sodu glicerofosforan
Sodu glicerofosforan to organiczny związek chemiczny będący solą sodową kwasu glicerofosforowego. W medycynie jest wykorzystywany głównie jako suplement diety oraz składnik preparatów farmaceutycznych. Stanowi ważne źródło fosforu i sodu dla organizmu.
W kontekście klinicznym sodu glicerofosforan znajduje zastosowanie w leczeniu hipofosfatemii (niskiego poziomu fosforanów we krwi) oraz jako składnik mieszanin do żywienia pozajelitowego. Związek ten wykazuje dobrą biodostępność i jest lepiej tolerowany przez organizm niż nieorganiczne formy fosforanów.
Badania wskazują, że sodu glicerofosforan może mieć również właściwości neuroprotekcyjne i wspierać funkcje poznawcze. W niektórych preparatach farmaceutycznych jest stosowany jako substancja pomocnicza, poprawiająca rozpuszczalność innych składników aktywnych. W praktyce klinicznej ważne jest monitorowanie stężenia elektrolitów podczas suplementacji tym związkiem, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Numeta G16%E –
NUMETA G16%E to sterylna emulsja do infuzji w trójkomorowym worku, zawierająca 50% roztwór glukozy (155 ml), 5,9% pediatryczny roztwór aminokwasów z elektrolitami (221 ml) oraz 12,5% emulsję tłuszczową (124 ml). Worek umożliwia elastyczne dostosowanie składu – podanie z lipidami (worek trójkomorowy, 500 ml) lub bez lipidów (worek dwukomorowy, 376 ml). Aminokwasy (13 g) i elektrolity (m.in. Na 11,6-12,0 mmol, K 11,4 mmol, Ca 3,1 mmol, Mg 1,6 mmol, fosforany 3,2-4,4 mmol) pozostają stałe niezależnie od aktywacji. Glukoza dostarcza 77,5 g, a lipidy (w formie trójkomorowej) 15,5 g mieszaniny oleju z oliwek i sojowego, co przekłada się na całkowitą wartość energetyczną 362 kcal (W2K) lub 517 kcal (W3K). Produkt zawiera substancje pomocnicze zapewniające stabilność i odpowiednie pH, a także jest dostarczany w worku bez PCW z ochroną przed tlenem i światłem, co jest szczególnie istotne u noworodków i dzieci poniżej 2 lat.
alanina, aminokwas, ampicylina, arginina, azot, ceftriakson, chlorek, cysteina, elektrolit, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, fenytoina, fosfolipidy z jaja kurzego, fosforan, furosemid, glicerol, glicyna, histydyna, izoleucyna, jabłczan, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, kwas L-jabłkowy, kwas solny, leucyna, lizyna jednowodna, magnezu octan, metionina, octan, olej sojowy, olej z oliwek, ornityny chlorowodorek, osmolarność, pierwiastek śladowy, potasu octan, prolina, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, seryna, sodu chlorek, sodu glicerofosforan, sodu oleinian, sodu wodorotlenek, sól wapniowa ceftriaksonu, tauryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wapnia chlorek, woda do wstrzykiwań, żywienie parenteralne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Glycophos 216 mg/ml
Produkt leczniczy GLYCOPHOS (216 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) zawiera sodu glicerofosforan i wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w okresie płodności, ciąży oraz laktacji. Brak jest danych z badań klinicznych u kobiet ciężarnych oraz badań reprodukcyjnych na zwierzętach, co ogranicza ocenę bezpieczeństwa. Produkt dostarcza 1 mmol fosforu oraz 2 mmol sodu w 1 ml koncentratu (216 mg sodu glicerofosforanu, odpowiadającego 306,1 mg uwodnionego), co jest istotne w kontekście zwiększonego zapotrzebowania na fosfor w ciąży oraz ryzyka retencji płynów i nadciśnienia indukowanego ciążą. GLYCOPHOS charakteryzuje się wysoką osmolalnością (2760 mOsm/kg wody) i pH 7,4, co może wpływać na pacjentki z zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej lub elektrolitowej.
dawkowanie, działanie niepożądane, Glycophos, karmienie piersią, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, laktacja, nadciśnienie indukowane ciążą, osmolalność, retencja płynów, sodu glicerofosforan, stężenie elektrolitów, suplementacja fosforanów, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zapotrzebowanie na fosfor - Leksykon leków
Skład i postać leku – Olimel N9E
OLIMEL N9E to trójkomorowa emulsja do infuzji dożylnej, zawierająca roztwór glukozy z wapniem, emulsję tłuszczową (80% oleju z oliwek, 20% oleju sojowego) oraz roztwór aminokwasów z elektrolitami. Dostępna jest w trzech pojemnościach: 1000 ml, 1500 ml i 2000 ml, zawierających odpowiednio 110 g, 165 g i 220 g glukozy; 40 g, 60 g i 80 g tłuszczów; oraz 56,9 g, 85,4 g i 113,9 g aminokwasów. Profil aminokwasowy obejmuje m.in. alaninę, argininę, lizynę, metioninę i tryptofan, a elektrolity takie jak sód (35-70 mmol), potas (30-60 mmol), magnez (4-8 mmol), wapń (3,5-7 mmol) i fosforany (15-30 mmol) są obecne w zrównoważonych ilościach. Produkt charakteryzuje się pH 6,4, osmolarnością 1310 mOsm/l oraz wartością energetyczną od 1070 do 2140 kcal w zależności od objętości, z tłuszczami stanowiącymi 37% całkowitej kaloryczności i stosunkiem energii glukoza/tłuszcze 52/48.
aminokwasy, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy z jaja kurzego, glukoza jednowodna, infuzja dożylna, kopolimery poliolefiniczne, kwas octowy lodowaty, kwas solny, magnezu chlorek, niezbędne kwasy tłuszczowe, octan lizyny, octan polietylenowinylu, oczyszczony olej sojowy, oczyszczony olej z oliwek, osmolarność, potasu chlorek, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy z wapniem, sodu glicerofosforan, sodu octan trójwodny, wapnia chlorek, wartość energetyczna, wartość odżywcza, węglowodany, woda do wstrzykiwań, wytrącenie osadu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Finomel Peri –
Finomel Peri to emulsja do infuzji przeznaczona do żywienia pozajelitowego, dostępna w trójkomorowych plastikowych workach o pojemnościach 1085 ml, 1450 ml i 2020 ml. Produkt zawiera 13% roztwór glukozy, 10% roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz 20% emulsję tłuszczową, które po zmieszaniu tworzą jednorodną emulsję o osmolarności około 850 mOsm/l i pH około 6,0. Składniki odżywcze obejmują m.in. 5,6–10,5 g azotu, 77–143 g glukozy, 32–60 g tłuszczów oraz zbilansowany profil elektrolitów (np. sód 27,4–50,9 mmol, potas 20,6–38,2 mmol). Emulsja zawiera oleje rybi, oliwkowy, sojowy oraz triglicerydy o średniej długości łańcucha, a także kompleks aminokwasów i elektrolitów, co pozwala na optymalne żywienie pacjentów wymagających dożylnego podawania składników odżywczych.
