wymioty opóźnione
Wymioty opóźnione stanowią jeden z objawów występujących po chemioterapii przeciwnowotworowej, które pojawiają się po upływie 24 godzin od podania leków cytotoksycznych i mogą utrzymywać się do 120 godzin (5 dni). Jest to istotny problem kliniczny, gdyż dotyka około 40-70% pacjentów poddawanych chemioterapii, szczególnie przy stosowaniu leków o wysokim potencjale emetogennym.
Patofizjologia wymiotów opóźnionych wiąże się głównie z uwalnianiem substancji P w ośrodkowym układzie nerwowym oraz aktywacją receptorów NK1. W przeciwieństwie do wymiotów ostrych, gdzie dominuje mechanizm związany z serotoninergicznym szlakiem (5-HT3), w przypadku wymiotów opóźnionych większą rolę odgrywają inne neurotransmitery.
Leczenie wymiotów opóźnionych opiera się na profilaktycznym stosowaniu antagonistów receptora NK1 (aprepitant, netupitant) w połączeniu z antagonistami receptora 5-HT3 (ondansetron, palonosetron) oraz kortykosteroidami (deksametazon). Schemat profilaktyki jest dobierany indywidualnie w zależności od potencjału emetogennego zastosowanej chemioterapii oraz czynników ryzyka u danego pacjenta.
Odpowiednia kontrola wymiotów opóźnionych ma kluczowe znaczenie dla jakości życia pacjentów onkologicznych i ich współpracy w trakcie leczenia. Niedostateczne leczenie tego powikłania może prowadzić do zaburzeń odżywiania, odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych oraz pogorszenia ogólnego stanu zdrowia pacjenta.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Ondansetron Bluefish 8 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej jest wskazany do zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów indukowanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym. Dawkowanie powinno być dostosowane do wieku pacjenta, powierzchni ciała lub masy ciała oraz potencjału emetogennego stosowanej terapii przeciwnowotworowej. U dorosłych i młodzieży zaleca się podanie 8 mg doustnie na 1-2 godziny przed chemioterapią, następnie 8 mg po 12 godzinach, a kontynuację leczenia doustnego 8 mg dwa razy na dobę przez 5 dni po zakończeniu terapii. U dzieci dawki są dostosowane do powierzchni ciała (np. 5 mg/m² dożylnie przed chemioterapią, następnie 4 mg doustnie co 12 godzin) lub masy ciała (0,15 mg/kg m.c. dożylnie, max 8 mg na dawkę, z kontynuacją doustną przez 5 dni). W zapobieganiu nudnościom pooperacyjnym stosuje się 16 mg doustnie na godzinę przed znieczuleniem lub 8 mg w trzech dawkach co 8 godzin, natomiast w leczeniu nudności pooperacyjnych preferowane jest podanie dożylne.
chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, cisplatyna, ekspozycja na produkt leczniczy, klirens ondansetronu, lek cytotoksyczny, metabolizm sparteiny i debryzochiny, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, nudności pooperacyjne, okres półtrwania w surowicy, ondansetron, potencjał emetogenny, powierzchnia ciała, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, terapia przeciwnowotworowa, wstrzyknięcie dożylne, wymioty opóźnione, wymioty pooperacyjne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, znieczulenie ogólne -
Leksykon leków
Aprepitant, antagonista receptorów neurokininowych 1 (NK1), wykazuje wysoką skuteczność w zapobieganiu nudnościom i wymiotom indukowanym chemioterapią o wysokim potencjale emetogennym, szczególnie w schematach zawierających cisplatynę w dawce ≥ 70 mg/m² powierzchni ciała. W dwóch randomizowanych, podwójnie ślepych badaniach klinicznych z udziałem 1094 dorosłych pacjentów, trójdniowy schemat leczenia aprepitantem w połączeniu z ondansetronem i deksametazonem znacząco przewyższał standardowe leczenie (placebo + ondansetron + deksametazon) pod względem odpowiedzi całkowitej, definiowanej jako brak wymiotów i konieczności stosowania dodatkowych leków przeciwwymiotnych. Skuteczność aprepitantu była istotna statystycznie zarówno w fazie ostrej (0-24h), jak i opóźnionej (24-120h) oraz w całym okresie obserwacji (0-120h). Należy jednak pamiętać, że dawka ondansetronu stosowana w badaniach (32 mg i.v.) nie jest obecnie zalecana, a aktualne wytyczne dotyczące antagonistów receptorów 5-HT3 powinny być konsultowane w materiałach informacyjnych leków.
antagonista receptora, antagonista receptora 5-HT3, antagonista receptora NK1, aprepitant, chemioterapia przeciwnowotworowa, cisplatyna, działanie synergistyczne, faza opóźniona, faza ostra, lek przeciwwymiotny, nudności i wymioty, odpowiedź całkowita, ondansetron i deksametazon, potencjał emetogenny, powinowactwo, receptor neurokininowy 1, schemat leczenia, substancja P, wymioty opóźnione, wymioty wywołane chemioterapią
