porażenie nerwu przeponowego

Porażenie nerwu przeponowego (łac. paralysis nervi phrenici) to stan patologiczny polegający na zaburzeniu funkcji nerwu przeponowego, co prowadzi do osłabienia lub całkowitego zaniku kurczliwości przepony po stronie uszkodzenia. Nerw przeponowy, wywodzący się głównie z poziomu rdzeniowego C3-C5, jest kluczowym nerwem odpowiedzialnym za unerwienie ruchowe przepony – głównego mięśnia oddechowego.

Etiologia porażenia nerwu przeponowego jest zróżnicowana i obejmuje: urazy (w tym jatrogenne podczas zabiegów chirurgicznych), choroby neurologiczne (np. choroba neuronu ruchowego), procesy nowotworowe (zwłaszcza guzy szczytu płuca typu Pancoasta), choroby infekcyjne (półpasiec, borelioza) oraz choroby układowe (np. cukrzyca). Uszkodzenie może mieć charakter jednostronny lub obustronny, przy czym to drugie stanowi poważniejsze zagrożenie dla wydolności oddechowej pacjenta.

Objawy kliniczne zależą od stopnia uszkodzenia nerwu oraz od tego, czy porażenie jest jedno- czy obustronne. Pacjenci mogą zgłaszać duszność (zwłaszcza wysiłkową), ortopnoe, osłabienie, a w przypadkach obustronnego porażenia – niewydolność oddechową. W badaniu fizykalnym można zaobserwować asymetryczne ruchy klatki piersiowej, uniesienie strony porażonej podczas wdechu (paradoksalny ruch przepony) oraz osłabienie szmeru pęcherzykowego po stronie uszkodzenia.

Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (RTG klatki piersiowej w trakcie wdechu i wydechu, fluoroskopię, USG przepony), badania czynnościowe płuc oraz elektromiografię. Leczenie zależy od przyczyny i obejmuje terapię choroby podstawowej, rehabilitację oddechową, a w ciężkich przypadkach – wspomaganie oddychania. W wybranych przypadkach rozważa się zabieg chirurgicznego podwieszenia przepony (diafragmopeksja) lub wszczepienie stymulatora przepony.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Paraliż – Zapobieganie i profilaktyka

Paraliż, definiowany jako utrata funkcji mięśniowej spowodowana uszkodzeniem układu nerwowego, może być skutecznie zapobiegany poprzez wieloaspektowe strategie profilaktyczne. Kluczowe jest zapobieganie urazom rdzenia kręgowego, które są jedną z głównych przyczyn paraliżu, zwłaszcza poprzez środki ostrożności w ruchu drogowym (np. zapinanie pasów bezpieczeństwa, unikanie prowadzenia pod wpływem substancji odurzających) oraz w aktywności sportowej (stosowanie kasków, asekuracji, unikanie sportów ekstremalnych). Profilaktyka upadków u osób starszych obejmuje instalację poręczy, mat antypoślizgowych i utrzymanie porządku w otoczeniu. W przypadku udaru mózgu, który jest główną przyczyną hemiparaliżu, istotna jest kontrola nadciśnienia tętniczego, regularna aktywność fizyczna (≥30 minut dziennie, 5 dni w tygodniu), dieta bogata w owoce i warzywa oraz leczenie chorób współistniejących, takich jak migotanie przedsionków czy cukrzyca. Farmakoterapia po udarze obejmuje leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy, klopidogrel) oraz przeciwzakrzepowe (np. warfaryna, dabigatran, riwaroksaban) w celu zmniejszenia ryzyka nawrotu.
cukrzyca, glikol polietylenowy, hiperkalemiczne porażenie okresowe, hipokalemiczne porażenie okresowe, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, obturacyjny bezdech senny, odleżyna, ostre porażenie wiotkie, otyłość, paraliż, poliomyelitis, poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego, porażenie Bella, porażenie nerwu przeponowego, porażenie senne, przemijający atak niedokrwienny, SSRI, trąd, uraz rdzenia kręgowego, uszkodzenie układu nerwowego, zespół Guillaina-Barrégo
Leksykon chorób i schorzeń
Przetrwały przewód tętniczy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Przetrwały przewód tętniczy (PDA) to wada wrodzona serca, charakteryzująca się niezamknięciem przewodu tętniczego po porodzie, co prowadzi do patologicznego przecieku krwi między aortą a tętnicą płucną. Występuje częściej u wcześniaków (8/1000) niż u dzieci urodzonych o czasie (2/1000), z przewagą u dziewczynek. Objawy zależą od wielkości PDA i wieku dziecka, obejmując m.in. trudności w oddychaniu, słaby przyrost masy ciała, szmer serca o charakterze maszynopodobnym oraz objawy niewydolności serca. Diagnostyka opiera się na echokardiografii, RTG klatki piersiowej i EKG, które pozwalają ocenić hemodynamiczne znaczenie wady oraz ewentualny przerost lewej komory. Pielęgniarska ocena powinna uwzględniać parametry życiowe, saturację, bilans płynów, wzorce karmienia oraz objawy niewydolności oddechowej, szczególnie u wcześniaków.
bakteriemia, bakteryjne zapalenie wsierdzia, bilans płynów, cewnikowanie serca, chylothorax, duszność, dysfagia, echokardiografia, ibuprofen, indometacyna, infekcja dróg oddechowych, leki przeciwbólowe, męczliwość, nadciśnienie płucne, nietolerancja wysiłku, niewydolność nerek, NLPZ, obrzęk płuc, opór naczyniowy, paracetamol, PEEP, podwiązanie przewodu tętniczego, porażenie nerwu krtaniowego, porażenie nerwu przeponowego, profilaktyka antybiotykowa, przerost lewej komory, przewód tętniczy, różyczka, rtg klatki piersiowej, rzut serca, saturacja tlenu, szmer serca, tachykardia, tętnica płucna, zaburzenia oddychania, zaburzenia odżywiania, zastoinowa niewydolność serca, zespół niewydolności oddechowej

porażenie nerwu przeponowego

Powiązane wpisy

Paraliż – Zapobieganie i profilaktyka

Przetrwały przewód tętniczy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka