wstrząs rzekomoanafilaktyczny

Wstrząs rzekomoanafilaktyczny (pseudoanafilaktyczny) to stan kliniczny przypominający wstrząs anafilaktyczny, jednak niezwiązany z mechanizmem immunologicznym zależnym od IgE. Charakteryzuje się gwałtownym rozszerzeniem naczyń krwionośnych, zwiększoną przepuszczalnością naczyń i spadkiem ciśnienia tętniczego, co prowadzi do upośledzenia perfuzji tkankowej.

W przeciwieństwie do prawdziwej anafilaksji, wstrząs rzekomoanafilaktyczny jest wywoływany przez bezpośrednie uwalnianie mediatorów (głównie histaminy) z komórek tucznych i bazofilów, bez wcześniejszej sensytyzacji organizmu. Najczęstszymi czynnikami wywołującymi są niektóre leki (opiaty, środki kontrastowe, wankomycyna), fizyczne bodźce (zimno, wysiłek) oraz niektóre pokarmy bogate w histaminę.

Objawy kliniczne wstrząsu rzekomoanafilaktycznego są praktycznie nieodróżnialne od wstrząsu anafilaktycznego i obejmują: hipotensję, tachykardię, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, duszność oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Diagnostyka różnicowa opiera się głównie na wywiadzie i badaniach laboratoryjnych (brak podwyższonego poziomu tryptazy w surowicy).

Postępowanie w wstrząsie rzekomoanafilaktycznym jest podobne jak w anafilaksji i obejmuje podanie adrenaliny, płynoterapię, tlenoterapię oraz leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy. Istotna jest również profilaktyka polegająca na unikaniu zidentyfikowanych czynników wyzwalających oraz premedykacja przed podaniem leków o znanym potencjale wywoływania reakcji pseudoanafilaktycznych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl