chlorowodorek fentanylu
Chlorowodorek fentanylu to syntetyczny opioid będący solą fentanylu, silnie działający lek przeciwbólowy z grupy agonistów receptorów opioidowych. Charakteryzuje się 50-100 razy większą siłą działania przeciwbólowego niż morfina, co czyni go jednym z najsilniejszych dostępnych klinicznie opioidów.
W praktyce medycznej chlorowodorek fentanylu stosowany jest do leczenia silnego bólu ostrego i przewlekłego, szczególnie w anestezjologii, intensywnej terapii oraz w leczeniu bólu nowotworowego. Dostępny jest w różnych postaciach: do podawania dożylnego, podskórnego, przezśluzówkowego, transdermalnego oraz w postaci preparatów donosowych.
Ze względu na silne działanie depresyjne na ośrodek oddechowy, stosowanie chlorowodorku fentanylu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta i dostępności środków do natychmiastowej interwencji w przypadku wystąpienia depresji oddechowej. Lek charakteryzuje się także potencjałem uzależniającym, dlatego jego zastosowanie powinno być starannie kontrolowane i ograniczone do przypadków medycznie uzasadnionych.
W ostatnich latach chlorowodorek fentanylu stał się przedmiotem zainteresowania w kontekście kryzysu opioidowego, gdyż jego nielegalna produkcja i dystrybucja przyczyniły się do znacznego wzrostu liczby zgonów z powodu przedawkowania opioidów w wielu krajach, szczególnie w Stanach Zjednoczonych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fenta MX 100 100 mcg/h
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa fentanylu, substancji czynnej produktu Fenta MX, obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych, toksykologicznych oraz reprodukcyjnych. Badania na zwierzętach wykazały brak wpływu na płodność u samców szczurów oraz brak działania teratogennego u szczurów i królików. U samic szczurów odnotowano zmniejszoną płodność i zwiększoną śmiertelność zarodków, co wiązano z toksycznością matczyną, a nie bezpośrednim działaniem na płód. W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego zaobserwowano zmniejszoną przeżywalność potomstwa przy dawkach powodujących nieznaczne obniżenie masy ciała matek, co mogło wynikać z zaburzonej opieki matczynej lub bezpośredniego wpływu fentanylu na potomstwo, jednak bez zaburzeń rozwoju fizycznego czy behawioralnego. Potencjał mutagenny fentanylu był negatywny in vivo i w badaniach na bakteriach, natomiast in vitro wykazano mutagenność jedynie przy wysokich, nieklinicznych stężeniach. Długoterminowe badania na szczurach nie wykazały działania rakotwórczego.
badanie bakteryjne, badanie in vitro, badanie in vivo, chlorowodorek fentanylu, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl, lek opioidowy, opioidowy lek przeciwbólowy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przeżywalność potomstwa, rozwój fizyczny, śmiertelność zarodków, system transdermalny, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, zachowanie potomstwa, zmniejszona płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Matrifen 25 mikrogramów/godzinę system transdermalny 25 mcg/h
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa fentanylu, stosowanego w systemie transdermalnym Matrifen, obejmowała szeroki zakres badań toksykologicznych i farmakologicznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach stwierdzono brak wpływu na płodność samców, natomiast u samic zaobserwowano zmniejszoną płodność oraz zwiększoną śmiertelność zarodków, co przypisano toksyczności matczynej, a nie bezpośredniemu działaniu fentanylu. Badania teratogenności na szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego. W rozwoju pourodzeniowym odnotowano znamienne zmniejszenie przeżywalności potomstwa przy dawkach powodujących nieznaczne obniżenie masy ciała samic, bez wpływu na rozwój fizyczny i zachowanie potomstwa.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, chlorowodorek fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl, genotoksyczność, hodowla komórkowa ssaków, opioidowy lek przeciwbólowy, parenteralna droga podania, płodność samców, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy i pourodzeniowy, śmiertelność zarodków, system transdermalny, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Durogesic 50 mcg/h
Przedkliniczne badania toksykologiczne fentanylu, substancji czynnej systemu transdermalnego Durogesic, wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa w zakresie toksyczności ogólnoustrojowej. Badania wielokrotnego podawania nie ujawniły istotnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego. W zakresie wpływu na reprodukcję, fentanyl nie oddziaływał negatywnie na płodność samców szczurów, natomiast u samic zaobserwowano zmniejszoną płodność i zwiększoną śmiertelność zarodków, co wiązano z toksycznością matczyną, a nie bezpośrednim działaniem teratogennym. Badania na szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego, a rozwój fizyczny i behawioralny potomstwa nie ulegał zaburzeniom. Zmniejszona przeżywalność potomstwa obserwowana przy dawkach toksycznych dla matek sugeruje wpływ toksyczności matczynej i zmienionej opieki macierzyńskiej.
badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, chlorowodorek fentanylu, Durogesic, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, opioidowy lek przeciwbólowy, płodność samców, podanie parenteralne, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przeżywalność potomstwa, rozwój płodowy, śmiertelność zarodków, system transdermalny, toksyczność, toksyczność matczyna, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność systemowa, wada rozwojowa płodu, wstrzyknięcie podskórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Durogesic 25 mcg/h
Przedkliniczne badania toksykologiczne fentanylu, substancji czynnej systemu transdermalnego Durogesic, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu terapeutycznym. Badania na szczurach potwierdziły brak wpływu na płodność samców, natomiast u samic zaobserwowano zmniejszoną płodność oraz zwiększoną śmiertelność zarodków, co wiązano z toksycznością matczyną, a nie bezpośrednim działaniem fentanylu. Testy teratogenności na szczurach i królikach nie wykazały wad rozwojowych, a długoterminowe badania rakotwórczości u szczurów Sprague Dawley (2 lata) nie potwierdziły działania onkogennego. W badaniach mutagenności in vivo nie stwierdzono działania mutagennego, natomiast in vitro fentanyl indukował mutagenność przy wysokich stężeniach, znacznie przekraczających dawki kliniczne.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek fentanylu, Durogesic, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl, genotoksyczność, męski układ rozrodczy, opioidowy lek przeciwbólowy, płodność samca, płodność samicy, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, śmiertelność zarodków, system transdermalny, teratogenność, toksyczność, toksyczność matczyna, toksyczny wpływ na reprodukcję, wstrzyknięcie podskórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Matrifen 12 mikrogramów/godzinę system trandermalny 12 mcg/h
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fentanylu, substancji czynnej w systemach transdermalnych Matrifen, obejmowały toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, wpływ na rozrodczość oraz potencjał rakotwórczy. Wyniki nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka: brak działania teratogennego u szczurów i królików, brak mutagenności in vivo oraz brak działania onkogennego po 2-letnim podskórnym podawaniu u szczurów Sprague Dawley. W badaniach reprodukcyjnych stwierdzono, że fentanyl nie wpływa na płodność samców szczurów, natomiast u samic obserwowano zmniejszoną płodność i zwiększoną śmiertelność zarodków, co wiązano z toksycznością matczyną, a nie bezpośrednim działaniem na zarodek. Dawki stosowane w systemach transdermalnych wynosiły od 12 do 100 µg/godzinę.
badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, ból przewlekły, chlorowodorek fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl transdermalny, genotoksyczność, opioidowy lek przeciwbólowy, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy i pourodzeniowy, silny opioid, śmiertelność zarodków, substancja czynna, system transdermalny Matrifen, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ fentanylu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Durogesic 12 mcg/h
Przedkliniczne badania toksyczności wielokrotnej, reprodukcji, genotoksyczności oraz rakotwórczości fentanylu, substancji czynnej systemu transdermalnego Durogesic, wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych. W badaniach na szczurach nie stwierdzono wpływu na płodność samców, natomiast u samic zaobserwowano zmniejszoną płodność oraz zwiększoną śmiertelność zarodków, co przypisano toksyczności matczynej, a nie bezpośredniemu działaniu fentanylu. Nie wykazano działania teratogennego u szczurów i królików. Pomimo zmniejszonej przeżywalności potomstwa przy dawkach obniżających masę ciała matek, nie stwierdzono negatywnego wpływu na rozwój fizyczny i behawioralny potomstwa.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, chlorowodorek fentanylu, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl, genotoksyczność, opioidowy lek przeciwbólowy, płodność męska, potencjał rakotwórczy, przeżywalność potomstwa, rozwój pourodzeniowy, śmiertelność zarodków, system transdermalny fentanylu, toksyczność, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna - Leksykon substancji czynnych
Fentanyl – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fentanylu, obejmujące toksykologię, farmakologię oraz genotoksyczność, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu terapeutycznym. W badaniach wielokrotnego podawania różnych postaci fentanylu (parenteralnie, transdermalnie, przez błony śluzowe) nie stwierdzono niepokojących efektów wykraczających poza znany profil opioidowy. Wyniki badań genotoksyczności były zróżnicowane: brak mutagenności in vivo, natomiast in vitro wykazano działanie mutagenne przy stężeniach znacznie przekraczających poziomy terapeutyczne. Dwuletnie badania rakotwórczości na szczurach oraz 26-tygodniowy test na transgenicznych myszach Tg.AC nie potwierdziły onkogennego potencjału fentanylu, nawet przy dawkach do 33 µg/kg mc./dobę u samców i 100 µg/kg mc./dobę u samic. Obserwowane zmiany histologiczne mózgu przy dużych dawkach wymagają dalszej analizy, jednak ich znaczenie kliniczne pozostaje niejasne.
badanie farmakologiczne, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, chlorowodorek fentanylu, cytrynian fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, efekt teratogenny, genotoksyczność, hodowla komórkowa, mutagenność, opioidowy lek przeciwbólowy, organogeneza, podanie parenteralne, podanie transdermalne, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, preparat histologiczny, rozwój pourodzeniowy, śmiertelność zarodków, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Matrifen 75 mikrogramów/godzinę system transdermalny 75 mcg/h
Przeprowadzone badania przedkliniczne systemu transdermalnego Matrifen zawierającego fentanyl, uwalniającego substancję czynną w dawce 75 µg/h, wykazały brak istotnych zagrożeń toksycznych przy wielokrotnym podaniu. Ocena wpływu na rozrodczość i rozwój wykazała, że fentanyl nie wywołuje teratogenności u szczurów i królików, choć u samic szczurów zaobserwowano zmniejszoną płodność oraz zwiększoną śmiertelność zarodków, co wiązało się z toksycznością matczyną, a nie bezpośrednim działaniem na zarodek. Ponadto, pomimo znamiennego zmniejszenia przeżywalności potomstwa przy dawkach nieznacznie obniżających masę ciała matek, nie stwierdzono negatywnego wpływu na rozwój fizyczny i zachowanie potomstwa.
badanie in vitro, badanie in vivo, chlorowodorek fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl, hodowla komórkowa, opioidowy lek przeciwbólowy, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy i pourodzeniowy, śmiertelność zarodkowa, stężenie terapeutyczne, system transdermalny, toksyczność matczyna, toksyczność po wielokrotnym podaniu, wstrzyknięcie podskórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Durogesic 100 mcg/h
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa systemów transdermalnych Durogesic, zawierających fentanyl, wykazały akceptowalny profil toksyczności przy dawkach terapeutycznych. Badania wielokrotnej toksyczności oraz genotoksyczności nie wskazały na istotne zagrożenia dla człowieka. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach stwierdzono zmniejszoną płodność u samic oraz zwiększoną śmiertelność zarodków, jednak efekty te były wtórne do toksyczności matczynej, a nie bezpośredniego działania fentanylu. Testy teratogenności na szczurach i królikach nie wykazały wad rozwojowych potomstwa. Obserwowano zmniejszoną przeżywalność potomstwa przy dawkach powodujących nieznaczne obniżenie masy ciała matek, co mogło wynikać z zaburzeń behawioralnych samic lub bezpośredniego działania toksycznego na młode, jednak nie stwierdzono wpływu na dalszy rozwój fizyczny i zachowanie potomstwa.
badanie teratogenności, badanie toksyczności, chlorowodorek fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, fentanyl przezskórny, opioidowe leki przeciwbólowe, podanie parenteralne, potencjał mutagenny, rozwój pourodzeniowy, śmiertelność zarodka, system transdermalny, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, wstrzyknięcie podskórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Matrifen 50 mikrogramów/godzinę system transdermalny 50 mcg/h
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa leku Matrifen, zawierającego fentanyl w formie systemu transdermalnego, opiera się na szerokim spektrum badań toksykologicznych, genotoksycznych oraz reprodukcyjnych. Badania wielokrotnej toksyczności nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, a testy reprodukcyjne wskazały na brak negatywnego wpływu na płodność samców oraz brak działania teratogennego u szczurów i królików. Zaobserwowano jednak zmniejszoną płodność u samic szczurów oraz zwiększoną śmiertelność zarodków, co przypisano toksyczności matczynej, a nie bezpośredniemu działaniu fentanylu. W badaniach rozwojowych stwierdzono obniżoną przeżywalność potomstwa przy dawkach powodujących niewielkie zmniejszenie masy ciała matek, co mogło wynikać z zaburzeń opieki matczynej lub bezpośredniego działania farmakologicznego, jednak bez wpływu na rozwój fizyczny i zachowanie potomstwa.
badanie genotoksyczności, badanie teratogenności, chlorowodorek fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl, opioidowy lek przeciwbólowy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, śmiertelność zarodkowa, system transdermalny, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, wstrzyknięcie podskórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Durogesic 75 mcg/h
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania systemu transdermalnego Durogesic (fentanyl) wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały specyficznych efektów toksycznych istotnych klinicznie. Ocena genotoksyczności wykazała brak działania mutagennego in vivo u gryzoni i bakterii, natomiast in vitro zaobserwowano indukcję mutagenności jedynie przy wysokich stężeniach fentanylu, przekraczających dawki terapeutyczne. Długoterminowe badania kancerogenności u szczurów rasy Sprague Dawley nie wykazały działania onkogennego, co potwierdza brak potencjału rakotwórczego fentanylu w systemie transdermalnym.
chlorowodorek fentanylu, dawka terapeutyczna, dysfagia, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, genotoksyczność in vitro, genotoksyczność in vivo, kancerogenność, opioidowy lek przeciwbólowy, płodność, podanie parenteralne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, śmiertelność zarodkowa, system transdermalny fentanylu, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ fentanylu, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fenta MX 75 75 mcg/h
Przedkliniczne badania farmakologiczne i toksykologiczne fentanylu, stosowanego w systemie transdermalnym Fenta MX 75 (75 µg/h), nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka przy dawkach terapeutycznych. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach podawanie fentanylu drogą pozajelitową nie wpływało na płodność samców, natomiast u samic zaobserwowano zmniejszoną płodność i zwiększoną śmiertelność zarodków, co wynikało z toksyczności dla organizmu matki, a nie bezpośredniego działania na zarodek. Badania teratogenności na szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego. W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego odnotowano istotne statystycznie zmniejszenie przeżywalności potomstwa przy dawkach wywołujących nieznaczne zmniejszenie masy ciała matek, co mogło być spowodowane zaburzeniem opieki macierzyńskiej lub bezpośrednim wpływem fentanylu na potomstwo, jednak bez wpływu na rozwój fizyczny i behawioralny przeżywających osobników.
badanie in vitro, badanie in vivo, chlorowodorek fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl, opioidowy lek przeciwbólowy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój przed- i pourodzeniowy, system transdermalny, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa płodu, wpływ na rozrodczość, wstrzyknięcie podskórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Matrifen 100 mikrogramów/godzinę system transdermalny 100 mcg/h
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fentanylu, substancji czynnej systemu transdermalnego Matrifen, wykazały akceptowalny profil toksykologiczny przy dawkowaniu terapeutycznym. Standardowe testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły istotnych zagrożeń dla człowieka. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów nie stwierdzono wpływu na płodność samców, natomiast u samic zaobserwowano zmniejszoną płodność i zwiększoną śmiertelność zarodków, co wiązało się głównie z toksycznością matczyną, a nie bezpośrednim działaniem na zarodek. Badania teratogenności na szczurach i królikach nie wykazały potencjału teratogennego. Zmniejszona przeżywalność potomstwa przy dawkach nieznacznie obniżających masę ciała matek mogła wynikać z zaburzeń opieki matczynej lub bezpośredniego wpływu fentanylu, jednak bez negatywnego wpływu na rozwój fizyczny i zachowanie potomstwa.
badanie genotoksyczne, badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, chlorowodorek fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, fentanyl, opioidowy lek przeciwbólowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, rozwój płodowy, system transdermalny, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ na reprodukcję