alfa-tokoferol, badanie zgodności, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy jajeczne, kwas octowy, kwas solny, lizyna chlorowodorek, magnezu siarczan, niezgodność farmaceutyczna, olej rybi omega-3, osmolarność, pierwiastki śladowe, preparat wielowitaminowy, profil elektrolitowy, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, sodu glicerofosforan, stężenie, triglicerydy kwasów tłuszczowych, wartość energetyczna niebiałkowa, zator powietrzny, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Multimel N7-1000E –
Multimel N7-1000 E to lek w postaci emulsji do infuzji, dostarczany w trójkomorowych workach o pojemnościach 1000 ml, 1500 ml, 2000 ml i 2500 ml. Każdy worek zawiera 200 ml emulsji tłuszczowej (olej z oliwek i sojowy, łącznie 40 g tłuszczów na 1 litr), 400 ml roztworu aminokwasów (40 g aminokwasów na 1 litr) oraz 400 ml roztworu glukozy (160 g glukozy na 1 litr). Produkt dostarcza łącznie 1200 kcal energii, z czego 1040 kcal to wartość energetyczna niebiałkowa (640 kcal z glukozy i 400 kcal z tłuszczów). Elektrolity zawarte w 1 litrze to m.in. sód 32 mmol, potas 24 mmol, magnez 2,2 mmol, wapń 2 mmol oraz fosforany 10 mmol. Osmolarność gotowej emulsji wynosi 1450 mOsm/l, a pH około 6. Produkt wymaga zmieszania zawartości trzech komór przed podaniem, co zapewnia jednorodną emulsję do infuzji. Możliwe jest aseptyczne dodanie elektrolitów, fosforanów organicznych, pierwiastków śladowych i witamin, z zachowaniem stabilności fizykochemicznej i mikrobiologicznej mieszaniny.
aminokwasy, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfatydy jaja, fosforan wapnia, kopolimery poliolefinowe, lizyna chlorowodorek, niezgodność farmaceutyczna, octan polietylenowinylu, olej sojowy, osmolarność, pierwiastki śladowe, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, sodu glicerofosforan, sól wapniowa ceftriaksonu, wartość energetyczna niebiałkowa, worek trójkomorowy, zator powietrzny, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Glycophos 216 mg/ml
Glycophos to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający 216 mg/ml sodu glicerofosforanu (306,1 mg w postaci uwodnionej), co odpowiada 1 mmol fosforu oraz 2 mmol sodu na mililitr. Produkt jest przeznaczony do uzupełniania niedoborów fosforanów podczas żywienia pozajelitowego u pacjentów dorosłych oraz niemowląt. Charakteryzuje się wysoką osmolalnością 2760 mOsm/kg H2O oraz fizjologicznym pH 7,4, co należy uwzględnić przy planowaniu terapii żywieniowej. Fosfor jest kluczowy dla metabolizmu energetycznego komórek oraz mineralizacji kości, dlatego suplementacja jest istotna w przypadku niedoborów lub ryzyka ich wystąpienia.
- Leksykon substancji czynnych
Sodu glicerofosforan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sodu glicerofosforan, będący składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego takich jak Kabiven Peripheral, Multimel N4-550E, Olimel N12E czy SmofKabiven, dostarcza organizmowi sód i fosfor w formie organicznej. Analiza danych przedklinicznych nie wykazała specyficznej toksyczności tej substancji, ani działania teratogennego, embriotoksycznego czy negatywnego wpływu na zdolności rozrodcze. Badania toksykologiczne preparatów zawierających glicerofosforan sodu, w tym roztworów aminokwasów i glukozy, potwierdziły brak istotnej toksyczności, a obserwowane zmiany, takie jak stłuszczenie wątroby, małopłytkowość czy podwyższone stężenie cholesterolu, wiązały się z wysokim stężeniem lipidów w emulsjach tłuszczowych, a nie z samym glicerofosforanem sodu. Tolerancja miejscowa u królików była dobra, bez istotnych reakcji po podaniu dożylnym, dotętniczym, domięśniowym czy podskórnym.
badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie anafilaktyczne, działanie teratogenne, emulsja tłuszczowa, genotoksyczność, hipercholesterolemia, infuzja dożylna, leczenie substytucyjne, małopłytkowość, martwica tkanki, podanie dotętnicze, potencjał immunogenny, reakcja zapalna, roztwór aminokwasów, sodu glicerofosforan, stłuszczenie wątroby, teratogenność, test maksymalizacji, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tolerancja miejscowa, uszkodzenie embriotoksyczne, zdolność rozrodcza, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glycophos 216 mg/ml
Glycophos to koncentrat do infuzji zawierający 216 mg/ml sodu glicerofosforanu (306,1 mg w formie uwodnionej), dostarczający 1 mmol fosforu i 2 mmol sodu na mililitr, o osmolalności 2760 mOsm/kg i pH 7,4. Dotychczasowe dane kliniczne nie wykazały działań niepożądanych związanych z jego stosowaniem, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa u pacjentów dorosłych. W populacji pediatrycznej, zwłaszcza u niemowląt, dane farmakologiczne są ograniczone, jednak przy zachowaniu zalecanych dawek ryzyko hiperfosfatemii jest niskie, co jest istotne ze względu na potencjalne metaboliczne konsekwencje zaburzeń gospodarki fosforanowej u młodych pacjentów.
bezpieczeństwo farmakoterapii, dane farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, fosforany w surowicy, glicerofosforan, gospodarka fosforanowa, hiperfosfatemia, koncentrat do roztworu, monitorowanie bezpieczeństwa, monitorowanie niepożądanych działań, osmolalność, roztwór do infuzji, sodu glicerofosforan, stosunek korzyści do ryzyka, terapia żywieniowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Glycophos 216 mg/ml
GLYCOPHOS to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający sodu glicerofosforan w stężeniu 216 mg/ml (306,1 mg uwodnionego związku), co odpowiada 1 mmol fosforu i 2 mmol sodu na 1 ml preparatu. Preparat charakteryzuje się osmolalnością 2760 mOsm/kg wody oraz pH 7,4. Ze względu na wysoką osmolalność, GLYCOPHOS nie może być podawany w postaci nierozcieńczonej i wymaga odpowiedniego rozcieńczenia oraz aseptycznego przygotowania roztworu infuzyjnego. Zgodność preparatu została potwierdzona z wybranymi roztworami bazowymi, takimi jak Vamin 14 Electrolyte-Free, glukoza 50 mg/ml, 200 mg/ml i 500 mg/ml, z określonymi maksymalnymi dawkami GLYCOPHOS i wapnia (CaCl₂) dla każdego roztworu.
ampułka polipropylenowa, fiolka polipropylenowa, fosfor, infuzja roztworu, koncentrat do roztworu do infuzji, kwas solny, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, osmolalność, roztwór infuzyjny, skażenie mikrobiologiczne, sodu glicerofosforan, sodu glicerofosforan uwodniony, stabilność leku, substancja czynna, Vamin 14 Electrolyte-Free, Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact, warunki aseptyczne, woda do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Sodu glicerofosforan – Działania niepożądane
Sodu glicerofosforan, stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Kabiven Peripheral, Multimel, Olimel czy SmofKabiven, jest źródłem fosforanów i sodu niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jednak jego podawanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, w tym reakcji nadwrażliwości (np. nadmierne pocenie, gorączka, duszność, skurcz oskrzeli), zaburzeń układu krążenia (tachykardia, nadciśnienie, niedociśnienie), zaburzeń żołądkowo-jelitowych (nudności, wymioty, biegunka), a także zaburzeń czynności wątroby (zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, cholestaza, żółtaczka). Częstość występowania tachykardii, podwyższenia temperatury ciała, dreszczy i wzrostu enzymów wątrobowych wynosi ≥1/100 do <1/10, natomiast duszność, nadwrażliwość, nadciśnienie i niedociśnienie tętnicze występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Szczególną uwagę należy zwrócić na zespół przedawkowania tłuszczu, który może prowadzić do hiperlipidemii, powiększenia wątroby i śledziony, anemii, leukopenii, trombocytopenii, zaburzeń krzepnięcia, hemolizy oraz śpiączki, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.
anemia, azotemia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, brak łaknienia, cholestaza, drżenie, duszność, enzym wątrobowy, gorączka, hemoliza, hiperlipidemia, leukopenia, małopłytkowość, martwica, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, przyspieszony oddech, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, sinica, sodu glicerofosforan, tachykardia, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żyły, zawrót głowy, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Multimel N4-550E komora z 10% emulsją tłuszczową (co odpowiada 10 g/100 ml) (200 ml) – 20,00 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 4,56 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,53 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,27 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,06 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,32 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,61 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,60 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,88 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,23 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,50 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,10 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,92 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,40 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,09 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,28 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,98 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,14 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,19 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,45 g + komora z 20% roztworem glukozy (co odpowiada 20 g/100 ml) (400 ml) – 88,00 g + komora z 20% roztworem glukozy (co odpowiada 20 g/100 ml) (400 ml) – 0,30 g
Multimel N4-550 E to trójkomorowa emulsja do infuzji, dostępna w objętościach 1000 ml, 1500 ml, 2000 ml i 2500 ml, zawierająca odpowiednio emulsję tłuszczową (10%), roztwór aminokwasów (5,5%) oraz roztwór glukozy (20%). W 1-litrowym worku emulsja dostarcza 3,6 g azotu, 22 g aminokwasów, 80 g glukozy oraz 20 g tłuszczów, co odpowiada łącznej wartości energetycznej 610 kcal (w tym 520 kcal energii niebiałkowej). Produkt charakteryzuje się stałym stosunkiem wartości energetycznej niebiałkowej do azotu 144 kcal/g N oraz osmolarnością 750 mOsm/l i pH 6. W skład emulsji wchodzą m.in. olej z oliwek i sojowy, aminokwasy egzogenne i endogenne, elektrolity (Na, K, Mg, Ca, fosforany) oraz substancje pomocnicze stabilizujące emulsję i utrzymujące odpowiednie pH. Opakowanie umożliwia aseptyczne dodanie witamin, elektrolitów i pierwiastków śladowych, z zachowaniem stabilności mieszaniny do określonych limitów (np. do 150 mmol Na, 150 mmol K, 5,6 mmol Mg, 5 mmol Ca na litr).
alanina, aminokwas, arginina, elektrolit, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, fosfatydy jaja kurzego, fosforan wapnia, glicerol, glicyna, glukoza, glukoza jednowodna, histydyna, infuzja, izoleucyna, kwas octowy lodowaty, kwas solny, leucyna, lizyna, lizyny chlorowodorek, magnezu chlorek, metionina, olej sojowy oczyszczony, olej z oliwek oczyszczony, osmolarność, pierwiastki śladowe, podanie dożylne, potasu chlorek, prolina, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, seryna, sodu glicerofosforan, sodu octan trójwodny, sodu oleinian, sodu wodorotlenek, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wapnia chlorek, wartość energetyczna, wartość energetyczna niebiałkowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Glycophos 216 mg/ml
Glycophos, będący koncentratem sodu glicerofosforanu o stężeniu 216 mg/ml (1 mmol fosforu i 2 mmol sodu na 1 ml), jest stosowany jako źródło fosforu w żywieniu pozajelitowym. Ze względu na zawartość elektrolitów i wysoką osmolalność (2760 mOsm/kg wody) oraz pH 7,4, preparat wymaga odpowiedniego rozcieńczenia przed infuzją. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Ponadto, Glycophos jest przeciwwskazany u pacjentów z odwodnieniem, hipernatremią, hiperfosfatemią, ciężką niewydolnością nerek oraz w stanie wstrząsu, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń elektrolitowych i pogorszenia stanu klinicznego.
elektrolity w surowicy, gospodarka elektrolitowa, hiperfosfatemia, hipernatremia, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, odwodnienie, osmolalność, parametry elektrolitowe, powikłania ogólnoustrojowe, reakcja alergiczna, sodu glicerofosforan, stan nawodnienia, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia perfuzji narządów, żywienie pozajelitowe