guzkowy rozrost regeneracyjny wątroby
Guzkowy rozrost regeneracyjny wątroby (ang. nodular regenerative hyperplasia, NRH) to rzadkie schorzenie charakteryzujące się obecnością licznych, małych (1-3 mm) guzków w miąższu wątroby, które nie są oddzielone od siebie włóknistymi przegrodami. Stanowi ono wynik nierównomiernej regeneracji hepatocytów w odpowiedzi na zaburzenia przepływu krwi w naczyniach wątrobowych.
Patogeneza NRH wiąże się z obliteracją drobnych naczyń wątrobowych, prowadzącą do niedokrwienia i atrofii hepatocytów w niektórych obszarach, przy jednoczesnej kompensacyjnej regeneracji w innych regionach narządu. Schorzenie to często towarzyszy chorobom układowym, takim jak reumatoidalne zapalenie stawów, zespół antyfosfolipidowy, choroby mieloproliferacyjne czy po stosowaniu niektórych leków (azatiopryna, chemioterapeutyki).
Klinicznie NRH może przebiegać bezobjawowo lub prowadzić do nadciśnienia wrotnego i jego powikłań, w tym wodobrzusza, krwawień z żylaków przełyku czy encefalopatii wątrobowej. W przeciwieństwie do marskości wątroby, funkcja hepatocytów zazwyczaj pozostaje zachowana, a wyniki podstawowych badań laboratoryjnych wątroby są prawidłowe lub minimalnie zmienione.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny), które mogą uwidocznić niejednorodną strukturę wątroby, jednak ostateczne rozpoznanie wymaga wykonania biopsji wątroby z oceną histopatologiczną. Leczenie polega głównie na terapii chorób współistniejących, odstawieniu potencjalnie hepatotoksycznych leków oraz postępowaniu objawowym w przypadku powikłań nadciśnienia wrotnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Lanvis 40 mg
Lek Lanvis zawierający 40 mg tioguaniny jest obarczony ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas planowania terapii. Najpoważniejszym i bardzo często występującym powikłaniem jest niewydolność szpiku kostnego, wymagająca regularnego monitorowania morfologii krwi. Często obserwuje się także zapalenie jamy ustnej oraz inne zaburzenia przewodu pokarmowego, a rzadziej martwicze zapalenie jelit. Hepatotoksyczność jest istotnym problemem, szczególnie w przypadku długotrwałego stosowania tioguaniny, manifestującym się bardzo często chorobą zarostową żył wątrobowych, hiperbilirubinemią, hepatomegalią, wodobrzuszem oraz nadciśnieniem wrotnym z powikłaniami takimi jak splenomegalia, żylaki przełyku i małopłytkowość. W badaniach laboratoryjnych często stwierdza się podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, fosfatazy alkalicznej i gamma-glutamylotransferazy oraz żółtaczkę. Rzadko dochodzi do martwicy wątroby, w tym martwicy centralnej zrazików wątroby, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka jak alkohol czy stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych.
chemioterapia skojarzona, choroba zarostowa żył wątrobowych, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, fotowrażliwość, gamma-glutamylotransferaza, guzkowy rozrost regeneracyjny wątroby, hepatomegalia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperurykemia, hiperurykozuria, małopłytkowość, martwica wątroby, martwicze zapalenie jelit, morfologia krwi, nadciśnienie wrotne, nefropatia moczanowa, niewydolność szpiku kostnego, peliosis hepatis, splenomegalia, tioguanina, toksyczne uszkodzenie wątroby, włóknienie wrotne, wodobrzusze, zaburzenia przewodu pokarmowego, zapalenie jamy ustnej, żółtaczka, żylaki przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lanvis
Tioguanina jest cytotoksycznym lekiem stosowanym wyłącznie pod ścisłym nadzorem doświadczonego lekarza, ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym toksycznego uszkodzenia wątroby i mielosupresji. Szczególnie niezalecane jest stosowanie szczepionek zawierających żywe drobnoustroje u pacjentów w trakcie i do co najmniej 3 miesięcy po zakończeniu terapii. Tioguanina nie powinna być stosowana w długotrwałych schematach leczenia podtrzymującego z uwagi na wysokie ryzyko uszkodzenia śródbłonka naczyń wątroby, manifestującego się zespołem zamknięcia żył wątrobowych (hiperbilirubinemia, hepatomegalia, wodobrzusze) oraz objawami nadciśnienia wrotnego (splenomegalia, małopłytkowość, żylaki przełyku). W badaniach histopatologicznych obserwuje się stwardnienie wątrobowo-wrotne, guzowaty rozrost regeneracyjny, peliosis hepatis oraz włóknienie okołowrotne. W przypadku pojawienia się objawów toksycznego uszkodzenia wątroby konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku, co może prowadzić do odwracalności zmian.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba reumatyczna, choroba zapalna jelit, depresja szpiku kostnego, działanie mielosupresyjne, guzkowy rozrost regeneracyjny wątroby, hepatomegalia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, immunosupresja, lek cytostatyczny, leukocytopenia, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, mesalazyna, mutacja NUDT15, nadciśnienie wrotne, neutropenia, niedobór TPMT, niedokrwistość, olsalazyna, ostra białaczka limfoblastyczna, peliosis hepatis, retencja płynów, S-metylotransferaza tiopuryny, splenomegalia, środek cytotoksyczny, stwardnienie wątrobowo-wrotne, sulfasalazyna, szczepionka zawierająca żywe drobnoustroje, tioguanina, toksyczne uszkodzenie wątroby, uszkodzenie śródbłonka naczyń, włóknienie okołowrotne wątroby, wodobrzusze, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół zamknięcia żył wątrobowych, żylaki przełyku - Leksykon substancji czynnych
Tioguanina – Działania niepożądane
Tioguanina, substancja czynna preparatu Lanvis, wiąże się z wysokim ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym bardzo częstą (≥ 1/10) niewydolnością szpiku kostnego prowadzącą do pancytopenii, co wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi. Często (≥ 1/100 do < 1/10) obserwuje się zapalenie jamy ustnej i zaburzenia przewodu pokarmowego, a rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000) martwicze zapalenie jelit, stanowiące zagrożenie życia. Tioguanina wykazuje znaczną hepatotoksyczność, manifestującą się bardzo często (≥ 1/10) chorobą zarostową żył wątrobowych (VOD) z hiperbilirubinemią, hepatomegalią, wodobrzuszem oraz nadciśnieniem wrotnym prowadzącym do splenomegalii, żylaków przełyku i małopłytkowości. Często (≥ 1/100 do < 1/10) występuje również hiperurykemia i/lub hiperurykozuria, mogące skutkować nefropatią moczanową. Wrażliwość na światło o nieznanej częstości wymaga edukacji pacjentów w zakresie ochrony przeciwsłonecznej.
choroba zarostowa żył, choroba zarostowa żył wątrobowych, dializoterapia, enzymy wątrobowe, fotosensytywność, guzkowy rozrost regeneracyjny wątroby, hepatomegalia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperurykemia, hiperurykozuria, małopłytkowość, martwica centralna zrazików wątroby, martwica wątroby, martwicze zapalenie jelit, morfologia krwi, nadciśnienie wrotne, nefropatia moczanowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, peliosis hepatis, perforacja jelita, retencja płynów, splenomegalia, supresja szpiku kostnego, tioguanina, toksyczne uszkodzenie wątroby, trombocytopenia, uszkodzenie śródbłonka naczyniowego, włóknienie wrotne, wodobrzusze, wstrząs septyczny, zapalenie jamy ustnej, zapalenie otrzewnej, złogi moczanowe, żółtaczka, żylaki przełyku - Leksykon substancji czynnych
Tioguanina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tioguanina, aktywny składnik produktu Lanvis, jest cytotoksycznym lekiem stosowanym wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w terapii cytostatykami. Ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym toksycznego uszkodzenia wątroby manifestującego się zespołem zamknięcia żył wątrobowych (objawy: hiperbilirubinemia, tkliwa hepatomegalia, wodobrzusze, nadciśnienie wrotne, małopłytkowość, splenomegalia), konieczne jest regularne monitorowanie parametrów morfologii krwi oraz czynności wątroby (cotygodniowo). Tioguaniny nie należy stosować w leczeniu podtrzymującym ani w długotrwałych schematach ze względu na wysokie ryzyko uszkodzenia śródbłonka naczyń wątroby, szczególnie u chłopców. W przypadku wystąpienia objawów toksycznego uszkodzenia wątroby należy natychmiast przerwać terapię, co może prowadzić do odwracalności zmian klinicznych i histopatologicznych.
depresja szpiku kostnego, guzkowy rozrost regeneracyjny wątroby, hepatomegalia, hiperbilirubinemia, immunosupresja, leukocytopenia, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, mesalazyna, mielosupresja, morfologia krwi, mutacja NUDT15, nadciśnienie wrotne, neutropenia, niedokrwistość, olsalazyna, ostra białaczka limfoblastyczna, peliosis hepatis, S-metylotransferaza tiopuryny, splenomegalia, środek cytotoksyczny, stwardnienie wątrobowo-wrotne, sulfasalazyna, tioguanina, toksyczne uszkodzenie wątroby, TPMT, uszkodzenie śródbłonka naczyń, włóknienie okołowrotne wątroby, wodobrzusze, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół zamknięcia żył wątrobowych, żylaki przełyku