Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Owoc róży

Preparaty zawierające owoc róży (Rosa fructu) wykazują istotne ograniczenia terapeutyczne, zwłaszcza ze względu na obecność etanolu oraz sacharozy. W przypadku Digestonic, zawartość etanolu wynosi 60-68% (V/V), co przekłada się na 2,7 g alkoholu w dawce 5 ml, odpowiadającej ekwiwalentowi 68 ml piwa lub 28 ml wina. Echinasal zawiera do 1% (m/m) etanolu oraz 60 g sacharozy na 100 g produktu, co w dawce 5 ml oznacza 66 mg etanolu i 3,98 g sacharozy. Preparaty te są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 lat (Digestonic) oraz poniżej 3 lat (Echinasal), a u dzieci 3-7 lat Echinasal należy stosować z dużą ostrożnością. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami wątroby, padaczką, alkoholizmem, a także kobiety ciężarne i karmiące piersią, u których stosowanie tych preparatów jest niewskazane.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania owocu róży w preparatach leczniczych

Owoc róży (Rosa fructu) stanowi składnik wielu złożonych preparatów leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym. Podczas stosowania leków zawierających ten surowiec należy zwrócić uwagę na szereg specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności, które są związane zarówno z samym surowcem, jak i z towarzyszącymi mu składnikami oraz substancjami pomocniczymi preparatów1 2.

Ostrzeżenia dotyczące stosowania u dzieci

Preparaty zawierające owoc róży często podlegają ograniczeniom wiekowym. W przypadku preparatu Digestonic, w którego skład wchodzi owoc róży, istnieje wyraźne przeciwwskazanie do stosowania u dzieci poniżej 12 roku życia3. Z kolei w przypadku syropu Echinasal, również zawierającego owoc róży, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas podawania dzieciom poniżej 7 lat ze względu na brak odpowiednich badań klinicznych4.

Dodatkowo, w przypadku Echinasalu obowiązuje bezwzględny zakaz podawania dzieciom do 3 lat, a u dzieci w wieku od 3 do 7 lat preparat powinien być stosowany wyłącznie w uzasadnionych przypadkach i z zachowaniem szczególnej ostrożności5.

Środki ostrożności związane z zawartością etanolu

Preparaty z owocem róży często zawierają etanol jako rozpuszczalnik lub składnik ekstrahenta, co może stanowić istotne ograniczenie terapeutyczne. W przypadku preparatu Digestonic zawartość etanolu wynosi 60-68% (V/V), co powoduje, że jednorazowa dawka produktu (5 ml płynu) zawiera do 2,7 g alkoholu, co odpowiada 68 ml piwa lub 28 ml wina6.

Z kolei Echinasal zawiera do 1% (m/m) etanolu, co przekłada się na 66 mg etanolu w jednej łyżeczce syropu (5 ml), co odpowiada mniej niż 1 ml wina lub mniej niż 2 ml piwa. W przeliczeniu na masę ciała, dla dziecka 3-letniego o przeciętnej masie 15 kg zawartość etanolu w dawce jednorazowej wynosi 4,4 mg/kg mc.7.

Dawka 5 ml syropu Echinasal podana dorosłemu o masie ciała 70 kg spowoduje narażenie na etanol wynoszące 0,95 mg/kg mc., co może spowodować zwiększenie stężenia alkoholu we krwi (BAC) o około 0,16 mg/100 ml8. Natomiast łyżka syropu (15 ml) zawiera 0,199 g etanolu, co odpowiada 2,8 mg/kg mc. osoby dorosłej o masie około 70 kg i może spowodować zwiększenie stężenia alkoholu we krwi o około 0,47 mg/100 ml9.

Przeciwwskazania u specyficznych grup pacjentów

Obecność etanolu w preparatach z owocem róży powoduje istotne przeciwwskazania dla określonych grup pacjentów. Preparaty te są szczególnie szkodliwe dla osób cierpiących na alkoholizm10. Ponadto, nie zaleca się stosowania preparatu Digestonic u kobiet ciężarnych lub karmiących piersią, dzieci oraz osób cierpiących na choroby wątroby i padaczkę11.

Przeciwwskazania związane z zaburzeniami metabolicznymi

W przypadku preparatów z owocem róży zawierających sacharozę (jak Echinasal), istnieją dodatkowe przeciwwskazania związane z zaburzeniami metabolizmu węglowodanów. Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinni przyjmować tego typu produktów leczniczych12.

Środki ostrożności u pacjentów z cukrzycą

Preparat Echinasal zawiera znaczne ilości sacharozy: 3,98 g w jednej łyżeczce syropu (5 ml) oraz 11,93 g w jednej łyżce (15 ml). Te wartości należy uwzględnić podczas stosowania leku u pacjentów z cukrzycą, odpowiednio dostosowując dawkowanie insuliny lub leków przeciwcukrzycowych13.

Podsumowanie najważniejszych ostrzeżeń dotyczących preparatów zawierających owoc róży

  • Preparaty zawierające owoc róży często zawierają etanol, co może prowadzić do licznych przeciwwskazań i środków ostrożności14 15
  • Istnieją ograniczenia wiekowe – dzieci poniżej 12 roku życia (Digestonic) lub 3 lat (Echinasal) nie powinny otrzymywać tych preparatów16 17
  • Szczególna ostrożność zalecana jest u pacjentów z cukrzycą ze względu na zawartość sacharozy w niektórych preparatach18
  • Przeciwwskazania obejmują również osoby z chorobami wątroby, padaczką, alkoholizmem oraz kobiety ciężarne i karmiące piersią19
  • Pacjenci z dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu węglowodanów powinni unikać preparatów zawierających sacharozę20

Zawartość substancji pomocniczych w preparatach z owocem róży

Preparat Zawartość etanolu Zawartość sacharozy Dawka jednorazowa Ekwiwalent alkoholu
Digestonic 60-68% (V/V) Nie określono 5 ml (do 2,7 g etanolu) 68 ml piwa lub 28 ml wina
Echinasal do 1% (m/m) 60 g/100 g 5 ml (66 mg etanolu, 3,98 g sacharozy) < 1 ml wina lub < 2 ml piwa
Echinasal (dawka większa) do 1% (m/m) 60 g/100 g 15 ml (0,199 g etanolu, 11,93 g sacharozy) < 2 ml wina lub < 5 ml piwa
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl