Przeciwwskazania stosowania
Owoc róży

Przeciwwskazania stosowania owocu róży

Owoc róży to surowiec stosowany w wielu preparatach leczniczych, w tym w produktach złożonych takich jak Digestonic (płyn doustny) czy Echinasal (syrop). Pomimo szerokiego spektrum zastosowań terapeutycznych, istnieją określone sytuacje kliniczne, w których stosowanie preparatów zawierających owoc róży jest przeciwwskazane.^{1 2}

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających owoc róży jest nadwrażliwość pacjenta na ten składnik lub jakikolwiek inny składnik danego preparatu leczniczego. W przypadku produktów złożonych, takich jak Digestonic czy Echinasal, ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości jest większe ze względu na obecność wielu składników pochodzenia roślinnego.^{3 4}

Schorzenia układu pokarmowego

W przypadku preparatu Digestonic, który zawiera owoc róży w składzie wyciągu złożonego, istnieją specyficzne przeciwwskazania związane z układem pokarmowym. Należy odradzić stosowanie tego produktu pacjentom z:⁵

• Niedrożnością jelit – preparat może nasilać problemy z pasażem jelitowym
• Stanami zapalnymi jelit – składniki preparatu mogą podrażniać już zapalnie zmienioną śluzówkę jelit
• Kamicą żółciową – ze względu na potencjalne działanie żółciopędne niektórych składników

⁶

Choroby o podłożu autoimmunologicznym

W przypadku preparatu Echinasal, który również zawiera owoc róży jako jeden ze składników wyciągu złożonego, istnieją dodatkowe przeciwwskazania związane z chorobami autoimmunologicznymi. Preparatu tego nie należy stosować u pacjentów z:⁷

• Kolagenozami – grupa chorób tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym
• Stwardnieniem rozsianym – choroba demielinizacyjna o prawdopodobnym podłożu autoimmunologicznym
• Innymi schorzeniami autoimmunologicznymi – ze względu na potencjalne działanie immunomodulujące składników preparatu

⁸

Postępujące choroby układowe

Stosowanie preparatu Echinasal zawierającego owoc róży jest przeciwwskazane u pacjentów z następującymi chorobami układowymi:⁹

• Gruźlica – postępująca choroba zakaźna wywoływana przez prątki gruźlicy
• Białaczka – grupa nowotworów złośliwych układu krwiotwórczego
• AIDS oraz zakażenia wirusem HIV – choroby związane z obniżoną odpornością organizmu

¹⁰

Uczulenie na rośliny z rodziny Asteracae

W przypadku preparatu Echinasal, przeciwwskazaniem do stosowania jest również uczulenie na rośliny z rodziny Asteracae (astrowate, dawniej: złożone). W rodzinie tej znajdują się m.in. rumianek, arnika, nagietek, krwawnik czy jeżówka. Pacjenci uczuleni na te rośliny mogą wykazywać reakcje krzyżowe z innymi składnikami preparatu.¹¹

Przeciwwskazania związane z zawartością etanolu

Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość etanolu w preparatach zawierających owoc róży. W przypadku leku Digestonic, który zawiera 60,0-68,0% (V/V) etanolu, występują przeciwwskazania do stosowania u pacjentów z:¹²

• Padaczką – ze względu na potencjalne obniżenie progu drgawkowego przez etanol
• Chorobą alkoholową – ze względu na ryzyko nawrotu uzależnienia
• Chorobami wątroby – ze względu na dodatkowe obciążenie wątroby metabolizmem etanolu

¹³

Również produkt Echinasal zawiera etanol (do 1% m/m), co należy uwzględnić w przypadku pacjentów z chorobami, w których alkohol jest przeciwwskazany, choć stężenie jest znacznie niższe niż w przypadku Digestonic.¹⁴

Ocena kliniczna przed zaleceniem preparatów z owocem róży

Przed zaleceniem pacjentowi preparatów zawierających owoc róży, należy przeprowadzić dokładny wywiad medyczny uwzględniający:^{15 16}

• Historię reakcji alergicznych na preparaty ziołowe
• Obecność chorób przewodu pokarmowego
• Diagnozę chorób autoimmunologicznych
• Występowanie postępujących chorób układowych
• Obecność chorób, w których przeciwwskazane jest przyjmowanie etanolu

^{17 18}

Preparaty złożone a przeciwwskazania

Należy pamiętać, że omawiane preparaty zawierające owoc róży są preparatami złożonymi, zawierającymi wiele substancji roślinnych. W przypadku Digestonic oprócz owocu róży są to: ziele dziurawca, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, korzeń rzewienia, owoc kopru włoskiego i owoc kolendry.¹⁹

Z kolei Echinasal zawiera owoc róży jako składnik wyciągu złożonego wraz z liściem babki lancetowatej i zielem grindelii, a także wyciąg z ziela tymianku oraz sok z ziela jeżówki purpurowej.²⁰

Każdy z tych składników ma swoje specyficzne przeciwwskazania, które mogą się kumulować w preparacie złożonym. Dlatego ocena bezpieczeństwa stosowania tych preparatów powinna uwzględniać wszystkie substancje czynne oraz substancje pomocnicze wchodzące w skład produktu.^{21 22}

Inne istotne przeciwwskazania wynikające ze składu preparatów

W preparacie Digestonic jednym z kluczowych składników aktywnych są związki antranoidowe zawarte w korzeniu rzewienia, obecne w ilości 0,31-0,45 mg/ml w przeliczeniu na reinę.²³ Te związki mają działanie przeczyszczające i mogą nasilać problemy u pacjentów z niedrożnością lub stanami zapalnymi jelit.²⁴

Z kolei w przypadku Echinasalu istotnym składnikiem jest sok z jeżówki purpurowej, który ze względu na właściwości immunomodulujące jest przeciwwskazany w schorzeniach autoimmunologicznych.²⁵ Dodatkowo, produkt zawiera sacharozę (60 g/100 g syropu), co należy wziąć pod uwagę u pacjentów z cukrzycą czy nietolerancją fruktozy.²⁶