poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego

Poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego (transverse myelitis, TM) to stan neurologiczny charakteryzujący się zapaleniem obejmującym obie strony rdzenia kręgowego na określonym poziomie, co prowadzi do uszkodzenia mieliny i aksonów neuronów przewodzących impulsy czuciowe i ruchowe.

Etiologia schorzenia jest zróżnicowana i obejmuje choroby autoimmunologiczne (np. stwardnienie rozsiane, zapalenie nerwów wzrokowych i rdzenia kręgowego – choroba Devica), infekcje wirusowe (np. HSV, VZV, CMV, EBV), infekcje bakteryjne, powikłania poszczepienne oraz idiopatyczne przypadki. Zapalenie może występować jako izolowane schorzenie lub jako część szerszego procesu chorobowego.

Objawy kliniczne poprzecznego zapalenia rdzenia kręgowego rozwijają się zazwyczaj w ciągu kilku godzin lub dni i obejmują: nagłe osłabienie kończyn dolnych lub wszystkich czterech kończyn, zaburzenia czucia z poziomem czucia, bóle korzeniowe, zaburzenia funkcji zwieraczy oraz zaburzenia autonomiczne. Objawy są zwykle symetryczne i odpowiadają poziomowi uszkodzenia rdzenia kręgowego.

Diagnostyka obejmuje badanie MRI rdzenia kręgowego (z kontrastem), badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, badania elektrofizjologiczne oraz testy serologiczne w kierunku chorób autoimmunologicznych i infekcyjnych. W obrazie MRI typowo widoczny jest hiperintensywny sygnał w sekwencjach T2-zależnych na poziomie uszkodzenia, obejmujący ponad połowę przekroju poprzecznego rdzenia.

Leczenie polega na podawaniu wysokich dawek kortykosteroidów w celu zmniejszenia zapalenia, plazmaferezie lub immunoglobulinach dożylnych w przypadkach opornych. W zależności od etiologii stosuje się również leczenie przyczynowe (np. leki przeciwwirusowe, antybiotyki). Istotną rolę odgrywa rehabilitacja neurologiczna, która powinna być wdrożona jak najwcześniej.

Rokowanie jest zróżnicowane – około 1/3 pacjentów osiąga pełny powrót do zdrowia, 1/3 wykazuje umiarkowaną poprawę z pewnymi deficytami neurologicznymi, a pozostała 1/3 nie wykazuje znaczącej poprawy. Czynniki prognostyczne obejmują wiek, szybkość rozwoju objawów, poziom zajęcia rdzenia oraz wczesne rozpoczęcie leczenia.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl