kaskada sygnałowa Ras
Kaskada sygnałowa Ras to kluczowy wewnątrzkomórkowy szlak przekazywania sygnałów, który odgrywa centralną rolę w regulacji proliferacji, różnicowania i przeżycia komórek. Rozpoczyna się od aktywacji białek Ras (H-Ras, K-Ras, N-Ras), należących do rodziny małych białek G, które funkcjonują jako molekularne przełączniki, zmieniając swoją konformację pomiędzy stanem aktywnym (związanym z GTP) i nieaktywnym (związanym z GDP).
Aktywacja szlaku Ras następuje po pobudzeniu receptorów błonowych, takich jak receptory kinaz tyrozynowych (RTK), które w odpowiedzi na czynniki wzrostu rekrutują białka adaptorowe (np. Grb2) i czynniki wymiany nukleotydów guaninowych (GEF, np. SOS). Te ostatnie katalizują wymianę GDP na GTP w białkach Ras, co prowadzi do ich aktywacji. Aktywne Ras uruchamia kaskadę kinaz MAP (MAPK), obejmującą kolejno kinazy RAF, MEK i ERK.
Dysfunkcje kaskady sygnałowej Ras mają istotne znaczenie w patogenezie wielu chorób, szczególnie nowotworów. Mutacje w genach RAS, prowadzące do konstytutywnej aktywacji tego szlaku, występują w około 30% wszystkich nowotworów złośliwych u ludzi, zwłaszcza w raku trzustki, jelita grubego i płuc. Z tego powodu komponenty tej ścieżki sygnałowej stanowią ważne cele terapeutyczne w onkologii, a leki ukierunkowane na inhibicję kinaz RAF i MEK znalazły zastosowanie kliniczne w leczeniu niektórych typów nowotworów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Keratoza pilaris – Etiologia i przyczyny
Keratoza pilaris (KP) to przewlekłe schorzenie skóry charakteryzujące się nadmiernym rogowaceniem mieszków włosowych, prowadzącym do powstawania drobnych, szorstkich grudek na powierzchniach takich jak ramiona, uda czy pośladki. Etiologia KP jest wieloczynnikowa, z dominującym komponentem genetycznym dziedziczonym autosomalnie dominująco, w którym mutacje w genie FLG (kodującym filagrynę) oraz innych genach związanych z barierą skórną (np. ABCA12) odgrywają kluczową rolę. Patogeneza obejmuje zaburzenia keratynizacji i defekty strukturalne trzonu włosa, a także zmniejszoną funkcję gruczołów łojowych. KP często współwystępuje z atopowym zapaleniem skóry, ichthyosis vulgaris, xerosis oraz innymi chorobami atopowymi, co wskazuje na wspólną dysfunkcję bariery skórnej. Czynniki hormonalne (np. hiperandrogenizm, fluktuacje w okresie dojrzewania, ciąży i menopauzy) oraz metaboliczne (insulinooporność, otyłość) mogą nasilać objawy.
atopowe zapalenie skóry, celiakia, choroby atopowe, cukrzyca insulinozależna, czop keratynowy, dysplazja ektodermalna, dziedziczenie autosomalne dominujące, filagryna, gen ABCA12, gen FLG, hiperandrogenizm, hiperkeratynizacja, insulinooporność, kaskada sygnałowa Ras, keratoza pilaris, keratynizacja, korneocyty, patogeneza, RASopatie, rogowacenie mieszkowe, rybia łuska pospolita, sebum, skóra kurczaka, suchość skóry, wrażliwość na gluten, zespół Cushinga, zespół Downa