lek uwalniający tlenek azotu
Leki uwalniające tlenek azotu (NO) stanowią ważną grupę środków terapeutycznych w medycynie sercowo-naczyniowej. Tlenek azotu jest endogennym przekaźnikiem komórkowym o silnym działaniu wazodylatacyjnym, który powoduje rozluźnienie mięśni gładkich naczyń krwionośnych, prowadząc do ich rozszerzenia i zwiększenia przepływu krwi.
Do najczęściej stosowanych leków uwalniających tlenek azotu należą nitraty organiczne, takie jak nitrogliceryna, monoazotan izosorbidu oraz diazotan izosorbidu. Mechanizm ich działania polega na biotransformacji do NO w ścianie naczyniowej, co aktywuje cyklazę guanylową, zwiększa syntezę cGMP i prowadzi do relaksacji mięśni gładkich naczyń.
Leki uwalniające tlenek azotu znalazły zastosowanie przede wszystkim w leczeniu choroby niedokrwiennej serca, dławicy piersiowej, ostrej niewydolności serca oraz nadciśnienia płucnego. Ich efekty terapeutyczne obejmują zmniejszenie obciążenia wstępnego i następczego serca, poprawę przepływu wieńcowego oraz redukcję zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen.
Należy pamiętać o możliwości rozwoju tolerancji na nitraty przy długotrwałym stosowaniu, co wymaga wprowadzania przerw w terapii. Do najczęstszych działań niepożądanych należą bóle głowy, zawroty głowy, hipotonia ortostatyczna. Istotną interakcją lekową jest jednoczesne stosowanie inhibitorów fosfodiesterazy typu 5 (np. sildenafil), które może prowadzić do niebezpiecznego spadku ciśnienia tętniczego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Sildenafil – Przeciwwskazania stosowania
Sildenafil, substancja czynna preparatu Silcontrol FC, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy rygorystycznie przestrzegać w praktyce klinicznej. Przede wszystkim nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na sildenafil lub substancje pomocnicze, a także u osób przyjmujących jednocześnie azotany (np. azotan amylu) lub leki pobudzające cyklazę guanylową (np. riocyguat) ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego. Ponadto, przeciwwskazaniem jest utrata wzroku w jednym oku z powodu nietętniczej przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego (NAION). Nie zaleca się stosowania sildenafilu u pacjentów z ciężkimi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak niestabilna dławica piersiowa czy ciężka niewydolność serca, ze względu na ryzyko powikłań związanych z obciążeniem układu krążenia podczas aktywności seksualnej.
azotan amylu, ciężka niewydolność serca, ciężka niewydolność wątroby, crowded disc, cukrzyca, cykliczny guanozynomonofosforan, dławica piersiowa, hiperlipidemia, hipotonia, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, lek pobudzający cyklazę guanylową, lek uwalniający tlenek azotu, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, NAION, niedociśnienie tętnicze, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, nietętnicza przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, retinitis pigmentosa, riocyguat, sildenafil, tlenek azotu, udar mózgu, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Actigra 25 mg
Syldenafil, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2C9, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir (500 mg 2x/dobę), zwiększają Cmax syldenafilu (100 mg) o 300% i AUC o 1000%, co wymaga ograniczenia dawki syldenafilu do 25 mg na 48 godzin lub unikania jednoczesnego stosowania. Podobne, choć mniej nasilone efekty obserwuje się z sakwinawirem (Cmax +140%, AUC +210%) oraz ketokonazolem i itrakonazolem, gdzie zaleca się dawkę początkową 25 mg. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, jak erytromycyna (500 mg 2x/dobę) i cymetydyna (800 mg), również zwiększają ekspozycję na syldenafil (odpowiednio AUC +182% i stężenie w surowicy +56%). Induktory CYP3A4, np. bozentan (125 mg 2x/dobę) i ryfampicyna, znacząco obniżają stężenia syldenafilu (bozentan zmniejsza AUC o 62,6% i Cmax o 55,4%), co może wymagać zwiększenia dawki leku. Sok grejpfrutowy, jako słaby inhibitor CYP3A4, powoduje niewielkie zwiększenie stężenia syldenafilu.
amlodypina, antagonista angiotensyny II, antagonista kanału wapniowego, azotan, azytromycyna, bozentan, cykliczny guanozynomonofosforan, cymetydyna, cytochrom P450, doksazosyna, erytromycyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym 3A4, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek blokujący neurony adrenergiczne, lek przeciwnadciśnieniowy, lek uwalniający tlenek azotu, lek α-adrenolityczny, nikorandyl, objawowe niedociśnienie, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sakubitryl z walsartanem, sakwinawir, sok grejpfrutowy, syldenafil, tlenek azotu, tolbutamid, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Sildenafil Sandoz 100 mg
Syldenafil jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2C9, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir, ketokonazol i itrakonazol, znacząco zwiększają stężenia syldenafilu (np. rytonawir podwaja AUC o 1000% i zwiększa Cmax o 300%), co wymaga ograniczenia dawki syldenafilu do 25 mg na 48 godzin lub całkowitego unikania kojarzenia. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, cymetydyna) również podnoszą ekspozycję na lek (AUC wzrasta o 182% i 56%), co sugeruje konieczność rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4, takie jak bozentan i ryfampicyna, obniżają stężenia syldenafilu (AUC zmniejsza się o 62,6% przy bozentanie), co może wymagać zwiększenia dawki. Inne leki, w tym inhibitory CYP2C9, CYP2D6, leki moczopędne, inhibitory ACE, beta-adrenolityki i antagoniści wapnia, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę syldenafilu.
amlodypina, antagonista receptorów beta-adrenergicznych, antagonista wapnia, azotan, azytromycyna, bozentan, cymetydyna, cytochrom P450, doksazosyna, działanie hipotensyjne alkoholu, erytromycyna, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wapnia, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klirens syldenafilu, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek alfa-adrenolityczny, lek blokujący neurony adrenergiczne, lek blokujący receptory alfa-adrenergiczne, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek uwalniający tlenek azotu, lek zobojętniający, niedociśnienie ortostatyczne, nikorandyl, riocyguat, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ryfampicyna, rytonawir, sakubitryl walsartan, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, szlak tlenek azotu/cGMP, tolbutamid, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu