choroba demielinizacyjna
Choroba demielinizacyjna to grupa schorzeń neurologicznych charakteryzujących się uszkodzeniem osłonek mielinowych otaczających aksony neuronów w ośrodkowym lub obwodowym układzie nerwowym. Mielina, będąca izolacją elektryczną, umożliwia szybkie przewodzenie impulsów nerwowych, a jej uszkodzenie prowadzi do zaburzeń transmisji sygnałów i różnorodnych objawów neurologicznych.
Najczęstszą chorobą demielinizacyjną jest stwardnienie rozsiane (SM), które dotyka głównie młodych dorosłych między 20. a 40. rokiem życia. Inne schorzenia z tej grupy to m.in. zapalenie nerwów wzrokowych, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia (ADEM), zespół Devica (NMO) oraz wieloogniskowa leukoencefalopatia postępująca (PML).
Patogeneza chorób demielinizacyjnych najczęściej wiąże się z mechanizmami autoimmunologicznymi, gdzie układ odpornościowy atakuje własne struktury mielinowe. Czynniki środowiskowe, genetyczne oraz infekcyjne mogą odgrywać rolę w inicjacji i progresji tych schorzeń. Charakterystyczne dla większości chorób demielinizacyjnych są okresy zaostrzeń i remisji objawów.
Diagnostyka opiera się na badaniu neurologicznym, badaniach obrazowych (szczególnie MRI), badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego oraz badaniach elektrofizjologicznych. Nowoczesne metody leczenia obejmują terapie immunomodulujące i immunosupresyjne, które mają na celu hamowanie procesu zapalnego, zapobieganie rzutom choroby i spowalnianie progresji niepełnosprawności.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół post-polio – Diagnostyka i diagnoza
Zespół post-polio (PPS) to schorzenie neurologiczne manifestujące się nowymi objawami nerwowo-mięśniowymi u pacjentów po przebytym poliomyelitis, zwykle po okresie stabilnej funkcji trwającym co najmniej 15 lat. Diagnostyka opiera się na kryteriach klinicznych Halsteada (1991) zatwierdzonych przez EFNS, obejmujących potwierdzenie wcześniejszego uszkodzenia neuronów ruchowych, stopniowe pojawienie się nowego osłabienia mięśni, utrzymujące się co najmniej rok, oraz wykluczenie innych przyczyn neurologicznych, medycznych i ortopedycznych. Kluczowe badania wspomagające diagnostykę to elektromiografia (EMG) wykazująca zmiany denerwacyjne, badania przewodnictwa nerwowego, MRI i CT w celu wykluczenia innych patologii, ultrasonografia mięśni oraz badania laboratoryjne i płynu mózgowo-rdzeniowego, które służą głównie do wykluczenia innych schorzeń. EMG potwierdza uszkodzenie neuronów ruchowych, ale nie jest testem specyficznym dla PPS. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. ALS, miastenię, choroby demielinizacyjne, zapalenia mięśni, choroby reumatyczne, zaburzenia psychiczne oraz schorzenia metaboliczne i ortopedyczne.
atrofia mięśni, badanie elektromiograficzne, biopsja mięśni, choroba demielinizacyjna, choroba zwyrodnieniowa stawów, dysfagia, elektromiografia, fibromialgia, miastenia, miopatia, neuron ruchowy, neuropatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja zimna, objaw depresyjny, objawy nerwowo-mięśniowe, płyn mózgowo-rdzeniowy, polineuropatia, poliomyelitis, potencjał jednostki ruchowej, przewodnictwo nerwowe, radikulopatia, rezonans magnetyczny, schorzenie neurologiczne, skolioza, stenoza kanału kręgowego, stwardnienie zanikowe boczne, tomografia komputerowa, ultrasonografia mięśni, wentylacja mechaniczna, wirus polio, zaburzenie poznawcze, zapalenie mięśni, zapalenie stawów, zespół post-polio, zespół przewlekłego zmęczenia - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dimethyl fumarate Reddy 120 mg
Fumaran dimetylu, substancja czynna leku Dimethyl fumarate Reddy dostępnego w dawkach 120 mg i 240 mg w formie kapsułek dojelitowych twardych, posiada istotne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na fumaran dimetylu lub jakikolwiek składnik pomocniczy preparatu. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej na którykolwiek ze składników, stosowanie leku należy natychmiast przerwać. Drugim kluczowym przeciwwskazaniem jest podejrzenie lub rozpoznanie postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), poważnej choroby demielinizacyjnej ośrodkowego układu nerwowego wywołanej przez wirus JC, która stanowi bezwzględne wskazanie do zaprzestania terapii fumaranem dimetylu.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tizanor 2 mg
Tizanor, zawierający tyzanidynę w dawkach 2 mg i 4 mg (chlorowodorek), jest wskazany do leczenia bolesnych skurczów mięśni oraz zwiększonego napięcia mięśniowego w chorobach neurologicznych. Wskazania obejmują schorzenia kręgosłupa o charakterze statycznym i czynnościowym, stany pourazowe oraz pooperacyjne, a także spastyczność w przebiegu stwardnienia rozsianego, przewlekłych chorób rdzenia kręgowego, chorób zwyrodnieniowych rdzenia, stanów po udarze mózgu oraz u dorosłych pacjentów z mózgowym porażeniem dziecięcym. Tabletki 2 mg posiadają linię podziału na połowy, a 4 mg na ćwiartki, co ułatwia dostosowanie dawki, jednak linie te nie gwarantują równomiernego podziału dawki. Preparat zawiera laktozę w ilości 47,21 mg (tabletka 2 mg) oraz 94,42 mg (tabletka 4 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją tego cukru.
bolesny skurcz mięśni, chlorowodorek, choroba demielinizacyjna, choroba neurologiczna, choroba zwyrodnieniowa rdzenia kręgowego, mózgowe porażenie, mózgowe porażenie dziecięce, nietolerancja laktozy, ośrodkowy układ nerwowy, przepuklina jądra miażdżystego, przewlekła choroba rdzenia kręgowego, spastyczność, stwardnienie rozsiane, tyzanidyna, udar mózgu, zapalenie stawu biodrowego, zespół szyjno-lędźwiowy, zwiększone napięcie mięśniowe - Leksykon substancji czynnych
Owocnia pomarańczy – Działania niepożądane
Owocnia pomarańczy (Citrus aurantium L. ssp. aurantium), obecna w preparacie Melisana Klosterfrau Original w stężeniu 714 mg/100 ml, wykazuje potencjał do wywoływania działań niepożądanych zarówno przy podaniu doustnym, jak i miejscowym. Najczęściej obserwowanymi objawami są dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności i zgaga, występujące z częstością ≥1/100 do <1/10, które mogą nasilać się u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego, w tym refluksem żołądkowo-przełykowym. Dodatkowo, częstość występowania zmęczenia jest również w zakresie ≥1/100 do <1/10, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Rzadziej (≥1/1 000 do <1/100) pojawiają się zawroty głowy, a jeszcze rzadziej (≥1/10 000 do <1/1 000) uczucie ciepła, reakcje nadwrażliwości skórnej, świąd oraz drętwienie kończyn, które wymagają szczególnej uwagi ze względu na ryzyko poważniejszych powikłań neurologicznych i alergicznych. Wysoka zawartość etanolu (66,8% V/V) w preparacie może nasilać działania drażniące i sedatywne, co dodatkowo zwiększa ryzyko zawrotów głowy i zmęczenia.
