agoniści receptora beta2
Agoniści receptora beta2 to substancje lecznicze, które selektywnie wiążą się z receptorami beta2-adrenergicznymi i aktywują je, powodując rozluźnienie mięśni gładkich oskrzeli. Stanowią one fundament terapii schorzeń obturacyjnych dróg oddechowych, przede wszystkim astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).
Mechanizm działania tych leków polega na stymulacji receptorów beta2, co prowadzi do aktywacji cyklazy adenylowej i zwiększenia wewnątrzkomórkowego stężenia cAMP. To z kolei wywołuje rozkurcz mięśniówki gładkiej oskrzeli (bronchodylatację), zwiększa klirens śluzowo-rzęskowy i hamuje uwalnianie mediatorów z komórek tucznych, co skutkuje zmniejszeniem obrzęku błony śluzowej i poprawą drożności dróg oddechowych.
W praktyce klinicznej agoniści receptora beta2 dzielą się na krótko działające (SABA – np. salbutamol, fenoterol) stosowane doraźnie w celu szybkiego złagodzenia objawów oraz długo działające (LABA – np. salmeterol, formoterol, indakaterol), które są wykorzystywane w leczeniu przewlekłym. Najnowszą grupą są ultra-długo działające beta2-mimetyki (ULTRA-LABA), jak np. wilanterol.
Warto zaznaczyć, że leki te mogą wywoływać działania niepożądane związane z aktywacją receptorów beta2 w innych narządach, takie jak tachykardia, drżenie mięśniowe, hipokaliemia czy hiperglikemia. Nowoczesne preparaty cechują się jednak wysoką selektywnością wobec receptorów beta2, co znacząco ogranicza występowanie tych efektów.