łagodne nadciśnienie śródczaszkowe
Łagodne nadciśnienie śródczaszkowe (idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe, dawniej pseudotumor cerebri) to stan chorobowy charakteryzujący się podwyższonym ciśnieniem płynu mózgowo-rdzeniowego bez obecności guza mózgu czy wodogłowia. Występuje najczęściej u kobiet w wieku rozrodczym z nadwagą, choć może dotyczyć również pacjentów obu płci w różnym wieku.
Główne objawy obejmują bóle głowy (często nasilające się przy zmianie pozycji ciała), zaburzenia widzenia, takie jak przejściowe zaciemnienia, podwójne widzenie czy obrzęk tarczy nerwu wzrokowego (papilledema). Nieleczone łagodne nadciśnienie śródczaszkowe może prowadzić do trwałego uszkodzenia nerwu wzrokowego i utraty wzroku.
Diagnostyka opiera się na badaniu neurologicznym, okulistycznym (ocena dna oka), badaniach obrazowych (wykluczenie innych przyczyn) oraz nakłuciu lędźwiowym, które potwierdza podwyższone ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego przy prawidłowym jego składzie. Leczenie obejmuje redukcję masy ciała, farmakoterapię (najczęściej acetazolamid), powtarzane nakłucia lędźwiowe oraz w przypadkach opornych na leczenie zachowawcze – interwencje neurochirurgiczne (np. założenie zastawki komorowo-otrzewnowej lub fenestacja osłonek nerwu wzrokowego).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Levofloxacin Aurovitas 500 mg
Lewofloksacyna, substancja czynna leku Levofloxacin Aurovitas (dostępna w dawkach 250 mg i 500 mg), jest fluorochinolonem o szerokim spektrum działania, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które mogą wystąpić już po pierwszej dawce. Na podstawie danych klinicznych z udziałem ponad 8300 pacjentów oraz doświadczeń po wprowadzeniu do obrotu, działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególnie niebezpieczne są reakcje anafilaktyczne, ciężkie uszkodzenia wątroby (w tym z ostrą niewydolnością i zgonem), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, zaburzenia rytmu serca (w tym częstoskurcz komorowy i torsade de pointes) oraz tętniak i rozwarstwienie aorty. Długotrwałe, potencjalnie nieodwracalne reakcje obejmują zapalenie i zerwanie ścięgien, neuropatie, zaburzenia psychiczne i sensoryczne.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, częstoskurcz komorowy, eozynofilia, fluorochinolony, kandydoza, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna półwodna, miastenia, neuropatia czuciowa, neuropatia czuciowo-ruchowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, porfiria, rabdomioliza, rumień trwały polekowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zakażenie grzybicze, zapalenie naczyniówki, zapalenie trzustki, zawroty błędnikowe, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Xyvelam 500 mg
Xyvelam, zawierający lewofloksacynę w dawkach 250 mg i 500 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych badaniami klinicznymi na ponad 8300 pacjentach oraz obserwacjami po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwuje się zakażenia grzybicze, w tym Candida (częstość ≥1/100 do <1/10). Zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, eozynofilia i trombocytopenia, występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), natomiast poważniejsze stany, jak neutropenia, niewydolność szpiku kostnego, pancytopenia, agranulocytoza i niedokrwistość hemolityczna, są rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000). Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny, mogą pojawić się z nieznaną częstością, również po pierwszej dawce. Ponadto, zgłaszano przypadki zespołu SIADH, zaburzeń metabolicznych (hipoglikemia, hiperglikemia), oraz szerokiego spektrum zaburzeń psychicznych i neurologicznych, takich jak bezsenność, stany splątania, drgawki, neuropatie obwodowe i zaburzenia pozapiramidowe.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, biegunka krwotoczna, częstoskurcz komorowy, dysfagia, dyskineza, eozynofilia, fotodermatoza, hiperglikemia, hipoglikemia, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna, mioklonia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, obwodowa neuropatia czuciowa, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, reakcja psychotyczna, rozwarstwienie aorty, rumień trwały polekowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, skurcz oskrzeli, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, tętniak, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs rzekomoanafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Genotropin 5,3 5,3 mg (16 j.m.)
