porażenie senne
Porażenie senne to przejściowe zaburzenie snu charakteryzujące się czasowym paraliżem mięśni podczas zasypiania (porażenie przysenne) lub budzenia się (porażenie posenne). Pacjent jest świadomy swojego otoczenia, ale nie może wykonywać ruchów ani mówić, co często wywołuje silny lęk. Stan ten zazwyczaj trwa od kilku sekund do kilku minut.
Z perspektywy fizjologii porażenie senne wynika z nakładania się stanu czuwania na fazę REM snu, podczas której występuje naturalny paraliż mięśni (atonia). Jest to mechanizm obronny organizmu zapobiegający fizycznemu odgrywaniu marzeń sennych. Gdy świadomość pojawia się przed ustąpieniem atonii mięśniowej, dochodzi do porażenia sennego.
Epizody porażenia sennego mogą towarzyszyć narkolepsji, ale często występują też u osób zdrowych, szczególnie przy nieregularnym rytmie snu, deprywacji snu, stresie czy w pozycji na wznak. Szacuje się, że około 8% populacji doświadcza tego zjawiska. Leczenie obejmuje głównie edukację pacjenta, poprawę higieny snu oraz w niektórych przypadkach farmakoterapię (np. trójcykliczne leki przeciwdepresyjne lub selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Sód hydroksymaślan – Działania niepożądane
Sód hydroksymaślan (GHB) jest stosowany w leczeniu narkolepsji z katapleksją, jednak jego profil bezpieczeństwa obejmuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu. Najczęściej obserwuje się zawroty głowy, nudności (częściej u kobiet), bóle głowy (10-20% pacjentów), a także zaburzenia psychiczne takie jak depresja, katapleksja, niepokój, koszmary senne, somnambulizm oraz zaburzenia snu. Do poważnych działań należą próby samobójcze, psychoza, depresja oddechowa i drgawki, które wymagają natychmiastowej interwencji. Depresja oddechowa, będąca efektem depresji ośrodkowego układu nerwowego, stanowi szczególne zagrożenie, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu oddechowego lub stosujących inne leki depresyjne na OUN. Ponadto, stosowanie GHB może nasilać istniejące zaburzenia psychiczne i obniżać próg drgawkowy, co wymaga ostrożności u pacjentów z padaczką w wywiadzie.
astenia, bezdech senny, bezsenność, biegunka, ból głowy, bruksizm, choroba afektywna dwubiegunowa, częstomocz, depresja, depresja oddechowa, drgawki, drżenie, duszność, dyskineza, fibromialgia, katapleksja, mioklonie, moczenie nocne, myśli samobójcze, narkolepsja z katapleksją, niedoczulica, niepokój, nietrzymanie kału, nietrzymanie moczu, nudności, nykturia, obrzęk naczynioruchowy, omamy, paranoja, parestezje, porażenie senne, próba samobójcza, psychoza, sód hydroksymaślan, somnambulizm, stan splątania, suchość w ustach, utrata świadomości, wymioty, zaburzenia myślenia, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia równowagi, zaburzenia snu, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny