeratynizacja, insulinooporność, kaskada sygnałowa Ras, keratoza pilaris, keratynizacja, korneocyty, patogeneza, RASopatie, rogowacenie mieszkowe, rybia łuska pospolita, sebum, skóra kurczaka, suchość skóry, wrażliwość na gluten, zespół Cushinga, zespół Downa - Leksykon chorób i schorzeń
Nieżyt żołądka – Epidemiologia
Funkcjonalna dyspepsja (FD) jest najczęstszą postacią niestrawności, diagnozowaną po wykluczeniu przyczyn organicznych, z globalnym rozpowszechnieniem szacowanym na 8,4% (95% CI 7,4-9,5%). Częstość występowania niebadanej dyspepsji (UD) wynosi średnio 21% (95% CI 18-24%), z wyraźnymi różnicami geograficznymi: w krajach zachodnich FD występuje u 10-40% populacji, w Azji 8-23%, a w krajach o niskim i średnim dochodzie nawet do 37,9% (6,2-44,2%). Kryteria diagnostyczne wpływają na szacunki częstości – najniższe wartości uzyskuje się przy zastosowaniu Rzymskich Kryteriów IV (6,8%; 95% CI 5,8-7,9%). Czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską, wiek powyżej 60 lat, niższy poziom wykształcenia, infekcję Helicobacter pylori, przebyte infekcje żołądkowo-jelitowe, a także czynniki modyfikowalne takie jak stres, palenie tytoniu, spożycie kofeiny i stosowanie NLPZ. FD często współistnieje z innymi zaburzeniami funkcjonalnymi przewodu pokarmowego, w tym GERD (zwłaszcza NERD) i zespołem jelita drażliwego (IBS).
choroba refluksowa przełyku, choroby atopowe, choroby autoimmunologiczne, COVID-19, dyspepsja, eradykacja Helicobacter pylori, funkcjonalna dyspepsja, górny odcinek przewodu pokarmowego, Helicobacter pylori, infekcja żołądkowo-jelitowa, kryteria rzymskie, niesteroidowe leki przeciwzapalne, objawy dyspeptyczne, przewlekłe zmęczenie, refluksowe zapalenie przełyku, wskaźnik masy ciała, wskaźnik przeżycia, zespół bólu nadbrzusza, zespół dolegliwości poposiłkowych, zespół jelita drażliwego, zgaga - Leksykon chorób i schorzeń
Selektywna niedobór iga – Zapobieganie i profilaktyka
Selektywny niedobór immunoglobuliny A (IgA) definiowany jest jako poziom IgA poniżej 7 mg/dl u pacjentów powyżej 4 roku życia, z zachowaniem prawidłowych poziomów IgG i IgM. Wyróżnia się niedobór względny (IgA >5 mg/dl) oraz całkowity (IgA <0,05 mg/dl). Schorzenie występuje u około 1% populacji kaukaskiej i często przebiega bezobjawowo, choć u części pacjentów manifestuje się nawracającymi infekcjami dróg oddechowych i przewodu pokarmowego, a także zwiększoną podatnością na choroby alergiczne i autoimmunologiczne. Profilaktyka pierwotna opiera się głównie na poradnictwie genetycznym, natomiast profilaktyka wtórna obejmuje szczepienia ochronne (m.in. przeciwko pneumokokom, Hib, grypie, półpaścowi oraz 9-walentnej szczepionce HPV) oraz, w wybranych przypadkach, profilaktykę antybiotykową i immunoterapię podjęzykową (SLIT) z inaktywowanymi ekstraktami bakteryjnymi. Szczególną uwagę zwraca się na unikanie żywych szczepionek takich jak OPV, BCG, DEN4CYD i szczepionka przeciwko żółtej gorączce.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, badania przesiewowe, choroby atopowe, choroby autoimmunologiczne, immunoglobulina A, immunoterapia podjęzykowa, mikrobiom jelitowy, płytki krwi, poradnictwo genetyczne, probiotyki, profilaktyka antybiotykowa, przeciwciała anty-IgA, reakcja anafilaktyczna, rozstrzenie oskrzeli, selektywny niedobór IgA, szczepienia ochronne, szczepionka przeciwko grypie, szczepionka przeciwko HPV, szczepionka przeciwko pneumokokom, terapia immunoglobulinowa, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół złego wchłaniania - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie skóry – Epidemiologia
Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest jedną z najczęstszych dermatoz o przewlekłym, nawracającym przebiegu, dotykającą globalnie około 2,6% populacji (204,05 mln osób), w tym 2,0% dorosłych (101,27 mln) i 4,0% dzieci (102,78 mln). W krajach rozwiniętych częstość występowania u dzieci sięga 15-30%, a u dorosłych 2-10%. W USA około 31,6 mln osób cierpi na zapalenie skóry, z czego 16,5 mln dorosłych i 9,6 mln dzieci ma AZS, a 6,6 mln dorosłych oraz jedna trzecia dzieci prezentuje umiarkowaną do ciężką postać choroby. Czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską, pochodzenie etniczne (większa częstość i ciężkość u Afroamerykanów i rdzennych Amerykanów), historię atopową w rodzinie (37-56% pacjentów) oraz czynniki środowiskowe, takie jak zanieczyszczenie i warunki miejskie. AZS rozpoczyna się najczęściej we wczesnym dzieciństwie (80% przed 6 r.ż.), z 20-50% przypadków utrzymujących się w dorosłości, a 25% dorosłych zgłasza początek objawów w wieku dorosłym. Kontaktowe zapalenie skóry, szczególnie zawodowe, jest powszechne w grupach zawodowych narażonych na drażniące substancje, z roczną zachorowalnością do 46,9/10 000 u fryzjerów.
alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry, biomarker, choroby atopowe, choroby współistniejące, ciężka postać choroby, częstość występowania AZS, dystrybucja choroby, historia rodzinna, kontaktowe zapalenie skóry, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, lichenifikacja, nadzór epidemiologiczny, opieka zdrowotna, podrażnieniowe kontaktowe zapalenie skóry, remisja, rozpowszechnienie choroby, substancje drażniące, wyprysk rąk, zachorowalność, zaostrzenie choroby, zapalenie skóry, zawodowe kontaktowe zapalenie skóry, zmiany sączące, zmienność sezonowa - Leksykon substancji czynnych
Kromoglikan sodu – Wskazania do stosowania
Kromoglikan sodu, dostępny w postaci kropli do oczu o stężeniu 40 mg/ml (Cusicrom 4% i Lecrolyn), jest skutecznym lekiem przeciwalergicznym stosowanym w leczeniu alergicznych chorób oczu, w tym sezonowego i całorocznego alergicznego zapalenia spojówek, wiosennego zapalenia rogówki i spojówek oraz atopowego zapalenia rogówki. Preparaty te są wskazane zarówno dla dorosłych, jak i dzieci, a Lecrolyn dostarcza około 1,2 mg substancji czynnej na kroplę (0,03 ml). Kromoglikan sodu działa profilaktycznie, hamując uwalnianie mediatorów zapalenia z komórek tucznych, co wymaga regularnego stosowania, zwłaszcza przed sezonem pylenia lub w okresach zwiększonej ekspozycji na alergeny. W przypadku Cusicrom 4% istotne jest uwzględnienie obecności chlorku benzalkoniowego (0,01%) jako środka konserwującego, co może mieć znaczenie u pacjentów wrażliwych na konserwanty lub stosujących długotrwale krople do oczu.
alergiczne zapalenie spojówek, atopowe zapalenie rogówki, atopowe zapalenie skóry, całoroczne alergiczne zapalenie spojówek, chlorek benzalkoniowy, choroby atopowe, Cusicrom, komórki tuczne, kromoglikan sodu, krople do oczu, Lecrolyn, sezonowe alergiczne zapalenie spojówek, soczewki kontaktowe, wiosenne zapalenie rogówki i spojówek