aldehyd cynamonowy, choroba demielinizacyjna, choroba przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa żołądka, drętwienie kończyn, działanie fotouczulające, działanie sedatywne, furanokumaryna, infekcja skórna, leczenie objawowe, neuropatia obwodowa, nudności, objawy skórne, objawy żołądkowe, olejek eteryczny, owocnia pomarańczy, podrażnienie skóry, preparat ziołowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja fototoksyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, wysuszenie skóry, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Baclofen Polpharma 10 mg
Baclofen Polpharma to lek zawierający baklofen w dawkach 10 mg i 25 mg na tabletkę, stosowany w terapii spastyczności o różnorodnej etiologii, charakteryzującej się wzmożonym napięciem mięśniowym utrudniającym funkcjonowanie pacjenta. Wskazania obejmują spastyczność w przebiegu stwardnienia rozsianego, uszkodzeń rdzenia kręgowego (w tym guzów, jamistości, poprzecznego zapalenia rdzenia, urazów), udarów mózgu, porażenia mózgowego, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz urazów głowy. Lek jest również stosowany u pacjentów pediatrycznych do 18 roku życia, zwłaszcza w mózgowym porażeniu dziecięcym, incydentach naczyniowo-mózgowych, zmianach nowotworowych i chorobach zwyrodnieniowych mózgu. Tabletki 10 mg posiadają linię podziału, co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki, a każda tabletka zawiera laktozę jednowodną (60 mg w tabletce 10 mg i 50 mg w tabletce 25 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
Baclofen Polpharma, baklofen, choroba demielinizacyjna, choroba neurodegeneracyjna, choroba zwyrodnieniowa mózgu, guz rdzenia kręgowego, incydent naczyniowo-mózgowy, infekcja rdzenia kręgowego, jamistość rdzenia, kompresja rdzenia kręgowego, laktoza jednowodna, mózgowe porażenie dziecięce, nietolerancja laktozy, ośrodkowy układ nerwowy, pacjent pediatryczny, poprzeczne zapalenie rdzenia, poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego, porażenie mózgowe, schorzenie neurologiczne, spastyczne porażenie rdzenia kręgowego, spastyczność poudarowa, stan spastyczny, stwardnienie rozsiane, stwardnienie zanikowe boczne, traumatyczne uszkodzenie mózgu, udar naczyniowy mózgu, udar niedokrwienny, uraz głowy, uraz rdzenia kręgowego, uszkodzenie rdzenia kręgowego, wzmożone napięcie mięśniowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zmiana zwyrodnieniowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – JAXTERAN 240 mg
JAXTERAN, zawierający fumaran dimetylu jako substancję czynną, jest lekiem immunomodulującym stosowanym w terapii rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego (RRMS). Preparat dostępny jest w formie kapsułek dojelitowych twardych w dawkach 120 mg oraz 240 mg, co umożliwia dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Kapsułki dojelitowe zapewniają kontrolowane uwalnianie substancji czynnej w przewodzie pokarmowym, co wpływa na skuteczność leczenia oraz profil działań niepożądanych. JAXTERAN jest wskazany u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 13. roku życia z aktywną postacią RRMS, charakteryzującą się okresami zaostrzeń i remisji objawów neurologicznych.
badanie MRI, badanie obrazowe, choroba demielinizacyjna, działania niepożądane, działanie immunomodulujące, fumaran dimetylu, kapsułka dojelitowa, leczenie immunomodulujące, objawy neurologiczne, ośrodkowy układ nerwowy, RRMS, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, stwardnienie rozsiane, uwalnianie substancji czynnej - Leksykon substancji czynnych
Ipidakryna – Wskazania do stosowania
Ipidakryna (chlorowodorek) jest cholinomimetycznym inhibitorem acetylocholinoesterazy, stosowanym w leczeniu różnorodnych schorzeń neurologicznych, w tym zapalenia nerwów obwodowych (neuritis, polyneuritis), polineuropatii, poliradikuloneuropatii, miastenii oraz zespołów miastenicznych. Lek dostępny jest w formie tabletek 20 mg oraz roztworów do wstrzykiwań o stężeniach 5 mg/ml i 15 mg/ml, co umożliwia dostosowanie terapii do stanu klinicznego pacjenta i fazy leczenia. Wskazania obejmują także porażenie opuszkowe, niedowłady, organiczne uszkodzenia OUN z zaburzeniami ruchu (szczególnie w okresie rekonwalescencji), choroby demielinizacyjne (np. stwardnienie rozsiane) jako element terapii skojarzonej, zaburzenia pamięci, w tym chorobę Alzheimera, oraz atonię jelit, gdzie ipidakryna stymuluje perystaltykę przewodu pokarmowego. Tabletki zawierają 65 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy, a roztwory do wstrzykiwań charakteryzują się osmolalnością 35-45 mOsmol/kg (5 mg/ml) oraz 90-100 mOsmol/kg (15 mg/ml) i pH 3,0-4,0.
atonia jelit, choroba Alzheimera, choroba demielinizacyjna, demencja starcza, działanie cholinomimetyczne, inhibitor acetylocholinoesterazy, ipidakryna, miastenia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, obwodowy układ nerwowy, organiczne uszkodzenie OUN, ośrodkowy układ nerwowy, polineuropatia, poliradikuloneuropatia, porażenie opuszkowe, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, schorzenie neurologiczne, stwardnienie rozsiane, zaburzenie pamięci, zapalenie nerwu, zapalenie wielonerwowe, zespół miasteniczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sirdalud MR 6 mg
Sirdalud MR 6 mg, zawierający 6 mg tyzanidyny w postaci chlorowodorku, jest wskazany do leczenia spastyczności mięśniowej o podłożu neurologicznym, w tym w przebiegu stwardnienia rozsianego, przewlekłych i zwyrodnieniowych chorób rdzenia kręgowego, poudarowej spastyczności oraz mózgowego porażenia dziecięcego u dorosłych. Mechanizm działania tyzanidyny opiera się na hamowaniu ośrodkowych mechanizmów polisynaptycznych, co prowadzi do zmniejszenia napięcia mięśniowego. Formulacja o zmodyfikowanym uwalnianiu umożliwia stabilne stężenie leku w osoczu, co sprzyja lepszej kontroli objawów i redukcji działań niepożądanych, szczególnie w terapii długoterminowej. Preparat jest zalecany jako element kompleksowego leczenia, łączącego farmakoterapię z rehabilitacją, u pacjentów z istotnym upośledzeniem funkcji motorycznych i jakości życia z powodu spastyczności.
chlorowodorek tyzanidyny, choroba demielinizacyjna, choroba współistniejąca, choroba zwyrodnieniowa rdzenia kręgowego, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, leczenie przeciwspastyczne, mózgowe porażenie dziecięce, patologiczne napięcie mięśniowe, przewlekła choroba rdzenia kręgowego, schorzenie wątroby, spastyczność mięśniowa, spastyczność poudarowa, stwardnienie rozsiane, tyzanidyna, udar mózgu, wzmożone napięcie mięśniowe - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z jeżówki purpurowej – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg z jeżówki purpurowej (Echinaceae purpureae herbae extractum siccum), stosowany m.in. w preparacie Echinerba w dawce 100 mg/tabletkę, posiada istotne przeciwwskazania, które lekarz musi uwzględnić przed zaleceniem terapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), ze względu na ryzyko reakcji krzyżowej. Ze względu na immunomodulujące właściwości wyciągu, jego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z gruźlicą, zakażeniem HIV/AIDS, białaczkami oraz chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak stwardnienie rozsiane czy kolagenozy (np. toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, zapalenie wielomięśniowe, zapalenie skórno-mięśniowe, zespół Sjögrena).
AIDS, białaczka, choroba autoimmunologiczna, choroba demielinizacyjna, choroba tkanki łącznej, cytostatyk, ekstrakt z jeżówki purpurowej, gruźlica, immunosupresja, immunosupresja jatrogenna, kortykosteroid, leczenie przeciwprątkowe, lek immunosupresyjny, mieszana choroba tkanki łącznej, nadwrażliwość na astrowate, pierwotny niedobór odporności, reakcja krzyżowa, rodzina astrowatych, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, układ krwiotwórczy, właściwości immunomodulujące, wtórny niedobór odporności, wyciąg z jeżówki purpurowej, zaburzenia układu odpornościowego, zakażenie HIV, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zespół Sjögrena - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Omnipaque
Omnipaque, zawierający 647 mg/ml (300 mg jodu/ml), jest jodowym środkiem kontrastowym wymagającym szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z historią alergii, astmy oskrzelowej, chorób nerek, cukrzycy, czy schorzeń sercowo-naczyniowych. Przed podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego oraz przygotowanie leków i sprzętu do natychmiastowej interwencji w przypadku reakcji anafilaktycznych, które mogą wystąpić w ciągu pierwszych 30 minut po podaniu. U pacjentów z astmą i stosujących β-blokery ryzyko skurczu oskrzeli jest podwyższone, a reakcje anafilaktyczne mogą mieć nietypowy przebieg. W trakcie angiokardiografii należy zwracać uwagę na ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, stosując odpowiednią technikę i regularne płukanie cewnika. Prawidłowe nawodnienie pacjenta przed i po badaniu jest kluczowe, szczególnie u osób z dysproteinemią, cukrzycą, zaburzeniami czynności nerek oraz u osób w podeszłym wieku.
astma oskrzelowa, choroba demielinizacyjna, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, dysproteinemia, encefalopatia kontrastowa, filtracja kłębuszkowa, hiperurykemia, homocystynuria, jodowy środek kontrastujący, kwasica mleczanowa, makroglobulinemia Waldenströma, nadciśnienie płucne, nefropatia kontrastowa, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk podgłośni, ostry udar mózgu, plazmocytoma, przewlekła choroba nerek, punkcja lędźwiowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, szpiczak mnogi, udar mózgu, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ipidacrine hydrochloride Grindeks 20 mg
Lek Ipidacrine hydrochloride Grindeks dostępny jest w formie tabletek 20 mg oraz roztworu do wstrzykiwań domięśniowych lub podskórnych. Dawkowanie jest ściśle indywidualizowane w zależności od wskazania klinicznego, stopnia zaawansowania choroby oraz odpowiedzi na terapię. Standardowa dawka w chorobach obwodowego układu nerwowego, miastenii i zespołu miastenicznego wynosi 20 mg 1-3 razy dziennie, z możliwością zwiększenia do 20-40 mg 5-6 razy na dobę (maksymalnie do 240 mg) w ciężkich przypadkach. W przypadku porażeń opuszkowych, niedowładów, chorób demielinizacyjnych oraz zaburzeń pamięci dawka dobowa zwykle wynosi 20 mg 2-3 razy na dobę, z maksymalną dawką dobową 200 mg. Czas terapii w zaburzeniach pamięci może trwać od 1 miesiąca do 1 roku, natomiast w atonii jelit leczenie trwa 1-2 tygodnie przy dawce 20 mg 2-3 razy dziennie. Terapia może być rozpoczynana od postaci iniekcyjnej (15-30 mg), szczególnie w celu zapobiegania przełomowi miastenicznemu lub w ciężkich stanach, po czym kontynuuje się leczenie doustne.
atonia jelit, choroba Alzheimera, choroba demielinizacyjna, demencja starcza, ipidakryna, lek cholinergiczny, miastenia, niedowład, podanie doustne, porażenie opuszkowe, przełom miasteniczny, roztwór do wstrzykiwań, wstrzyknięcie domięśniowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie pamięci, zaburzenie ruchu, złącze nerwowo-mięśniowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fumaran Dimetylu Adamed 240 mg
Fumaran dimetylu, dostępny w kapsułkach dojelitowych o dawkach 120 mg i 240 mg, posiada bezwzględne przeciwwskazania obejmujące nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze oraz podejrzenie lub rozpoznanie postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML). Ze względu na ryzyko reaktywacji wirusa JC i potencjalnie śmiertelne powikłania, obecność PML stanowi absolutne przeciwwskazanie do terapii. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergicznego oraz ocena neurologiczna i obrazowa w celu wykluczenia PML.
choroba demielinizacyjna, choroba Leśniowskiego-Crohna, działania niepożądane przewodu pokarmowego, fumaran dimetylu, immunosupresja, infekcja oportunistyczna, interakcje lekowe, kapsułki dojelitowe, lek immunosupresyjny, limfopenia, nadwrażliwość na substancję czynną, parametry hematologiczne, parametry wątrobowe, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja anafilaktyczna, wirus JC, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia odporności - Leksykon substancji czynnych
Famprydyna – Właściwości farmakodynamiczne
Famprydyna, należąca do grupy leków działających na układ nerwowy (kod ATC: N07XX07), działa poprzez blokadę kanałów potasowych w neuronach, co prowadzi do przedłużenia repolaryzacji błony komórkowej i wzmocnienia potencjałów czynnościowych, zwłaszcza w aksonach demielinizowanych. Mechanizm ten poprawia przewodzenie impulsów nerwowych, co jest kluczowe u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (SM) z zaburzeniami funkcji motorycznych. Skuteczność famprydyny potwierdzono w trzech randomizowanych, podwójnie zaślepionych badaniach fazy III (MS-F203, MS-F204, 218MS305), gdzie standardowa dawka wynosiła 10 mg dwa razy na dobę. W badaniach MS-F203 i MS-F204, odpowiedź na leczenie definiowano jako istotne przyspieszenie chodu w teście Time 25-foot Walk (T25FW), uzyskując odpowiednio 34,8% vs. 8,3% (p<0,001) oraz 42,9% vs. 9,3% (p<0,001) pacjentów w grupie famprydyny w porównaniu do placebo. U responderów obserwowano wzrost szybkości chodu o 26,3% i 25,3% odpowiednio w MS-F203 i MS-F204, z poprawą widoczną już po kilku tygodniach terapii.
akson bez osłonki mielinowej, blokowanie kanałów potasowych, choroba demielinizacyjna, efekt neurofizjologiczny, famprydyna, fingolimod, intent to treat, interferon, kanał potasowy, Multiple Sclerosis Walking Scale, natalizumab, octan glatirameru, ośrodkowy układ nerwowy, populacja zgodna z zamiarem leczenia, potencjał czynnościowy, repolaryzacja błony komórkowej, skala Ashwortha, skala równowagi Berga, skala wpływu stwardnienia rozsianego, spastyczność mięśni, stwardnienie rozsiane, terapia immunomodulacyjna, test szybkości chodu, test wstań i idź, Time 25-foot Walk, uszkodzenie osłonki mielinowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal 1 mg/ml
Produkt leczniczy Morphini Sulfas WZF 0,1% Spinal (1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na morfinę siarczan, inne opioidy lub substancje pomocnicze, w tym chlorek sodu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także ostry napad astmy oskrzelowej oraz choroby obturacyjne górnych dróg oddechowych, ze względu na ryzyko nasilenia niewydolności oddechowej. Ze względu na drogę podania (podpajęczynówkową lub zewnątrzoponową), nie należy stosować leku w przypadku stanu zapalnego w miejscu wkłucia, jednoczesnego leczenia przeciwzakrzepowego, skazy krwotocznej, a także w obecności zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego, chorób demielinizacyjnych OUN, niestabilnych złamań kręgosłupa oraz deformacji utrudniających prawidłowe wkłucie.
astma oskrzelowa, choroba demielinizacyjna, choroba obturacyjna dróg oddechowych, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, deformacja kręgosłupa, depresja ośrodka oddechowego, dieta niskosodowa, droga podpajęczynówkowa, droga zewnątrzoponowa, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, lek przeciwzakrzepowy, morfina siarczan, nadwrażliwość na składniki, niewydolność oddechowa, opioidowy lek przeciwbólowy, reakcja krzyżowa, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, złamanie kręgosłupa - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba związana z przeciwciałami białka mieliny oligodendrocytów (mogad) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba związana z przeciwciałami białka mieliny oligodendrocytów (MOGAD) to rzadka, autoimmunologiczna choroba zapalna OUN, charakteryzująca się demielinizacją w mózgu, rdzeniu kręgowym i nerwach wzrokowych. W fazie ostrej leczenie opiera się na dożylnych kortykosteroidach (metylprednizolon 1000 mg/dobę u dorosłych lub 20-30 mg/kg/dobę u dzieci przez 5 dni), a w ciężkich przypadkach stosuje się plazmaferezę (5-7 cykli co drugi dzień) lub dożylne immunoglobuliny (2 g/kg przez 2-5 dni). Około 40-50% pacjentów doświadcza nawrotów, co wymaga długoterminowej immunosupresji, najczęściej z użyciem IVIG (około 70% remisji) lub leków doustnych, takich jak mykofenolan mofetylu czy azatiopryna, które jednak zwiększają ryzyko infekcji dróg oddechowych i moczowych. Opieka pielęgniarska obejmuje monitorowanie objawów nawrotu, wsparcie rehabilitacyjne, zarządzanie powikłaniami neurologicznymi (utrata wzroku, spastyczność, ból neuropatyczny, dysfunkcje pęcherza i jelit) oraz wsparcie psychologiczne.
