testosteron w osoczu

Testosteron w osoczu to kluczowy parametr diagnostyczny określający stężenie tego podstawowego męskiego hormonu płciowego w krwiobiegu. Testosteron, wytwarzany głównie przez jądra u mężczyzn (w mniejszym stopniu przez nadnercza, a u kobiet przez jajniki i nadnercza), odgrywa zasadniczą rolę w rozwoju męskich cech płciowych, regulacji libido, produkcji nasienia, rozmieszczeniu tkanki tłuszczowej oraz utrzymaniu masy mięśniowej i kostnej.

Oznaczenie testosteronu w osoczu stanowi ważne narzędzie diagnostyczne w ocenie zaburzeń hormonalnych, takich jak hipogonadyzm, zespół Klinefeltera, przedwczesne lub opóźnione dojrzewanie płciowe u chłopców, niepłodność męska czy zaburzenia miesiączkowania i zespół policystycznych jajników u kobiet. U mężczyzn prawidłowe stężenie całkowitego testosteronu w osoczu wynosi zwykle 300-1000 ng/dl, natomiast u kobiet wartości te są znacznie niższe i mieszczą się w zakresie 15-70 ng/dl.

Warto pamiętać, że testosteron występuje w osoczu w trzech frakcjach: związanej silnie z globuliną wiążącą hormony płciowe (SHBG), słabo związanej z albuminami oraz w formie wolnej (biologicznie aktywnej), stanowiącej około 2-3% całkowitego stężenia. W praktyce klinicznej oznacza się zarówno testosteron całkowity, jak i wolny, przy czym ten drugi ma większe znaczenie diagnostyczne, szczególnie w przypadkach, gdy stężenie SHBG jest zaburzone (np. w otyłości, cukrzycy czy chorobach wątroby).

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl