niedrożność żołądkowo-jelitowa
Niedrożność żołądkowo-jelitowa to stan patologiczny, w którym dochodzi do zatrzymania prawidłowego przechodzenia treści pokarmowej przez przewód pokarmowy. Może dotyczyć zarówno żołądka, jak i jelita cienkiego lub grubego. Jest to częsta przyczyna ostrych interwencji chirurgicznych w obrębie jamy brzusznej.
Niedrożność dzieli się na mechaniczną (spowodowaną przeszkodą fizyczną, np. zrosty, guzy, przepukliny, ciała obce) oraz czynnościową (porażenną, wynikającą z zaburzeń perystaltyki, np. w pooperacyjnej niedrożności porażennej). Objawami klinicznymi są silny ból brzucha, wymioty, zatrzymanie gazów i stolca, wzdęcie brzucha oraz zaburzenia perystaltyki jelitowej.
Diagnostyka obejmuje badanie przedmiotowe (charakterystyczne bębnienie przy opukiwaniu wzdętego brzucha), badania laboratoryjne (elektrolity, morfologia) oraz obrazowe (RTG przeglądowe jamy brzusznej, TK jamy brzusznej). Widoczne są poziomy płynu w pętlach jelitowych i rozdęte pętle jelit z zalegającym gazem.
Leczenie zależy od przyczyny niedrożności i może obejmować postępowanie zachowawcze (sonda nosowo-żołądkowa, wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych, leczenie przeciwbólowe) lub interwencję chirurgiczną (laparotomia, laparoskopia). Opóźnienie w diagnozie i leczeniu może prowadzić do poważnych powikłań, włącznie z perforacją jelita, zapaleniem otrzewnej i wstrząsem septycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Senamina Forte
Lek Senamina Forte zawiera doksylaminę wodorobursztynian w dawce 25 mg i jest wskazany do krótkotrwałej terapii, trwającej standardowo od kilku dni do maksymalnie 7 dni, z możliwością przedłużenia tylko w uzasadnionych klinicznie przypadkach. W trakcie leczenia należy unikać spożywania alkoholu ze względu na ryzyko nasilenia działania sedacyjnego oraz działań niepożądanych. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek zaleca się zmniejszenie dawki do 12,5 mg. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z wydłużeniem odstępu QT, padaczką w wywiadzie oraz u pacjentów powyżej 65. roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym upadków. Działania niepożądane związane z działaniem przeciwcholinergicznym obejmują suchość w jamie ustnej, zaparcia, zatrzymanie moczu i zaburzenia widzenia, co wymaga ostrożności u pacjentów z jaskrą, zatrzymaniem moczu czy niedrożnością przewodu pokarmowego.
aminoglikozyd, antagonista receptora H1, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sedacyjne, hipokaliemia, jaskra pierwotna z otwartym kątem, jaskra z zamkniętym kątem, lek przeciwhistaminowy, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, napad drgawkowy, niedrożność żołądkowo-jelitowa, ototoksyczność, padaczka, próg drgawkowy, senność dzienna, wodorobursztynian doksylaminy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie błędnika, zaburzenie gospodarki elektrolitowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Doksylamina Geiser
Wodorobursztynian doksylaminy wymaga stosowania z zachowaniem szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, gdzie zaleca się redukcję dawki dobowej do 12,5 mg. Terapia powinna trwać maksymalnie 7 dni, a w przypadku senności dziennej konieczna jest modyfikacja dawkowania, zapewniająca co najmniej 8-godzinny odstęp między podaniem leku a porannym przebudzeniem. Należy unikać jednoczesnego spożywania alkoholu oraz stosowania innych leków o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy ze względu na ryzyko nasilenia sedacji. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z padaczką, wydłużonym odstępem QT oraz u osób powyżej 65 roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych i upadków.
aminoglikozyd pozajelitowy, antagonista receptora H1, chlorochina, cisplatyna, działanie ototoksyczne, działanie przeciwcholinergiczne, erytromycyna, hamowanie ośrodkowego układu nerwowego, hipokaliemia, jaskra pierwotna z otwartym kątem, jaskra z zamkniętym kątem, karboplatyna, lek przeciwhistaminowy, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, niedrożność żołądkowo-jelitowa, padaczka, próg drgawkowy, senność dzienna, udar cieplny, wodorobursztynian doksylaminy, wydłużony odstęp QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Driptane 5 mg
Lek Driptane, zawierający 5 mg oksybutyniny chlorowodorku w postaci tabletek, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym laktozę. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują zwężenie drogi odpływu z pęcherza moczowego z ryzykiem zatrzymania moczu, schorzenia przewodu pokarmowego takie jak niedrożność żołądkowo-jelitowa, atonia jelit, niedrożność porażenna jelit, toksyczne rozszerzenie okrężnicy oraz ciężką postać wrzodziejącego zapalenia okrężnicy. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z miastenią oraz jaskrą z wąskim kątem przesączania lub płytką komorą przednią ze względu na ryzyko nasilenia osłabienia mięśni szkieletowych i wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, odpowiednio, wynikające z działania antycholinergicznego oksybutyniny.
atonia jelit, choroba refluksowa, choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, demencja, hipertermia, jaskra z wąskim kątem przesączania, łagodny przerost gruczołu krokowego, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, neuropatia autonomiczna, niedrożność porażenna jelit, niedrożność żołądkowo-jelitowa, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oksybutyniny chlorowodorek, refluks żołądkowo-przełykowy, tachykardia, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenia poznawcze, zapalenie przełyku, zatrzymanie moczu, zwężenie drogi odpływu z pęcherza moczowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – SENTINO Forte
Produkt leczniczy SENTINO Forte zawiera doksylaminę w dawce 25 mg i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, nerek, padaczką, niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym oraz wydłużeniem odstępu QT. Czas terapii nie powinien przekraczać 7 dni, a w przypadku nadmiernej senności zaleca się redukcję dawki lub wcześniejsze przyjmowanie leku z zachowaniem minimum 8-godzinnego odstępu do przebudzenia. Doksylamina może maskować ototoksyczne działanie aminoglikozydów, karboplatyny, cisplatyny, chlorochiny i erytromycyny, dlatego u pacjentów leczonych tymi preparatami wskazane jest monitorowanie słuchu. Ze względu na działanie przeciwcholinergiczne istnieje ryzyko odwodnienia i udaru cieplnego, szczególnie u osób narażonych na wysokie temperatury lub odwodnienie.
brak laktazy, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doksylaminy wodorobursztynian, działanie przeciwcholinergiczne, hipokaliemia, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, lek przeciwhistaminowy, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, nadpobudliwość, niedrożność żołądkowo-jelitowa, niepamięć następcza, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ototoksyczność, padaczka, próg drgawkowy, suchość jamy ustnej, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, udar cieplny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sentino
Sentino, zawierający wodorobursztynian doksylaminy – lek przeciwhistaminowy H₁ o działaniu uspokajającym i nasennym, powinien być stosowany zgodnie z zaleceniami, nie dłużej niż 7 dni bez konsultacji lekarskiej. Zaleca się dostosowanie dawki w przypadku senności dziennej oraz zachowanie co najmniej 8-godzinnego odstępu od przyjęcia leku do przebudzenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby i nerek (w tych przypadkach unikać stosowania doksylaminy), chorych na padaczkę, niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym oraz wydłużeniem odstępu QT. Doksylamina może maskować ototoksyczne działanie leków takich jak aminoglikozydy, karboplatyna, cisplatyna, chlorochina i erytromycyna, dlatego wskazane jest monitorowanie słuchu u pacjentów stosujących te leki jednocześnie. Ponadto, lek może nasilać odwodnienie i ryzyko udaru cieplnego poprzez działanie przeciwcholinergiczne zmniejszające wydzielanie potu.
aminoglikozyd, czerwień koszenilowa, działanie ototoksyczne, działanie przeciwcholinergiczne, gospodarka elektrolitowa, hipokaliemia, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy H1, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, niedrożność żołądkowo-jelitowa, niepamięć następcza, nietolerancja cukrów, niewydolność serca, padaczka, próg drgawkowy, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, udar cieplny, wąski indeks terapeutyczny, wodorobursztynian doksylaminy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie błędnika, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zatrzymanie moczu, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dorminox
Doksylamina, stosowana w preparacie Dorminox, wymaga ostrożnego monitorowania ze względu na ryzyko niewłaściwego stosowania, zwłaszcza przy przekraczaniu zalecanej dawki lub okresu leczenia powyżej 7 dni. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby lub nerek zaleca się redukcję dawki dobowej do 12,5 mg. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z padaczką, niewydolnością serca oraz wydłużeniem odstępu QT, ze względu na potencjalne ryzyko obniżenia progu drgawkowego i możliwe interakcje farmakodynamiczne. Doksylamina może maskować ototoksyczne działanie leków takich jak aminoglikozydy, karboplatyna czy cisplatyna, co wymaga regularnej kontroli słuchu. Ponadto, lek nasila ryzyko odwodnienia i udaru cieplnego poprzez działanie przeciwcholinergiczne, które zmniejsza wydzielanie potu.
amnezja następcza, czerwień koszenilowa, doksylamina, działanie przeciwcholinergiczne, efekt addytywny, hipokaliemia, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, lek nasenny, lek przeciwhistaminowy H1, lek uspokajający, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, niedrożność żołądkowo-jelitowa, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, ototoksyczność, padaczka, tolerancja lekowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, udar cieplny, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zatrzymanie moczu, żółcień pomarańczowa - Leksykon substancji czynnych
Oksybutynina – Przeciwwskazania stosowania
Oksybutynina, jako lek o działaniu cholinolitycznym, posiada szereg istotnych przeciwwskazań wynikających z mechanizmu działania antycholinergicznego. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na chlorowodorek oksybutyniny lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (np. Ditropan zawiera 153,20 mg laktozy na tabletkę, Uralex 106,5 mg laktozy jednowodnej, a roztwór Vesoxx 3,56 mg sodu/ml). Oksybutynina jest przeciwwskazana u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania lub płytką przednią komorą oka ze względu na ryzyko wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u osób ze zwężeniem drogi odpływu z pęcherza moczowego, szczególnie przy przerostach gruczołu krokowego (wskazane w Charakterystyce Produktu Leczniczego Uralex), ze względu na ryzyko zatrzymania moczu. Dodatkowo, u pacjentów z częstym oddawaniem moczu w nocy spowodowanym chorobą serca lub nerek oksybutynina może maskować objawy choroby podstawowej i opóźniać leczenie przyczynowe.
atonia jelit, chlorowodorek oksybutyniny, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, działanie cholinolityczne, ileostomia, jaskra z wąskim kątem przesączania, kolostomia, miastenia, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, niedrożność porażenna jelit, niedrożność żołądkowo-jelitowa, nocna poliuria, perystaltyka jelit, płytka przednia komora oka, przerost gruczołu krokowego, refluks żołądkowo-przełykowy, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zatrzymanie moczu, zwężenie odźwiernika