ADEM, azatiopryna, ból neuropatyczny, choroba autoimmunologiczna, choroba demielinizacyjna, demielinizacja, dysfunkcja pęcherza i jelit, immunoglobuliny dożylne, immunosupresja, IVIg, MOG, MOGAD, mykofenolan mofetylu, NMOSD, objawy prodromalne, osłonka mielinowa, plazmafereza, przebieg monofazowy, satralizumab, spastyczność, stwardnienie rozsiane, wskaźnik nawrotów, zaburzenia ruchowe, zaburzenie autoimmunologiczne, zapalenie kory mózgowej, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie rdzenia kręgowego - Leksykon chorób i schorzeń
Neuropatia obwodowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Neuropatia obwodowa to uszkodzenie nerwów obwodowych, które manifestuje się osłabieniem, drętwieniem i bólem, głównie w kończynach, dotykając około 2,4% populacji, a nawet 8% osób starszych. Etiologia jest zróżnicowana, z cukrzycą jako najczęstszą przyczyną (neuropatia cukrzycowa występuje u 50% chorych na cukrzycę i 10-25% z stanem przedcukrzycowym). Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, wywiadzie, badaniach laboratoryjnych oraz testach elektrodiagnostycznych (NCV, EMG), które pozwalają rozróżnić neuropatię aksonalną od demielinizacyjnej. Objawy sensoryczne, takie jak ból neuropatyczny, drętwienie i zaburzenia czucia w dystrybucji typu „skarpetki i rękawiczki”, często poprzedzają objawy ruchowe i autonomiczne. Wczesna diagnoza i leczenie są kluczowe, aby zapobiec trwałym uszkodzeniom nerwów i powikłaniom, takim jak owrzodzenia stóp, upadki czy amputacje.
badanie elektrodiagnostyczne, badanie przewodnictwa nerwowego, ból neuropatyczny, choroba demielinizacyjna, duloksetyna, dysfagia, elektromiografia, endokrynolog, fizjoterapia, gabapentyna, gojenie rany, immunoglobulina, leki miejscowo znieczulające, mikrokrążenie, mononeuropatia, neurolog, neuropatia autonomiczna sercowo-naczyniowa, neuropatia cukrzycowa, neuropatia obwodowa, niedobór witaminy B12, ocena bólu, owrzodzenie stopy, podiatra, polineuropatia cukrzycowa, pregabalina, rdzeń kręgowy, trening chodu, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, uszkodzenie nerwu, utrata czucia, zaburzenie autonomiczne, zaburzenie czuciowe, zespół cieśni nadgarstka - Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwór rdzenia kręgowego – Diagnostyka i diagnoza
Nowotwory rdzenia kręgowego stanowią 2-4% wszystkich nowotworów OUN i wymagają wczesnej, precyzyjnej diagnostyki, aby zapobiec trwałemu uszkodzeniu rdzenia. Diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu i badania neurologicznego, oceniającego m.in. siłę mięśniową, odruchy, koordynację oraz funkcje poznawcze. Kluczową rolę odgrywa MRI, w tym sekwencje T1- i T2-zależne z kontrastem gadolinowym, które pozwalają na dokładną lokalizację i charakterystykę guza. Dodatkowo stosuje się techniki takie jak spektroskopia MRS, perfuzja MRI czy fMRI. Tomografia komputerowa (CT) uzupełnia diagnostykę, szczególnie gdy MRI jest przeciwwskazane. Inne metody obrazowe to mielografia, angiografia rdzeniowa, PET oraz scyntygrafia kości. Badania laboratoryjne i punkcja lędźwiowa mają ograniczone zastosowanie, natomiast biopsja, wykonywana stereotaktycznie, chirurgicznie lub cienkoigłowo, jest niezbędna do ostatecznego rozpoznania i oceny złośliwości guza.
badanie neurologiczne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, biopsja stereotaktyczna, choroba demielinizacyjna, elektromiografia, funkcjonalny rezonans magnetyczny, guz wewnątrzoponowy-zewnątrzrdzeniowy, guz wewnątrzrdzeniowy, guz zewnątrzoponowy, gwiaździak, marker nowotworowy, mielografia, mielopatia kompresyjna, morfologia krwi, naczyniak zarodkowy, nowotwór osłonki nerwowej, nowotwór rdzenia kręgowego, oponiak, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, pozytonowa tomografia emisyjna, punkcja lędźwiowa, rdzeń kręgowy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kości, siła mięśniowa, somatosensoryczne potencjały wywołane, spektroskopia rezonansu magnetycznego, terapia kortykosteroidowa, tomografia komputerowa, wyściółczak, zapalenie rdzenia kręgowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ipidacrine hydrochloride Grindeks 20 mg
Ipidacrine hydrochloride Grindeks w dawce 20 mg w formie tabletek jest wskazany do leczenia szerokiego spektrum schorzeń neurologicznych, zarówno obwodowych, jak i ośrodkowych. Lek znajduje zastosowanie w terapii zapalenia nerwów obwodowych (w tym zapalenia wielonerwowego, polineuropatii, poliradikuloneuropatii), miastenii oraz zespołów miastenicznych o różnej etiologii. Ponadto, jest stosowany w leczeniu porażenia opuszkowego i innych niedowładów wynikających z uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, takich jak powikłania po udarach, urazach czy procesach zapalnych. W chorobach demielinizacyjnych, np. stwardnieniu rozsianym, ipidakryna pełni rolę leku wspomagającego w ramach terapii skojarzonej. Lek jest również stosowany w zaburzeniach pamięci, w tym w chorobie Alzheimera, demencji starczej oraz innych etiologiach otępiennych.
atonia jelit, chlorowodorek ipidakryny, choroba Alzheimera, choroba demielinizacyjna, demencja starcza, miastenia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, osłonka mielinowa, polineuropatia, poliradikuloneuropatia, porażenie opuszkowe, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, skurcz perystaltyczny, stwardnienie rozsiane, uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, zapalenie nerwu, zapalenie wielonerwowe, zespół miasteniczny, zespół otępienny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ipidacrine hydrochloride Grindeks 5 mg/ml
Lek Ipidacrine hydrochloride Grindeks dostępny jest w formie roztworu do wstrzykiwań o stężeniach 5 mg/ml oraz 15 mg/ml, przeznaczony do podawania domięśniowego lub podskórnego. Dawkowanie jest ściśle indywidualizowane w zależności od wskazań klinicznych i stopnia zaawansowania choroby. W terapii chorób obwodowego układu nerwowego, miastenii i zespołu miastenicznego stosuje się dawki od 5 do 15 mg (1 ml roztworu 5 mg/ml lub 15 mg/ml) 1-2 razy na dobę przez 1-2 miesiące, z możliwością powtarzania cykli co 1-2 miesiące. W profilaktyce przełomu miastenicznego podaje się 15-30 mg (1-2 ml roztworu 15 mg/ml) przez krótki okres, następnie kontynuuje się leczenie tabletkami w dawce 20-40 mg 5-6 razy na dobę. W przypadku porażeń opuszkowych i niedowładów dawka początkowa to 5 mg (1 ml roztworu 5 mg/ml) dwa razy na dobę przez 10-14 dni, a w chorobach demielinizacyjnych 15 mg (1 ml roztworu 15 mg/ml) dwa razy na dobę przez 10-15 dni, po czym leczenie kontynuuje się tabletkami.
choroba demielinizacyjna, farmakokinetyka leku, ipidakryna, miastenia, niedowład, obwodowy układ nerwowy, porażenie opuszkowe, postać iniekcyjna, przełom miasteniczny, terapia kompleksowa, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie ruchu, złącze nerwowo-mięśniowe, zmiany organiczne OUN - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ipidacrine hydrochloride Grindeks 15 mg/ml
Ipidacrine hydrochloride Grindeks jest dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań o stężeniach 5 mg/mL oraz 15 mg/mL oraz tabletek doustnych. Dawkowanie i czas terapii należy dostosować indywidualnie, uwzględniając stopień zaawansowania choroby i odpowiedź pacjenta. W chorobach obwodowego układu nerwowego, miastenii i zespole miastenicznym zaleca się podawanie 5-15 mg (1 mL roztworu 5 mg/mL lub 15 mg/mL) 1-2 razy na dobę domięśniowo lub podskórnie przez 1-2 miesiące, z możliwością powtórzenia cyklu po 1-2 miesięcznej przerwie. W profilaktyce przełomu miastenicznego stosuje się 15-30 mg (1-2 mL roztworu 15 mg/mL) krótko, następnie kontynuuje się leczenie tabletkami w dawce 20-40 mg 5-6 razy na dobę. W porażeniach opuszkowych i niedowładach po zmianach OUN podaje się 5 mg (1 mL roztworu 5 mg/mL) 2 razy na dobę przez 10-14 dni, a następnie kontynuuje terapię tabletkami. W chorobach demielinizacyjnych leczenie rozpoczyna się od 15 mg (1 mL roztworu 15 mg/mL) 2 razy na dobę przez 10-15 dni, po czym stosuje się tabletki jako element terapii kompleksowej.
charakterystyka produktu leczniczego, choroba demielinizacyjna, farmakokinetyka ipidakryny, ipidakryna chlorowodorek, miastenia, niedowład, obwodowy układ nerwowy, organiczne zmiany OUN, pacjent w podeszłym wieku, podanie domięśniowe, podanie podskórne, porażenie opuszkowe, przełom miasteniczny, terapia kompleksowa, wstrzyknięcie domięśniowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół miasteniczny, złącze nerwowo-mięśniowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sirdalud 4 mg
Lek Sirdalud (tyzanidyna) w dawce 4 mg w formie tabletek jest wskazany do leczenia bolesnych skurczów mięśni, zwłaszcza w schorzeniach kręgosłupa o charakterze statycznym i czynnościowym, takich jak zespoły szyjne i lędźwiowe, a także w okresie pooperacyjnym, np. po operacjach przepukliny jądra miażdżystego czy zabiegach związanych z zapaleniem stawu biodrowego. Substancja czynna, chlorowodorek tyzanidyny, działa centralnie, zmniejszając napięcie mięśniowe. Tabletki 4 mg posiadają rowek umożliwiający podział na dwie równe części, co pozwala na precyzyjną modyfikację dawki. Produkt zawiera laktozę, co jest istotne u pacjentów z jej nietolerancją.
bolesny skurcz mięśni, chlorowodorek tyzanidyny, choroba demielinizacyjna, choroba zwyrodnieniowa rdzenia kręgowego, incydent naczyniowo-mózgowy, mózgowe porażenie dziecięce, nietolerancja laktozy, przepuklina jądra miażdżystego, przewlekła choroba rdzenia kręgowego, schorzenie kręgosłupa, spastyczność, stwardnienie rozsiane, tyzanidyna, udar mózgu, uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, wzmożone napięcie mięśniowe, zapalenie stawu biodrowego, zwiększone napięcie mięśni - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba związana z przeciwciałami białka mieliny oligodendrocytów (mogad) – Objawy
Choroba związana z przeciwciałami białka mieliny oligodendrocytów (MOGAD) to autoimmunologiczne schorzenie ośrodkowego układu nerwowego, charakteryzujące się zapaleniem nerwu wzrokowego, poprzecznym zapaleniem rdzenia kręgowego oraz ostrym rozsianym zapaleniem mózgu i rdzenia (ADEM). MOGAD różni się klinicznie i immunologicznie od stwardnienia rozsianego (SM) oraz neuromyelitis optica spectrum disorder (NMOSD) związanego z przeciwciałami przeciwko akwaporynie-4 (AQP4). Zapalenie nerwu wzrokowego w MOGAD często przebiega obustronnie, z bólem oka nasilającym się przy ruchu gałki ocznej, a u 6-14% pacjentów pozostaje ostrość wzroku ≤20/200. Poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego obejmuje zmiany rozległe (≥3 segmenty kręgowe) i prowadzi do ciężkiej dysfunkcji neurologicznej, z 1/3 pacjentów niezdolnych do samodzielnego chodzenia w fazie ostrej. U dzieci dominuje fenotyp ADEM (68% przypadków), z objawami takimi jak dezorientacja, drgawki i zaburzenia świadomości, natomiast u dorosłych częściej obserwuje się zapalenie nerwu wzrokowego i zapalenie rdzenia kręgowego. Przebieg choroby może być monofazowy (40-50% pacjentów) lub nawracający, z nawrotami częstszymi u pacjentów z utrzymującymi się przeciwciałami MOG-IgG.
ADEM, afazja, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba demielinizacyjna, diplopia, drgawki, dysfunkcja pęcherza, mielina, MOGAD, NMOSD, osłonka mielinowa, ośrodkowy układ nerwowy, parapareza, płynność semantyczna, poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego, przebieg monofazowy, przeciwciała MOG-IgG, relaps, spastyczność, stan zapalny, stwardnienie rozsiane, utrata czucia, utrata przytomności, zaburzenia poznawcze, zapalenie kory mózgowej, zapalenie nerwu wzrokowego - Leksykon chorób i schorzeń
Febris mediterranea familiaris – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Febris mediterranea familiaris (FMF) to dziedziczna choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się nawracającymi epizodami gorączki i ogólnoustrojowego stanu zapalnego. Rokowanie zależy od częstości ataków i rozwoju powikłań, zwłaszcza amyloidozy nerkowej, która jest poważnym zagrożeniem życia w przypadku niewydolności nerek. Genotyp 694V wiąże się z wyższym ryzykiem powikłań i gorszym rokowaniem. Leczenie kolchicyną przez całe życie znacząco zmniejsza ryzyko amyloidozy do poniżej 1%, nawet przy niepełnej kontroli ataków. Cele terapii obejmują poprawę jakości życia, redukcję częstości i nasilenia ataków, zapobieganie amyloidozie AA oraz ograniczenie przewlekłego stanu zapalnego. Opóźnienie diagnozy lub brak przestrzegania leczenia zwiększa ryzyko powikłań, zwłaszcza u pacjentów opornych na kolchicynę.
aktywność fibrynolityczna, choroba autoimmunologiczna, choroba demielinizacyjna, choroba naczyniowo-mózgowa, choroba zapalna, czynnik prokoagulacyjny, epizod gorączki, febris mediterranea familiaris, leczenie kolchicyną, niewydolność nerek, ośrodkowy układ nerwowy, przewlekła choroba nerek, ryzyko sercowo-naczyniowe, schyłkowa niewydolność nerek, stan zapalny, terapia kolchicyną, terapia przeciwpłytkowa, terapia przeciwzakrzepowa, udar niedokrwienny, wariant genetyczny, zapalenie naczyń, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii - Leksykon chorób i schorzeń
Neuromielitis optica – Zapobieganie i profilaktyka
Neuromielitis optica (NMO) to autoimmunologiczna choroba demielinizacyjna ośrodkowego układu nerwowego, charakteryzująca się preferencyjnym zajęciem nerwów wzrokowych i rdzenia kręgowego. Ryzyko nawrotów przekracza 90%, co wymaga długoterminowej immunoterapii, zwłaszcza u pacjentów z obecnością przeciwciał AQP4-IgG, u których leczenie zapobiegawcze powinno być wdrożone już po pierwszym ataku. FDA zatwierdziła od 2019 roku cztery leki: ekulizumab (zmniejsza ryzyko nawrotu o 94%), rawulizumab (98,6%), inebilizumab (73%) oraz satralizumab (55%). Wcześniej stosowano azatioprynę (2,5 mg/kg/dzień), rytuksymab (redukcja nawrotów o 88%), mykofenolan mofetylu (87,4%) oraz metotreksat i mitoksantron, których stosowanie ogranicza się ze względu na toksyczność i brak danych. Terapia powinna trwać minimum 2-3 lata bez nawrotów, a decyzja o jej zakończeniu wymaga indywidualnej oceny ryzyka nawrotów i toksyczności leków.
alemtuzumab, analog purynowy, azatiopryna, choroba demielinizacyjna, choroba Devica, cyklofosfamid, dożylne immunoglobuliny, ekulizumab, fingolimod, immunoterapia, inebilizumab, infekcja dróg moczowych, interferon beta, kortykoid, kwas mykofenolowy, lek immunosupresyjny, limfocyt B, metotreksat, mitoksantron, mykofenolan mofetylu, natalizumab, nerw wzrokowy, neuromielitis optica, ośrodkowy układ nerwowy, prednizon, przeciwciała anty-AQP4, przeciwciała AQP4-IgG, przeciwciało monoklonalne, rawulizumab, rdzeń kręgowy, remisja kliniczna, rytuksymab, satralizumab, stwardnienie rozsiane, tocilizumab, układ dopełniacza - Leksykon substancji czynnych
Scrophularia nodosa – Przeciwwskazania stosowania
Scrophularia nodosa, stosowana w preparatach homeopatycznych takich jak Pascolets, posiada szereg istotnych przeciwwskazań klinicznych. Podstawowym jest nadwrażliwość na składniki preparatu, w tym na rośliny z rodziny Asteraceae, zwłaszcza jeżówkę (Echinacea). Preparaty te są przeciwwskazane u pacjentów z chorobami tarczycy (zarówno niedoczynnością, jak i nadczynnością), zaawansowanymi chorobami układowymi, takimi jak gruźlica i białaczka, a także u osób z chorobami autoimmunologicznymi i zapalnymi schorzeniami tkanki łącznej, w tym reumatoidalnym zapaleniem stawów, toczniem rumieniowatym układowym, zapaleniem tarczycy typu Hashimoto oraz stwardnieniem rozsianym. Ponadto, stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami immunologicznymi i przewlekłymi infekcjami wirusowymi, w tym HIV/AIDS oraz przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B i C.
AIDS, alergia na rośliny, białaczka, choroba autoimmunologiczna, choroba demielinizacyjna, choroba nowotworowa układu krwiotwórczego, gruźlica, immunosupresja, infekcja wirusowa, kolagenoza, lek immunosupresyjny, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na jeżówkę, niedoczynność tarczycy, obniżona odporność, ośrodkowy układ nerwowy, preparat homeopatyczny, przewlekła choroba wirusowa, reumatoidalne zapalenie stawów, roślina z rodziny astrowatych, Scrophularia nodosa, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, tojad bulwiasty, układ immunologiczny, wirusowe zapalenie wątroby, zaawansowana choroba układowa, zakażenie herpeswirusem, zakażenie wirusem HIV, zapalenie tarczycy typu Hashimoto, zapalne schorzenie tkanki łącznej, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie zachowania we śnie rem – Epidemiologia
Zaburzenie zachowania we śnie REM (RBD) to parasomnia charakteryzująca się utratą atonii mięśniowej podczas fazy REM, co prowadzi do odgrywania marzeń sennych i gwałtownych ruchów. Epidemiologia RBD wskazuje na częstość występowania w populacji ogólnej na poziomie 0,5-1,5%, z wyższą częstością u osób starszych, sięgającą nawet 8,9% w grupie wiekowej 70-89 lat. RBD dotyka głównie mężczyzn (stosunek 9:1 u osób starszych), choć u osób poniżej 50. roku życia częstość jest podobna u obu płci. Diagnostyka opiera się na badaniu polisomnograficznym (PSG) z oceną wideo, które jest niezbędne do potwierdzenia utraty atonii REM i obecności objawów klinicznych. Wtórne przyczyny RBD obejmują parkinsonizm, narkolepsję (częstość do 36%) oraz stosowanie leków przeciwdepresyjnych (do 6%).
atonia mięśniowa, badanie polisomnograficzne, badanie populacyjne, choroba demielinizacyjna, choroba neurodegeneracyjna, choroba Parkinsona, dysfunkcja autonomiczna, idiopatyczne RBD, leczenie modyfikujące przebieg choroby, lek przeciwdepresyjny, narkolepsja, otępienie z ciałami Lewy’ego, parasomnia, parkinsonizm, sen REM bez atonii, synukleinopatia, uraz mózgu, zaburzenie autoimmunologiczne, zaburzenie zachowania we śnie REM, zanik wieloukładowy, zespół stresu pourazowego, zmiana naczyniowa - Leksykon substancji czynnych
Kwas chlorogenowy – Przeciwwskazania stosowania
Kwas chlorogenowy, będący polifenolem obecnym m.in. w wyciągu z ziela jeżówki purpurowej (Echinacea purpurea), stanowi główny składnik aktywny preparatu leczniczego Echinerba (100 mg wyciągu suchego, zawierającego co najmniej 1 mg kwasów polifenolowych w przeliczeniu na kwas chlorogenowy na tabletkę). Jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae) ze względu na ryzyko reakcji alergicznych i krzyżowych. Ponadto, kwas chlorogenowy wykazuje właściwości immunomodulujące, co wymaga ostrożności u osób z chorobami układu odpornościowego, w tym przewlekłymi infekcjami (gruźlica, HIV/AIDS), nowotworami hematologicznymi (białaczki) oraz chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak stwardnienie rozsiane czy kolagenozy (toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów, zespół Sjögrena), gdzie może dochodzić do zaostrzenia przebiegu choroby.
AIDS, białaczka, choroba demielinizacyjna, choroby autoimmunologiczne, choroby tkanki łącznej, dysfunkcja układu odpornościowego, gruźlica, immunosupresja farmakologiczna, jeżówka purpurowa, kwas chlorogenowy, kwasy polifenolowe, lek immunosupresyjny, nadwrażliwość na astrowate, odrzucenie przeszczepu, polifenole, przeszczep narządów, reakcje krzyżowe, reumatoidalne zapalenie stawów, rośliny lecznicze, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, właściwości immunomodulujące, zakażenie HIV, zespół Sjögrena - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml
Preparat Succus Echinaceae Phytopharm, zawierający sok ze świeżego ziela jeżówki purpurowej (Echinacea purpurea L.), wykazuje silne właściwości immunomodulujące, co stanowi podstawę licznych przeciwwskazań klinicznych. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi i autoagresyjnymi, takimi jak gruźlica, sarkoidoza, kolagenozy (w tym toczeń rumieniowaty układowy), stwardnienie rozsiane, zakażenie HIV oraz inne schorzenia o podobnym podłożu. Ponadto, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów onkologicznych poddawanych terapii cytostatykami ze względu na ryzyko interakcji i zakłócenia działania leków przeciwnowotworowych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także stosowanie u osób po przeszczepach szpiku kostnego i narządów, gdzie istnieje ryzyko niekorzystnej stymulacji układu odpornościowego oraz interakcji z lekami immunosupresyjnymi.
agranulocytoza, alergia pokarmowa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, białaczka, choroba autoimmunologiczna, choroba demielinizacyjna, choroba Hashimoto, choroba tkanki łącznej, choroba układowa, choroba układu krwiotwórczego, granulocyt obojętnochłonny, gruźlica, jeżówka purpurowa, kolagenoza, lek immunosupresyjny, lek przeciwnowotworowy, limfopenia, neutropenia, nowotwór układu krwiotwórczego, pokrzywka, reakcja krzyżowa, reumatoidalne zapalenie stawów, rodzina astrowatych, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, transplantacja szpiku kostnego, właściwości immunomodulujące, zakażenie HIV - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Teriflunomide Teva 14 mg
Teriflunomid jest przeciwwskazany w okresie ciąży ze względu na udokumentowane działanie teratogenne i ryzyko ciężkich wad wrodzonych. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz do momentu, gdy stężenie leku w osoczu spadnie poniżej 0,02 mg/l. W przypadku podejrzenia ciąży lub opóźnienia miesiączki, należy natychmiast przerwać leczenie, wykonać test ciążowy i rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji teriflunomidu, która skraca czas obecności leku w organizmie. Procedura ta obejmuje podawanie cholestyraminy (8 g trzy razy dziennie przez 11 dni) lub węgla aktywowanego (50 g co 12 godzin przez 11 dni), po czym konieczne jest potwierdzenie stężenia leku poniżej 0,02 mg/l w dwóch badaniach wykonanych w odstępie co najmniej 14 dni. Należy również uwzględnić, że podczas eliminacji teriflunomidu może dochodzić do obniżenia skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych, dlatego zaleca się stosowanie alternatywnych metod antykoncepcji.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Baclofen Polpharma 25 mg
Lek Baclofen Polpharma, zawierający baklofen w dawkach 10 mg i 25 mg, jest wskazany do leczenia objawowego spastyczności ośrodkowej u dorosłych oraz dzieci i młodzieży. Wskazania obejmują m.in. stwardnienie rozsiane, uszkodzenia rdzenia kręgowego (w tym guzy, jamistość, poprzeczne zapalenie, urazy), udary mózgu, porażenie mózgowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz urazy głowy. W populacji pediatrycznej szczególnie istotne jest zastosowanie w mózgowym porażeniu dziecięcym oraz innych stanach spastycznych o etiologii mózgowej i rdzeniowej. Preparat dostępny jest w tabletkach 10 mg (z linią podziału) i 25 mg, zawierających odpowiednio 60 mg i 50 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
baklofen, choroba demielinizacyjna, choroba neurodegeneracyjna, choroba neuronu ruchowego, choroba zwyrodnieniowa mózgu, guz rdzenia kręgowego, incydent naczyniowo-mózgowy, infekcja rdzenia kręgowego, jamistość rdzenia, kompresja rdzenia kręgowego, mózgowe porażenie dziecięce, niedowład kończyn dolnych, poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego, porażenie mózgowe, przepuklina krążka międzykręgowego, spastyczne porażenie rdzenia kręgowego, spastyczność, stan poudarowy, stan spastyczny, stwardnienie rozsiane, stwardnienie zanikowe boczne, udar naczyniowy mózgu, uraz rdzenia kręgowego, uszkodzenie rdzenia kręgowego, wzmożone napięcie mięśniowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zmiana nowotworowa mózgu, zmiana zwyrodnieniowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml
Preparat Succus Echinaceae Phytopharm (2,425 g/2,5 ml, płyn doustny) zawierający sok ze świeżego ziela jeżówki purpurowej może indukować różnorodne działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu. Kliniczne manifestacje obejmują wysypkę, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy (angioedema), obrzęk Quinckego, skurcz oskrzeli z obturacją, astmę oraz rzadkie, ale ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i anafilaksja. Szczególnie narażeni są pacjenci z atopią, u których ryzyko zaostrzenia objawów alergicznych jest zwiększone. Długotrwałe stosowanie preparatu powyżej 8 tygodni może prowadzić do leukopenii, co zwiększa podatność na infekcje.
atopia, choroba demielinizacyjna, choroba tkanki łącznej, immunotrombocytopenia, jeżówka purpurowa, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, skurcz oskrzeli, stwardnienie rozsiane, Succus Echinaceae, zapalenie tkanki podskórnej, zespół Evansa, zespół Sjögrena, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cyclaid 50 mg
Cyklosporyna, dostępna w preparacie Cyclaid w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg w formie kapsułek miękkich, jest selektywnym inhibitorem kalcyneuryny o silnym działaniu immunosupresyjnym. Mechanizm jej działania polega na hamowaniu produkcji i uwalniania limfokin, zwłaszcza interleukiny 2, co prowadzi do zahamowania aktywacji i proliferacji limfocytów T, kluczowych w odpowiedzi immunologicznej. Cyklosporyna blokuje limfocyty w fazie G₀/G₁ cyklu komórkowego, wykazując selektywność i odwracalność działania, a jednocześnie nie wywiera supresji hematologicznej ani nie zaburza funkcji fagocytów, co pozwala na zachowanie mechanizmów obronnych organizmu. W badaniach eksperymentalnych wykazano jej skuteczność w przedłużaniu przeżycia allogenicznych przeszczepów skóry, serca, nerek, trzustki, szpiku kostnego, jelita cienkiego oraz płuc, a także w zapobieganiu reakcji przeszczep przeciw gospodarzowi (GVHD).
choroba autoimmunologiczna, choroba demielinizacyjna, choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, cykl komórkowy, cyklosporyna, czynnik wzrostu limfocytów T, czynność krwiotwórcza, działanie immunosupresyjne, fagocyt, glikokortykosteroid, GVHD, HCV, inhibitor kalcyneuryny, interleukina-2, lek immunosupresyjny, limfokina, makrogologlicerolu hydroksystearynian, odpowiedź humoralna, odrzucanie przeszczepu, odrzucanie przeszczepu nerki, polipeptyd cykliczny, przeciwciało zależne od limfocytów T, przeszczep allogeniczny, szpik kostny, transplantacja szpiku, transplantacja wątroby, zapalenie mózgu i rdzenia, zapalenie stawów, zapalenie wątroby typu C, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ipidacrine hydrochloride Grindeks 5 mg/ml
Ipidacrine hydrochloride Grindeks, dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań o stężeniach 5 mg/ml oraz 15 mg/ml, jest wskazany w leczeniu schorzeń neurologicznych obejmujących zarówno obwodowy, jak i ośrodkowy układ nerwowy u dorosłych pacjentów. Główne wskazania obejmują zapalenia nerwów obwodowych (w tym zapalenie nerwu, zapalenie wielonerwowe, polineuropatię, poliradikuloneuropatię), miastenię oraz zespoły miasteniczne o różnej etiologii, a także porażenie opuszkowe i niedowłady. Lek jest szczególnie użyteczny w okresie rekonwalescencji po organicznych uszkodzeniach OUN, takich jak udary czy urazy mózgu, oraz jako element terapii wspomagającej w chorobach demielinizacyjnych, gdzie nie stanowi monoterapii. Preparat charakteryzuje się osmolalnością 35-45 mOsmol/kg i pH 3,0-4,0 dla stężenia 5 mg/ml oraz osmolalnością 90-100 mOsmol/kg dla stężenia 15 mg/ml, co ma znaczenie przy doborze i podawaniu leku.
choroba demielinizacyjna, dysfagia, ipidakryna, miastenia, niedowład, obwodowy układ nerwowy, organiczne uszkodzenie OUN, osłonka mielinowa, ośrodkowy układ nerwowy, polineuropatia, poliradikuloneuropatia, porażenie opuszkowe, przewodzenie impulsu nerwowego, rekonwalescencja, schorzenie układu nerwowego, zaburzenie motoryczne, zaburzenie mowy, zapalenie nerwu, zapalenie wielonerwowe, zespół miasteniczny - Leksykon chorób i schorzeń
Neuromielitis optica – Epidemiologia
Neuromielitis optica spectrum disorder (NMOSD) to rzadka, autoimmunologiczna choroba zapalna ośrodkowego układu nerwowego, charakteryzująca się zapaleniem nerwu wzrokowego, rdzenia kręgowego oraz określonymi zespołami mózgowymi i pniowymi. Chorobowość globalna wynosi od 0,5 do 10 przypadków na 100 000 osób, ze średnią około 5/100 000, a roczna zapadalność waha się między 0,029 a 0,880 na 100 000 osobolat, z typową wartością około 0,155-0,278/100 000 osobolat w zależności od zastosowanych kryteriów diagnostycznych (IPND 2015 vs. Wingerchuk 2006). NMOSD wykazuje wyraźne zróżnicowanie etniczne: chorobowość u osób rasy białej wynosi około 1/100 000, u wschodnioazjatyckich około 3,5/100 000, a u osób rasy czarnej może sięgać nawet 10/100 000. Kobiety stanowią około 90% chorych, z relacją płci 5:1 do 10:1, a szczyt zachorowań przypada na 55-64 lata u kobiet i 65-74 lata u mężczyzn. Etiologia NMOSD pozostaje niejasna, jednak czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską, pochodzenie etniczne oraz określone haplotypy HLA (np. HLA-DRB1*03, HLA-DPB1*0501, HLA-DRB1*1602).
akwaporyna 4, choroba autoimmunologiczna, choroba demielinizacyjna, choroby współistniejące, czynnik hormonalny, demielinizacja, haplotyp HLA, kryteria diagnostyczne, miastenia gravis, neuromielitis optica, ośrodkowy układ nerwowy, patofizjologia choroby, przeciwciała anty-AQP4, przeciwciała przeciwko akwaporynie 4, schorzenie autoimmunologiczne, seronegatywny, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, zapadalność, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie rdzenia kręgowego, zespół Sjögrena - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fumaran Dimetylu Adamed 120 mg
Fumaran dimetylu, dostępny w kapsułkach dojelitowych twardych o dawkach 120 mg i 240 mg, posiada bezwzględne przeciwwskazania, które należy skrupulatnie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Kluczowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu, co może manifestować się od łagodnych reakcji skórnych po ciężkie reakcje systemowe. Drugim istotnym przeciwwskazaniem jest podejrzenie lub rozpoznanie postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), choroby demielinizacyjnej wywołanej przez reaktywację wirusa JC, która stanowi zagrożenie życia. W przypadku pojawienia się objawów neurologicznych sugerujących PML podczas terapii, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie diagnostyki różnicowej.
