stymulacja przezskórna
Stymulacja przezskórna (TENS – Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation) to nieinwazyjna metoda leczenia bólu polegająca na aplikacji prądu elektrycznego o niskim natężeniu przez elektrody umieszczone na skórze. Technika ta wywodzi się z teorii bramki bólowej (gate control theory) i działa poprzez blokowanie transmisji sygnałów bólowych do mózgu oraz stymulowanie uwalniania endorfin.
W praktyce klinicznej TENS znajduje zastosowanie w terapii bólu ostrego i przewlekłego różnego pochodzenia, w tym bólu mięśniowo-szkieletowego, neuralgii, bólu pooperacyjnego czy związanego z chorobami reumatycznymi. Urządzenia do TENS pozwalają na modyfikację parametrów stymulacji (częstotliwość, natężenie i czas trwania impulsu), co umożliwia dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Zaletami stymulacji przezskórnej są nieinwazyjność, niewielkie ryzyko działań niepożądanych oraz możliwość samodzielnego stosowania przez pacjenta po odpowiednim przeszkoleniu. Przeciwwskazania obejmują stosowanie u pacjentów z rozrusznikami serca, w ciąży (w obrębie jamy brzusznej i okolicy lędźwiowo-krzyżowej), na obszarach skóry z zaburzeniami czucia oraz w okolicy tętnicy szyjnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Bradykardia – Leczenie
Bradykardia definiowana jest jako częstość akcji serca poniżej 60 uderzeń na minutę i wymaga leczenia zależnego od etiologii, nasilenia objawów oraz chorób współistniejących. U pacjentów bezobjawowych leczenie może nie być konieczne, natomiast u osób z objawami takimi jak zawroty głowy, omdlenia, zmęczenie czy duszność, terapia ma na celu zwiększenie częstości akcji serca, poprawę perfuzji narządowej oraz zapobieganie powikłaniom. Pierwszym krokiem jest identyfikacja i eliminacja odwracalnych przyczyn, takich jak działania niepożądane leków (beta-blokery, blokery kanału wapniowego, digoksyna), zaburzenia elektrolitowe (np. hiperkaliemia), niedoczynność tarczycy, choroba Lyme’a, hipoksja czy ostre niedokrwienie mięśnia sercowego. W stanach ostrych z niestabilnością hemodynamiczną stosuje się atropinę w dawce 0,5-1,0 mg i.v. co 3-5 minut do maksymalnej dawki 3 mg, a w przypadku braku efektu – wlewy dożylne adrenaliny (2-10 μg/min) lub dopaminy (2-20 μg/kg/min).
adrenalina, antagonista wapnia, atropina, beta-bloker, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, bradykardia, bradykardia zatokowa, choroba Lyme’a, ciśnienie śródczaszkowe, dopamina, duszność, hiperkaliemia, hipoksemia, hipoksja, hipotensja, hipotermia, nagły zgon sercowy, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, omdlenie, stymulacja elektryczna, stymulacja przezskórna, stymulacja przezżylna, stymulator resynchronizujący, stymulator serca, teofilina, zaburzenia elektrolitowe, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon chorób i schorzeń
Blok serca – Leczenie
Blok serca to zaburzenie przewodnictwa elektrycznego, które może manifestować się różnymi stopniami zaawansowania i wymaga indywidualnego podejścia terapeutycznego. Blok pierwszego stopnia zwykle nie wymaga leczenia, natomiast blok drugiego stopnia typu Mobitz II oraz blok trzeciego stopnia (całkowity) wskazują na konieczność implantacji stymulatora serca, nawet u pacjentów bezobjawowych, ze względu na ryzyko progresji do całkowitego bloku i zagrożenia życia. W stanach nagłych stosuje się tymczasową stymulację przezskórną (TCP) lub przezżylną. Farmakologicznie stosuje się atropinę, izoproterenol, dopaminę, dobutaminę i adrenalinę, jednak ich działanie jest często przejściowe i nieskuteczne w zaawansowanych blokach. W przypadku bloku serca spowodowanego lekami (np. beta-blokerami, digoksyną) lub infekcjami (np. boreliozą), kluczowe jest leczenie przyczynowe i modyfikacja terapii farmakologicznej.
ablacja drogi wolnej, amiodaron, angioplastyka wieńcowa, asystolia, atropina, beta-bloker, blok drugiego stopnia, blok odnogi pęczka Hisa, blok pierwszego stopnia, blok serca, blok trzeciego stopnia, bloker kanału wapniowego, bradykardia, całkowity blok serca, digoksyna, dobutamina, dopamina, dysfunkcja lewej komory, implantacja stymulatora serca, izoproterenol, kardiomegalia, litotrypsja wewnątrznaczyniowa, niewydolność serca, rehabilitacja kardiologiczna, restenoza, rewaskularyzacja, stymulacja dwukomorowa, stymulacja przezskórna, stymulacja przezżylna, terapia resynchronizująca serca, wzmocniona zewnętrzna kontrapulsacja, zaburzenie przewodnictwa elektrycznego, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Bradykardia – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Bradykardia definiowana jest jako częstość akcji serca poniżej 60 uderzeń na minutę u osoby dorosłej w spoczynku i może mieć etiologię obejmującą zaburzenia przewodzenia węzła zatokowo-przedsionkowego lub przedsionkowo-komorowego, stosowanie leków (beta-blokery, blokery kanału wapniowego), choroby tarczycy, zaburzenia elektrolitowe, obturacyjny bezdech senny, infekcje (w tym COVID-19) oraz choroby serca. Objawowa bradykardia manifestuje się zawrotami głowy, omdleniami, zmęczeniem, dusznością, bólem w klatce piersiowej, niskim ciśnieniem tętniczym i może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak niewydolność serca czy zatrzymanie krążenia. Diagnostyka obejmuje monitorowanie EKG 12-odprowadzeniowego, kardiomonitoring oraz ocenę hemodynamiczną, a interwencje pielęgniarskie koncentrują się na monitorowaniu parametrów życiowych, ocenie stanu świadomości, perfuzji obwodowej oraz przygotowaniu do ewentualnej stymulacji serca lub podania atropiny (0,5-0,6 mg i.v. co 3-5 minut, max 3 mg).
12-odprowadzeniowe EKG, atropina, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, ból w klatce piersiowej, dieta niskosodowa, glikozyd naparstnicy, hipotensja, implantacja rozrusznika serca, nagła śmierć sercowa, niedoczynność tarczycy, nieefektywna perfuzja tkankowa, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność serca, obturacyjny bezdech senny, omdlenie, stymulacja przezskórna, stymulacja przezżylna, stymulacja zewnętrzna, tętno obwodowe, układ przewodzący serca, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenie elektrolitowe, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, zmniejszony rzut serca - Leksykon chorób i schorzeń
Blok serca – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Blok serca to zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych między przedsionkami a komorami, prowadzące do opóźnienia lub całkowitego zablokowania sygnału, co skutkuje nieefektywnym skurczem serca i zmniejszonym rzutem. Klasyfikacja obejmuje blok I stopnia (wydłużenie odstępu PR >0,20 s, zwykle bezobjawowy), blok II stopnia (typ I – Mobitz I/Wenckebach z postępującym wydłużeniem PR i wypadaniem QRS; typ II – Mobitz II z nagłym wypadaniem QRS, bardziej niebezpieczny) oraz blok III stopnia (całkowity blok, niezależna praca przedsionków i komór, stan zagrażający życiu). Etiologia jest wieloczynnikowa: choroba niedokrwienna, wady strukturalne, choroby autoimmunologiczne, infekcje, leki (beta-blokery, blokery kanału wapniowego, glikozydy), zaburzenia elektrolitowe, starzenie i powikłania po zabiegach kardiochirurgicznych. Diagnostyka opiera się na EKG, Holterze, echokardiografii, badaniach laboratoryjnych i elektrofizjologicznych.
atropina, badanie echokardiograficzne, badanie elektrofizjologiczne, badanie MRI, beta-bloker, blok drugiego stopnia, blok pierwszego stopnia, blok serca, blok trzeciego stopnia, bloker kanału wapniowego, bradykardia objawowa, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, choroba z Lyme, dopamina, edukacja pacjenta, elektrokardiogram, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipokalcemia, holter EKG, implantacja stymulatora serca, izoproterenol, kardiomiopatia, obrzęk obwodowy, odstęp PR, rozrusznik serca, rzut serca, stężenie elektrolitów, stymulacja przezskórna, test wysiłkowy, toczeń rumieniowaty układowy, układ przewodzący serca, wada zastawkowa, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zapalenie mięśnia sercowego, zapis EKG, zastój w krążeniu płucnym, zawał serca, zespół QRS, zespół Sjögrena - Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Leczenie
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (RBBB i LBBB) u pacjentów bez objawów i chorób serca zwykle nie wymaga leczenia, a jedynie okresowej kontroli kardiologicznej. W przypadku objawów lub współistniejących schorzeń kardiologicznych stosuje się leczenie ukierunkowane na te choroby, np. beta-blokery w nadciśnieniu tętniczym, standardową terapię niewydolności serca (inhibitory ACE, ARB, beta-blokery, antagoniści receptora mineralokortykoidowego, inhibitory SGLT-2) oraz leki przeciwzakrzepowe przy zatorowości płucnej z RBBB. W rzadkich przypadkach bolesnego zespołu LBBB stosuje się beta-blokery lub iwabradynę. Wskazaniem do implantacji rozrusznika są m.in. blok dwupęczkowy, blok gałęzi z zaawansowanym blokiem AV lub epizody omdleń. Terapia resynchronizująca serce (CRT) jest zalecana u pacjentów z LBBB, frakcją wyrzutową lewej komory ≤35%, szerokim zespołem QRS ≥150 ms i utrzymującymi się objawami niewydolności serca mimo optymalnej farmakoterapii, co może zmniejszyć śmiertelność nawet o 37%.
antagonista receptora mineralokortykoidowego, beta-bloker, blok dwupęczkowy, blok gałęzi przedsionkowo-komorowy, blok lewej gałęzi pęczka Hisa, blok prawej gałęzi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blok trójpęczkowy, bloker receptora angiotensyny, cewnikowanie prawego serca, flekainid, frakcja wyrzutowa lewej komory, inhibitor ACE, inhibitor SGLT-2, iwabradyna, kardiomiopatia rozstrzeniowa, kontrola kardiologiczna, lek antyarytmiczny, lek hipotensyjny, lek przeciwzakrzepowy, lidokaina, niewydolność serca, przezcewnikowa implantacja zastawki aortalnej, rozrusznik serca, stymulacja dwujamowa, stymulacja dwukomorowa, stymulacja pęczka Hisa, stymulacja przezskórna, terapia resynchronizująca serce, zaburzenie przewodzenia, zatorowość płucna, zawał serca, zespół QRS