albuminy i α1-kwaśna glikoproteina
Albuminy są głównym białkiem osocza krwi, stanowiącym około 50-60% wszystkich białek surowicy. Są wytwarzane przez hepatocyty wątroby i pełnią kluczową rolę w utrzymaniu ciśnienia onkotycznego osocza, co zapobiega przesiąkaniu płynu z naczyń krwionośnych do przestrzeni pozanaczyniowej. Albuminy transportują również wiele substancji w krwioobiegu, w tym hormony tarczycy, bilirubinę, jony wapnia, kwasy tłuszczowe oraz liczne leki.
α1-kwaśna glikoproteina (AAG, orozomukoid) jest białkiem ostrej fazy, również syntetyzowanym głównie w wątrobie. Jej stężenie wzrasta w odpowiedzi na stan zapalny, urazy, zakażenia czy nowotwory. AAG wiąże się głównie z lekami o charakterze zasadowym, ograniczając ich biodostępność. Wzrost stężenia AAG w stanach patologicznych może znacząco wpływać na farmakokinetykę wielu leków, zmniejszając ich frakcję wolną i tym samym modyfikując efekt terapeutyczny.
Zarówno albuminy, jak i α1-kwaśna glikoproteina odgrywają istotną rolę w wiązaniu i transporcie leków w organizmie. Zmiany ich stężenia w stanach patologicznych mogą znacząco wpływać na farmakokinetykę i farmakodynamikę wielu preparatów, co ma istotne znaczenie kliniczne przy dostosowywaniu dawkowania leków, szczególnie tych o wąskim indeksie terapeutycznym.