aktywne zakażenie, choroba demielinizacyjna, działanie immunomodulujące, działanie niepożądane, fumaran dimetylu, kapsułka dojelitowa twarda, leczenie objawowe, limfopenia, nadwrażliwość na substancję czynną, objaw neurologiczny, ośrodkowy układ nerwowy, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja alergiczna, wirus JC, wirus Johna Cunninghama, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Ipidakryna – Dawkowanie i sposób podawania
Ipidakryna chlorowodorek jest stosowana w leczeniu chorób obwodowego układu nerwowego, miastenii, zespołu miastenicznego, porażeń opuszkowych, chorób demielinizacyjnych oraz zaburzeń pamięci, w tym choroby Alzheimera. Preparat dostępny jest w formie tabletek (20 mg) oraz roztworu do wstrzykiwań (5 mg/ml i 15 mg/ml). Standardowe dawkowanie w miastenii to 20 mg 1-3 razy dziennie przez 1-2 miesiące, z możliwością powtarzania cykli co 1-2 miesiące. W przypadku przełomu miastenicznego stosuje się krótkotrwale domięśniowo lub podskórnie 15-30 mg roztworu 15 mg/ml, a następnie kontynuuje leczenie doustne dawką 20-40 mg 5-6 razy na dobę (maksymalna dawka dobową 240 mg). W chorobach demielinizacyjnych i porażeniach dawka dobowa wynosi zwykle 20-40 mg 2-3 razy dziennie, maksymalnie do 200 mg. Leczenie zaburzeń pamięci trwa od 1 miesiąca do 1 roku, z dawką 20 mg 2-3 razy dziennie. W atonii jelit zaleca się 20 mg 2-3 razy dziennie przez 1-2 tygodnie.
atonia jelit, badania farmakokinetyczne, charakterystyka produktu leczniczego, choroba Alzheimera, choroba demielinizacyjna, choroby obwodowego układu nerwowego, demencja starcza, działanie niepożądane, interakcja lekowa, ipidakryna chlorowodorek, miastenia, niedowład, porażenie opuszkowe, przełom miasteniczny, roztwór do wstrzykiwań, terapia kompleksowa, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia pamięci, zespół miasteniczny, złącze nerwowo-mięśniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Astrocytoma – Diagnostyka i diagnoza
Astrocytoma, stanowiący około 60% guzów mózgu, jest nowotworem wywodzącym się z astrocytów i diagnozowanym rocznie u około 15 000 pacjentów w USA, z przewagą mężczyzn (1,3:1). Diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego badania neurologicznego oceniającego funkcje poznawcze, nerwy czaszkowe, siłę mięśniową oraz funkcje czuciowe, co pozwala na lokalizację guza i ocenę jego wpływu na OUN. Kluczową rolę odgrywają badania obrazowe, przede wszystkim MRI, które umożliwia ocenę lokalizacji, wielkości i charakterystyki guza, z typowymi cechami: izointensywnością w T1, hiperintensywnością w T2 oraz różnym stopniem wzmocnienia kontrastowego zależnym od stopnia złośliwości (grade I-II słabe, grade III-IV wyraźne). Zaawansowane techniki MRI, takie jak fMRI, perfuzja, spektroskopia MRS czy ASL, dostarczają dodatkowych informacji o funkcji i unaczynieniu guza. Ostateczne rozpoznanie wymaga biopsji histopatologicznej, wykonywanej podczas resekcji lub stereotaktycznie, pozwalającej na ocenę stopnia złośliwości (grade I-IV wg WHO) oraz identyfikację markerów molekularnych, które mają kluczowe znaczenie prognostyczne i terapeutyczne.
anaplastyczny astrocytoma, angiografia, astrocytoma, badanie histopatologiczne, badanie neurologiczne, biopsja stereotaktyczna, choroba demielinizacyjna, diagnostyka molekularna, diagnostyka różnicowa, elektroencefalografia, ependymoma, funkcje poznawcze, glioblastoma multiforme, klasyfikacja histopatologiczna, kodelecja 1p/19q, kortykosteroidy, leczenie ukierunkowane molekularnie, leki przeciwdrgawkowe, metylacja MGMT, MRI funkcjonalne, MRI perfuzyjne, mutacje IDH, nerwy czaszkowe, obrzęk mózgu, oligodendroglioma, ośrodkowy układ nerwowy, rezonans magnetyczny, ropień mózgu, spektroskopia rezonansu magnetycznego, środek kontrastowy, tomografia komputerowa, zapalenie mózgu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ipidacrine hydrochloride Grindeks 15 mg/ml
Ipidacrine hydrochloride Grindeks to roztwór do wstrzykiwań dostępny w stężeniach 5 mg/ml i 15 mg/ml, każda ampułka o pojemności 1 ml zawiera odpowiednio 5 mg lub 15 mg ipidakryny chlorowodorku jednowodnego. Preparat charakteryzuje się pH w zakresie 3,0-4,0 oraz osmolalnością około 35-45 mOsmol/kg dla stężenia 5 mg/ml i 90-100 mOsmol/kg dla stężenia 15 mg/ml, co ma znaczenie kliniczne przy podawaniu parenteralnym. Lek jest wskazany u dorosłych w leczeniu szerokiego spektrum chorób obwodowego układu nerwowego, takich jak neuritis, polyneuritis, polineuropatia, poliradikuloneuropatia, a także miastenia i zespoły miasteniczne, gdzie poprawia przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i funkcję nerwów obwodowych. Ponadto, stosowany jest w porażeniach opuszkowych i niedowładach różnego pochodzenia, wspomagając funkcje motoryczne poprzez wpływ na przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe.
choroba demielinizacyjna, choroby obwodowego układu nerwowego, ipidakryny chlorowodorek, miastenia, niedowład, organiczne uszkodzenie OUN, osłonka mielinowa, podanie parenteralne, polineuropatia, poliradikuloneuropatia, porażenie opuszkowe, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, rdzeń przedłużony, roztwór do wstrzykiwań, terapia skojarzona, zaburzenie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, zapalenie nerwu, zapalenie wielonerwowe, zespół miasteniczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – JAXTERAN 240 mg
Fumaran dimetylu, substancja czynna leku JAXTERAN dostępnego w dawkach 120 mg i 240 mg w postaci kapsułek dojelitowych twardych, posiada bezwzględne przeciwwskazania do stosowania. Należą do nich nadwrażliwość na fumaran dimetylu oraz na substancje pomocnicze zawarte w preparacie, które mogą wywoływać reakcje alergiczne o różnym nasileniu, od łagodnych do zagrażających życiu. Kolejnym kluczowym przeciwwskazaniem jest obecność postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), zarówno potwierdzonej, jak i podejrzewanej, ze względu na ryzyko ciężkich powikłań neurologicznych związanych z reaktivacją wirusa JC u pacjentów z obniżoną odpornością.
choroba demielinizacyjna, ester kwasu fumarowego, fumaran dimetylu, kapsułka dojelitowa twarda, lek immunosupresyjny, limfopenia, nadwrażliwość na fumaran dimetylu, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, substancja pomocnicza, wirus JC, zaburzenie immunologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Zeza – Etiologia i przyczyny
Zeza (strabismus) charakteryzuje się nieprawidłowym ustawieniem oczu, wynikającym z dysfunkcji mięśni zewnątrzgałkowych lub zaburzeń neurologicznych wpływających na kontrolę ruchu gałek ocznych. Etiologia obejmuje zarówno czynniki wrodzone i genetyczne (około 30% dzieci z zezem ma rodzinne obciążenie), jak i nabyte, takie jak wady refrakcji (zwłaszcza nadwzroczność), urazy, infekcje, choroby neurologiczne (np. udar, guzy mózgu, miastenia gravis) oraz schorzenia ogólnoustrojowe (zespół Downa, porażenie mózgowe, choroba Gravesa). Wady refrakcyjne, takie jak nadwzroczność, krótkowzroczność, astygmatyzm i anizometropia, mogą prowadzić do rozwoju zeza poprzez zaburzenia ogniskowania i asymetryczną konwergencję. Zaburzenia mięśniowe mogą mieć podłoże miopatyczne, nerwowo-mięśniowe lub być wynikiem nieprawidłowego użycia konwergencji.
amblyopia, anizometropia, astygmatyzm, choroba demielinizacyjna, choroba Gravesa, choroba nerwu wzrokowego, cukrzyca, dysfagia, guz mózgu, koordynacja oko-ręka, krótkowzroczność, leniwe oko, miastenia gravis, migrena oczna, nadciśnienie, nadwzroczność, odwarstwienie siatkówki, opadanie powieki, percepcja głębi, podwójne widzenie, porażenie mózgowe, udar, wcześniactwo, widzenie trójwymiarowe, wodogłowie, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie refrakcji, zaćma, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zespół Downa, zespół Noonana, zez, zez wrodzony