Stosowanie somatropiny (Genotropin) wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które różnią się w zależności od wieku pacjenta. U dorosłych dominują objawy związane z retencją płynów, takie jak obrzęk obwodowy i twarzy, sztywność mięśniowo-szkieletowa, bóle stawów i mięśni oraz parestezje, zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, pojawiające się głównie w pierwszych miesiącach terapii i ustępujące po redukcji dawki. U dzieci częściej obserwuje się przemijające reakcje w miejscu wstrzyknięcia, rzadko nadciśnienie śródczaszkowe i cukrzycę typu II. W terapii somatropiną odnotowano także zmniejszenie stężenia kortyzolu i wolnej tyroksyny, a u dorosłych dodatkowo zespół cieśni nadgarstka. Rzadkie, ale istotne powikłania u dzieci to młodzieńcze złuszczenie nasady głowy kości udowej oraz choroba Legg-Calve-Perthesa, które należy rozważyć przy bólach biodra lub kolana.
białaczka, ból stawów, choroba Legg-Calvé-Perthesa, cukrzyca typu II, Genotropin, ginekomastia, gospodarka wodno-elektrolitowa, kortyzol w surowicy, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, niedobór hormonu wzrostu, obrzęk obwodowy, obrzęk twarzy, parestezje, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, somatropina, sztywność mięśniowo-szkieletowa, wolna tyroksyna, wrażliwość na insulinę, zapalenie trzustki, zatrzymywanie płynów, zespół cieśni nadgarstka, zespół Pradera-Williego, złuszczenie głowy kości udowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Althyxin 150 mcg
Lewotyroksyna sodowa zawarta w leku Althyxin może wywoływać działania niepożądane typowe dla nadczynności tarczycy, zwłaszcza przy zbyt szybkim zwiększaniu dawki. Objawy obejmują zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (migotanie przedsionków, tachykardia, kołatanie serca, dolegliwości dławicowe), układu nerwowego (ból głowy, drżenia, niepokój ruchowy, rzekomy guz mózgu), mięśniowego (osłabienie, kurcze), a także objawy ogólne (uderzenia gorąca, gorączka, bezsenność, nadmierne pocenie się, zmniejszenie masy ciała) oraz ze strony układu pokarmowego i rozrodczego. Częstość występowania tych działań niepożądanych jest nieznana. W przypadku ich wystąpienia zaleca się zmniejszenie dawki lub czasowe odstawienie leku, a po ustąpieniu objawów wznowienie terapii z ostrożnym dawkowanie.
bezsenność, choroba wieńcowa, dolegliwość dławicowa, gorączka, incydent zatorowo-zakrzepowy, kołatanie serca, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, lewotyroksyna sodowa, migotanie przedsionków, nadczynność gruczołu tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obturacja dróg oddechowych, pokrzywka, rzekomy guz mózgu, skurcz dodatkowy, tachykardia, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie rytmu serca, zawał serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Xyvelam 250 mg
Lewofloksacyna, substancja czynna leku Xyvelam, jest fluorochinolonowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Na podstawie danych klinicznych i doświadczeń po wprowadzeniu do obrotu, działania niepożądane klasyfikuje się od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Do najważniejszych należą: zakażenia grzybicze (często), zaburzenia hematologiczne takie jak leukopenia, trombocytopenia (rzadko), reakcje nadwrażliwości w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia psychiczne (bezsenność, niepokój, reakcje psychotyczne), neurologiczne (ból głowy, drgawki, neuropatie), sercowo-naczyniowe (tachykardia, torsade de pointes, tętniak i rozwarstwienie aorty), żołądkowo-jelitowe (biegunka, wymioty, rzekomobłoniaste zapalenie jelit), wątrobowe (zwiększenie enzymów wątrobowych, żółtaczka), skórne (wysypka, zespół Stevensa-Johnsona), mięśniowo-szkieletowe (zapalenie i zerwanie ścięgien, rabdomioliza) oraz nerkowe (ostra niewydolność nerek). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie nieodwracalne, długotrwałe działania niepożądane obejmujące układ nerwowy, mięśniowo-szkieletowy i sercowo-naczyniowy, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wiek powyżej 60 lat, choroby współistniejące czy stosowanie kortykosteroidów.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, antybiotyk fluorochinolonowy, arytmia komorowa, biegunka krwotoczna, częstoskurcz komorowy, drgawki, dyskineza, eozynofilia, hiperglikemia, hipoglikemia, kandydoza, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, majaczenie, mioklonia, neuropatia, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawki serca, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, reakcja psychotyczna, rumień trwały polekowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, skurcz oskrzeli, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs rzekomoanafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie pozapiramidowe, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zerwanie ścięgna, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Depo-Medrol z Lidokainą (40 mg + 10 mg)/ml
Lek Depo-Medrol z Lidokainą w dawce 40 mg metyloprednizolonu octanu i 10 mg lidokainy chlorowodorku jednowodnego na ml, podawany w formie zawiesiny do wstrzykiwań, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Szczególnie niebezpieczne są powikłania po podaniu drogami przeciwwskazanymi (dooponowo, nadtwardówkowo), takie jak zapalenie pajęczynówki, zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego i pęcherza, bóle głowy, niedowłady, napady drgawkowe oraz zaburzenia czucia. Toksyczność lidokainy, rzadko występująca, jest związana z przypadkowym wstrzyknięciem donaczyniowym lub nadmiernym stężeniem leku w osoczu i manifestuje się objawami neurologicznymi (zawroty głowy, drgawki, śpiączka) oraz kardiologicznymi (bradykardia, zatrzymanie akcji serca). Dodatkowo obserwuje się zaburzenia wzroku, takie jak niewyraźne widzenie, podwójne widzenie i przejściowa ślepota.
bradykardia, chorioretinopatia, depresja oddechowa, drętwienie języka, duszność, hiperpigmentacja skóry, hipoestezja, hipopigmentacja skóry, jałowy ropień, jaskra, krwawienie z żołądka, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, lidokainy chlorowodorek jednowodny, lipomatoza nadtwardówkowa, martwica kości, metyloprednizolonu octan, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadmierne owłosienie, nadwrażliwość, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niedowład poprzeczny, niewyraźne widzenie, objaw neurologiczny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, osteoporoza, parestezja okołoustna, perforacja jelit, podwójne widzenie, porażenie poprzeczne, reakcja układu krążenia, rozstęp skórny, skurcz oskrzeli, ślepota przejściowa, śpiączka, szum uszny, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie przełyku, wybroczynę, wytrzeszcz, zaburzenie poznawcze, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie wzrostu, zakrzepica, zanik skóry, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie pajęczynówki, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zerwanie ścięgna, złamanie patologiczne, zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego, zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Doxycycline Genoptim
Doxycycline Genoptim zawiera 100 mg doksycykliny w postaci hyklanu i wymaga szczególnej ostrożności u dzieci poniżej 8 lat ze względu na ryzyko nieodwracalnych przebarwień zębów oraz hipoplazji szkliwa. U dzieci w wieku 8-12 lat stosowanie leku powinno być dokładnie uzasadnione, gdyż ryzyko trwałego zabarwienia zębów jest rzadkie, ale możliwe. Lek może powodować nadwrażliwość na światło, dlatego pacjentów należy ostrzec przed ekspozycją na promieniowanie UV i słoneczne. W trakcie terapii istnieje ryzyko rozwoju zakażeń drobnoustrojami niewrażliwymi na doksycyklinę, w tym Candida, co wymaga przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniej terapii. Ponadto, stosowanie leku może prowadzić do rzekomobłoniastego zapalenia jelit wywołanego przez Clostridioides difficile, co wymaga natychmiastowego odstawienia antybiotyku i leczenia metronidazolem lub wankomycyną w cięższych przypadkach.
Clostridioides difficile, doksycyklina, dysfagia, fotodermatoza, gorączka plamista Gór Skalistych, hepatotoksyczność, hipoplazja szkliwa, kandydoza, klirens kreatyniny, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, metronidazol, miastenia, nadwrażliwość na światło, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, porfiria, reakcja Jarischa-Herxheimera, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, tetracyklina, toczeń rumieniowaty układowy, wąglik, wankomycyna, wypukłe ciemiączko, zapalenie przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Acitren
Acitren, zawierający acytretynę w dawkach 10 mg i 25 mg, jest silnie teratogenny i przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez spełnienia rygorystycznych warunków Programu Zapobiegania Ciąży. Lek może powodować ciężkie wady rozwojowe ośrodkowego układu nerwowego, serca i naczyń krwionośnych, nawet po krótkotrwałym stosowaniu. Kobiety muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez minimum 1 miesiąc przed terapią, w trakcie leczenia oraz przez 3 lata po zakończeniu terapii, a także poddawać się regularnym testom ciążowym o czułości co najmniej 25 mlU/mL. W przypadku zajścia w ciążę terapia powinna być natychmiast przerwana, a pacjentka skierowana do specjalisty. Dodatkowo, pacjentki muszą być informowane o konieczności unikania spożycia alkoholu podczas leczenia i przez 2 miesiące po jego zakończeniu ze względu na ryzyko powstania highly teratogennego etretynatu z dłuższym okresem półtrwania (około 120 dni).
acytretyna, antykoncepcja, depresja, działanie teratogenne, etretynat, funkcja wątroby, hiperostoza, hipertriglicerydemia, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, Program Zapobiegania Ciąży, przedwczesne zarastanie nasad kości, retynoid, rogowacenie skóry, stężenie lipidów, teratogenność, test ciążowy, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie trzustki, zespół kwasu retynowego, zespół przesiąkania włośniczek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry, zwapnienie pozakostne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mezavant 1200 mg
Lek Mezavant 1200 mg (mesalazyna) w formie tabletek dojelitowych o przedłużonym uwalnianiu, stosowany w leczeniu zapalenia jelita grubego, może wywoływać działania niepożądane, które wystąpiły u części z 3611 pacjentów objętych badaniami klinicznymi. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie jelita grubego (5,8%), ból brzucha (4,9%), ból głowy (4,5%), nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych (2,1%), biegunka (2,0%) oraz nudności (1,9%). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zgodny z obserwowanym u dorosłych. Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów i narządów, w tym hematologiczne (np. trombocytopenia, agranulocytoza), immunologiczne (wstrząs anafilaktyczny), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy), skórne (wysypka, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka), a także zaburzenia wątroby i nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak podwyższone ciśnienie śródczaszkowe z obrzękiem tarczy nerwu wzrokowego, które może prowadzić do trwałej utraty wzroku, oraz ciężkie reakcje skórne SCARs wymagające natychmiastowego odstawienia leku.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie płuc, atopowe zapalenie skóry, badanie czynności wątroby, biegunka, ból brzucha, ból głowy, eozynofilowe zapalenie płuc, guz rzekomy mózgu, hepatotoksyczność, kamica moczowa, kamica żółciowa, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, leukopenia, mesalazyna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, neuropatia, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, obrzęk twarzy, oligospermia, pancytopenia, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, polip odbytnicy, reakcja polekowa z eozynofilią, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, tabletka dojelitowa o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, wzdęcia brzucha, zapalenie jelita grubego, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona