reakcja fotowrażliwości
Reakcja fotowrażliwości (fotodermatoza) to nieprawidłowa odpowiedź skóry na ekspozycję na światło słoneczne lub sztuczne źródła promieniowania ultrafioletowego. Objawiać się może wysypką, rumieniem, obrzękiem, pęcherzami lub innymi zmianami skórnymi w miejscach narażonych na działanie światła.
Reakcje fotowrażliwości dzielą się na fototoksyczne i fotoalergiczne. Reakcje fototoksyczne są częstsze, nie wymagają wcześniejszej ekspozycji i mogą wystąpić u każdego przy odpowiednio dużej dawce czynnika wyzwalającego. Reakcje fotoalergiczne są rzadsze, opierają się na mechanizmie immunologicznym i wymagają wcześniejszej sensytyzacji.
Przyczyną fotowrażliwości mogą być leki (m.in. tetracykliny, fluorochinolony, diuretyki tiazydowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki przeciwpsychotyczne), substancje chemiczne (np. w kosmetykach, perfumach), choroby metaboliczne (np. porfirie) lub choroby autoimmunologiczne (np. toczeń rumieniowaty układowy). Leczenie obejmuje identyfikację i eliminację czynnika wywołującego, unikanie ekspozycji na słońce oraz stosowanie leków przeciwhistaminowych i kortykosteroidów w cięższych przypadkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ketoprofen-SF 50 mg/ml
Ketoprofen-SF (50 mg/ml roztwór do wstrzykiwań) jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym, którego stosowanie jest obarczone licznymi przeciwwskazaniami ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ketoprofen, alkohol benzylowy (50 mg/ampułka, 25 mg/ml roztworu) lub inne substancje pomocnicze. Należy unikać podawania u pacjentów z reakcjami alergicznymi takimi jak skurcz oskrzeli, napady astmy oskrzelowej, pokrzywka, zapalenie błony śluzowej nosa oraz u osób z reakcjami fotoalergicznymi lub fototoksycznymi po ketoprofenie lub fibratach. Przeciwwskazania obejmują także niewyjaśnione zaburzenia układu krwiotwórczego, skazy krwotoczne, zaburzenia hemostazy, aktywne krwawienia (w tym z naczyń mózgowych), czynną chorobę wrzodową żołądka oraz ciężką niewydolność serca, wątroby i nerek. Lek jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży oraz u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat.
alergiczny nieżyt nosa, alkohol benzylowy, antagonista receptora angiotensyny II, astma oskrzelowa, choroba autoimmunologiczna, choroba wrzodowa żołądka, choroba zapalna jelit, cukrzyca, duszność, glikokortykosteroid systemowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, krwawienie z naczyń mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na ketoprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, polip nosa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja fotoalergiczna, reakcja fototoksyczna, reakcja fotowrażliwości, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, trzeci trymestr ciąży, zaburzenie hemostazy, zaburzenie lipidowe, zaburzenie układu krwiotwórczego, zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Elestar HCT 40 mg + 5 mg + 12,5 mg
Profil bezpieczeństwa leku Elestar HCT, zawierającego olmesartan medoksomil, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd, został określony na podstawie badań klinicznych u 7826 pacjentów oraz danych po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są obrzęki obwodowe (głównie kończyn dolnych), ból głowy oraz zawroty głowy, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano według standardowej skali: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Wśród istotnych działań niepożądanych wymienia się m.in. hipokaliemię i hiperurykemię (często), niedociśnienie (niezbyt często), reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy (rzadko), a także zaburzenia funkcji nerek i wątroby, wymagające regularnego monitorowania parametrów biochemicznych, takich jak stężenia kreatyniny, mocznika, elektrolitów oraz aktywność enzymów wątrobowych.
antagonista receptora angiotensyny II, bloker kanałów wapniowych, dna moczanowa, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperkreatynemia, hipermocznikowość, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kołatanie serca, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność nerek, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja fotowrażliwości, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Etodal
Etodal w postaci żelu zawiera 100 mg/g etofenamatu i wymaga zachowania licznych środków ostrożności podczas stosowania. Preparat nie powinien być aplikowany na uszkodzoną skórę, zmiany wypryskowe, błony śluzowe, oczy ani do jamy ustnej. Po aplikacji konieczne jest dokładne umycie rąk, aby zapobiec przeniesieniu substancji na inne wrażliwe obszary. Należy unikać ekspozycji leczonych miejsc na promieniowanie UV oraz światło słoneczne podczas terapii i przez 2 tygodnie po jej zakończeniu ze względu na ryzyko reakcji fotowrażliwości. Produkt zawiera glikol propylenowy, który może wywoływać podrażnienia skóry u osób wrażliwych, co wymaga monitorowania i ewentualnego przerwania leczenia.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma oskrzelowa, błona śluzowa, glikol propylenowy, katar sienny, nadreaktywność dróg oddechowych, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ogólnoustrojowe działanie niepożądane, POChP, podrażnienie skóry, polip nosa, promieniowanie UV, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zapalenie, reakcja fotowrażliwości, wchłanianie ogólnoustrojowe, wypryskowe zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Xifaxan 400 mg 400 mg
Ryfaksymina, substancja czynna leku Xifaxan 400 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, głównie u pacjentów z chorobami wątroby (marskość, zapalenie wątroby). Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z podwójnie zaślepionych badań klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują wzdęcie, ból brzucha, zaparcia, biegunkę, nudności i wymioty. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z wieloma zdarzeniami o częstości nieznanej.
aminotransferaza asparaginianowa, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból ucha, drożdżakowe zakażenie pochwy, duszność, glikozuria, jadłowstręt, kandydoza, kołatanie serca, krwiomocz, limfocytoza, marskość wątroby, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, migrena, monocytoza, neutropenia, niedoczulica, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotowrażliwości, reakcja skórna ciężka, ryfaksymina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wielomocz, wodobrzusze, wybroczyna, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zakażenie Clostridium, zakażenie Herpes simplex, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lamilept
Lamilept (lamotrygina) wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS, częstość około 1/1000 u dorosłych z padaczką), toksyczna martwica naskórka (TEN) oraz zespół DRESS, szczególnie w ciągu pierwszych 8 tygodni terapii. Ryzyko to jest zwiększone przy stosowaniu dużych dawek początkowych, szybkim zwiększaniu dawki, jednoczesnym podawaniu walproinianu oraz u pacjentów z wcześniejszą alergią na leki przeciwpadaczkowe. U dzieci ryzyko ciężkich wysypek jest wyższe (od 1/300 do 1/100). U pacjentów azjatyckiego pochodzenia z allelem HLA-B*1502 należy rozważyć szczególną ostrożność. W przypadku wysypki lub objawów zespołu DRESS (gorączka, powiększenie węzłów chłonnych, zaburzenia czynności wątroby i nerek) konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Lamotrygina może również wywoływać reakcje fotowrażliwości, limfohistiocytozę hemofagocytarną (HLH) oraz zaburzenia rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca, w tym zespołem Brugadów.
allel HLA-B*1502, etynyloestradiol lewonorgestrel, hepatosplenomegalia, hipertriglicerydemia, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, lamotrygina, limfadenopatia, limfohistiocytoza hemofagocytarna, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, napad miokloniczny, napad nieświadomości, napad padaczkowy, nietolerancja galaktozy, reakcja fotowrażliwości, reduktaza dihydrofolianowa, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych, rozsiane krzepnięcie śródnaczyniowe, schyłkowa niewydolność nerek, stan padaczkowy, walproinian, wysypka skórna, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół Brugadów, zespół DRESS, zespół nadwrażliwości polekowej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – DicloDuo gel
Viklaren (diklofenak sodowy) w postaci żelu powinien być stosowany wyłącznie na nieuszkodzoną, niezainfekowaną skórę, z wykluczeniem ran i otarć, aby uniknąć zwiększonej absorpcji i powikłań. Preparat jest przeznaczony do stosowania zewnętrznego, z koniecznością unikania kontaktu z oczami i błonami śluzowymi oraz bezwzględnym zakazem podawania doustnego. Należy zachować ostrożność przy aplikacji na duże powierzchnie skóry lub długotrwałym stosowaniu, ze względu na ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych charakterystycznych dla NLPZ. W przypadku wysypki lub reakcji nadwrażliwości leczenie należy przerwać i skonsultować się z lekarzem. Pacjentów należy również poinformować o konieczności unikania ekspozycji na światło słoneczne i solarium podczas terapii oraz przez 2 tygodnie po jej zakończeniu, aby zapobiec fotowrażliwości.
aldehyd amylocynamonowy, aldehyd heksylocynamonowy, astma oskrzelowa, choroba wrzodowa, d-limonen, diklofenak sodowy, glikol propylenowy, kompozycja zapachowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, kumaryna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, opatrunek nieokluzyjny, opatrunek okluzyjny, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja fotowrażliwości, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, syntetaza prostaglandyn, wysypka skórna - Leksykon substancji czynnych
Nasiono kardamonu – Działania niepożądane
Nasiona kardamonu (Elettaria cardamomum) są składnikiem produktu leczniczego Melisana Klosterfrau Original w stężeniu 10 mg/100 ml. Substancja ta, będąca częścią kompleksu olejków eterycznych, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, zgaga i zmęczenie (częstość ≥1/100 do <1/10), które zwykle ustępują po przyjmowaniu preparatu po posiłku. Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) mogą wystąpić zawroty głowy, co wymaga ostrożności przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) zgłaszane są uczucie ciepła, reakcje nadwrażliwości skórnej (świąd) oraz parestezje kończyn, które mogą wymagać przerwania terapii. Długotrwałe stosowanie wiąże się z ryzykiem reakcji fotowrażliwości oraz nadmiernego wysuszenia skóry przy aplikacji miejscowej, co jest istotne u pacjentów z predyspozycjami dermatologicznymi.
atopowe zapalenie skóry, dermatoza, dolegliwości żołądkowe, drętwienie kończyn, Elettaria cardamomum, łuszczyca, nadmierne wysuszenie skóry, nasiona kardamonu, nudności, obrzęk naczynioruchowy, olejek lotny, parestezja, promieniowanie UV, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotowrażliwości, reakcja nadwrażliwości, reakcja nadwrażliwości skórnej, refluksowe zapalenie przełyku, stosowanie miejscowe, uczucie ciepła, zawroty głowy, zgaga, zmęczenie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pirfenidon Medical Valley 534 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pirfenidonu obejmujące farmakologię, toksykologię oraz genotoksyczność nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka w standardowych parametrach bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu zaobserwowano odwracalne zwiększenie masy wątroby oraz centralnozrazikowy przerost wątroby u myszy, szczurów i psów, co wiąże się z indukcją mikrosomalnych enzymów wątrobowych. U samic szczurów podawanie dawki 1500 mg/kg/dobę (37-krotnie wyższej niż dawka terapeutyczna u ludzi 2403 mg/dobę) skutkowało zwiększoną częstością guzów macicy, mechanizm tego zjawiska jest gatunkowo-specyficzny i nie występuje u ludzi. Badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój pourodzeniowy ani teratogenność w dawkach do 1000 mg/kg/dobę u szczurów i 300 mg/kg/dobę u królików, jednak pirfenidon i jego metabolity przenikają przez łożysko i do mleka, co może mieć znaczenie przy stosowaniu u kobiet w ciąży i karmiących.
badania farmakologiczne, badania genotoksyczne, badania toksykologiczne, centralnozrazikowy przerost wątroby, działanie fototoksyczne, działanie hepatotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, indukcja enzymów wątrobowych, mikrosomalne enzymy wątrobowe, pirfenidon, płyn owodniowy, reakcja fotowrażliwości, test fotoklastogenny, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie równowagi hormonów płciowych - Leksykon leków
Interakcje leku – Oxsoralen 10 mg
Metoksalen, substancja czynna Oxsoralenu stosowanego w terapii PUVA, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność leczenia oraz zwiększać ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza reakcji fotowrażliwości. Fenytoina obniża efektywność metoksalenu, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapii PUVA, natomiast tolbutamid wypiera metoksalen z białek osocza, zwiększając stężenie wolnej frakcji leku i ryzyko fototoksyczności. Współstosowanie z lekami cytotoksycznymi, ditranolem, smołą pogazową, gryzeofulwiną, kwasem naliksydowym, sulfonamidami, tetracyklinami, tiazydami, fenotiazyną, sulfonylomocznikami oraz barwnikami organicznymi (np. błękit metylenowy) nasila reakcje fotouczulające. Doustne antykoagulanty pochodne kumaryny wymagają ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia (INR) ze względu na ryzyko zaburzeń hemostazy. Jednoczesne stosowanie retinoidów jest możliwe i może zmniejszać ryzyko nawrotu choroby, co stanowi korzystną interakcję terapeutyczną.
białko osocza, błękit metylenowy, błękit toluidyny, ditranol, fenotiazyna, fenytoina, fotochemioterapia PUVA, gryzeofulwina, hepatotoksyczność, lek cytotoksyczny, lek fotouczulający, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwzakrzepowy, metoksalen, Oxsoralen, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, promieniowanie UVA, reakcja fototoksyczna, reakcja fotowrażliwości, retynoid, róż bengalski, rumień, smoła pogazowa, sulfonamid, sulfonylomocznik, świąd, terapia PUVA, tetracyklina, tiazyd, tolbutamid, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cetraxal
Cetraxal, zawierający cyprofloksacynę w stężeniu 2 mg/ml, jest wskazany wyłącznie do miejscowego stosowania w leczeniu infekcji ucha zewnętrznego. Produkt nie powinien być aplikowany do oka, inhalowany ani podawany parenteralnie. Bezpieczeństwo i skuteczność leku zostały potwierdzone w badaniach klinicznych u dzieci powyżej 1 roku życia, natomiast u niemowląt poniżej 1 roku stosowanie wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z perforacją lub podejrzeniem perforacji błony bębenkowej, gdyż bezpieczeństwo w tej grupie nie zostało ustalone. W trakcie terapii konieczny jest monitoring kliniczny, umożliwiający szybką zmianę leczenia w przypadku braku poprawy po 7 dniach lub wystąpienia działań niepożądanych.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Ketospray forte 100 mg/mL
Ketospray Forte (ketoprofen 100 mg/ml, aerozol na skórę) charakteryzuje się minimalną absorpcją ogólnoustrojową, co znacząco ogranicza ryzyko interakcji farmakologicznych. Niemniej jednak, u pacjentów stosujących jednocześnie metotreksat należy zachować szczególną ostrożność, gdyż ketoprofen może zmniejszać wydalanie metotreksatu, zwiększając jego toksyczność. Ryzyko to jest niskie przy stosowaniu miejscowym, ale wysokie przy podaniu doustnym. Ponadto, stosowanie produktu na dużej powierzchni skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym lub przez dłuższy czas może zwiększać wchłanianie ogólnoustrojowe i potencjalne interakcje, zwłaszcza z lekami przeciwzakrzepowymi i trombolitycznymi, co może podnosić ryzyko krwawień. Zaleca się monitorowanie parametrów laboratoryjnych u pacjentów z grupy ryzyka.
absorpcja ogólnoustrojowa, działanie drażniące, działanie niepożądane, działanie przeciwpłytkowe, ketoprofen, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, opatrunek okluzyjny, penetracja substancji czynnej, promieniowanie UV, reakcja fotouczuleniowa, reakcja fotowrażliwości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lamotrix 25 mg
Lamotrix, zawierający lamotryginę, jest stosowany w leczeniu padaczki oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, jednak wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowanymi działaniami są wysypka skórna (8-12% pacjentów, w porównaniu do 5-6% w grupie placebo), która zwykle pojawia się w ciągu pierwszych 8 tygodni terapii i ustępuje po odstawieniu leku. Wysypka może mieć charakter grudkowo-plamisty, ale w rzadkich przypadkach prowadzi do ciężkich reakcji, takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella) oraz zespół DRESS, które stanowią zagrożenie życia. Czynniki zwiększające ryzyko wysypki to duże dawki początkowe, szybkie zwiększanie dawki oraz jednoczesne stosowanie walproinianu. Ponadto, lamotrygina może wywoływać zespół nadwrażliwości objawiający się gorączką, limfadenopatią, obrzękiem twarzy oraz zaburzeniami czynności wątroby, a także rzadko prowadzić do rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego i niewydolności wielonarządowej.
agranulocytoza, ataksja, chłoniak rzekomy, choreoatetoza, choroba Parkinsona, hipogammaglobulinemia, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, lamotrygina, leukopenia, limfadenopatia, limfohistiocytoza hemofagocytarna, małopłytkowość, monoterapia padaczki, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, oczopląs, osteopenia, osteoporoza, pancytopenia, parkinsonizm, reakcja fotowrażliwości, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, walproinian, wysypka grudkowo-plamisty, wysypka skórna, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zespół DIC, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół rzekomotoczniowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszona gęstość mineralna kości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dicloziaja
Dicloziaja to żel zawierający diklofenak dietyloamoniowy w stężeniu 11,6 mg/g (odpowiadający 10 mg diklofenaku sodowego), stosowany miejscowo w celu łagodzenia stanów zapalnych i bólu. Podczas terapii należy unikać ekspozycji na światło słoneczne i promieniowanie UV, zarówno w trakcie leczenia, jak i przez 2 tygodnie po jego zakończeniu, aby zapobiec reakcjom fotowrażliwości, takim jak zaczerwienienie czy wysypka. W przypadku pojawienia się wysypki terapia powinna zostać przerwana. Preparat nie powinien być stosowany na uszkodzoną skórę ani pod okluzyjne opatrunki, a kontakt z oczami i błonami śluzowymi jest przeciwwskazany. Dicloziaja zawiera także glikol propylenowy (50 mg/g) i substancje zapachowe (3 mg/g, w tym 0,048 mg alkoholu benzylowego), które mogą wywoływać miejscowe podrażnienia i reakcje alergiczne, dlatego konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu alergologicznego przed zastosowaniem.
choroba wrzodowa, diklofenak dietyloamoniowy, diklofenak sodowy, działanie ogólnoustrojowe, glikol propylenowy, incydent sercowo-naczyniowy, incydent zakrzepowo-zatorowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, obrzęk obwodowy, opatrunek okluzyjny, pacjent geriatryczny, podrażnienie skóry, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, reakcja fotowrażliwości, retencja sodu, wywiad alergologiczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cipronex
Cyprofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk, wymaga ostrożnego stosowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zapalenia i zerwania ścięgien (zwłaszcza ścięgna Achillesa), które mogą wystąpić już w ciągu 48 godzin od rozpoczęcia terapii i utrzymywać się do kilku miesięcy po jej zakończeniu. Szczególnie narażone są osoby w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności nerek, stosujące jednocześnie kortykosteroidy. Cyprofloksacyna nie jest zalecana jako monoterapia w ciężkich zakażeniach, zwłaszcza tych wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie i beztlenowe, oraz w zakażeniach układu oddechowego wywołanych przez Streptococcus pneumoniae. W leczeniu dzieci i młodzieży (5-17 lat) stosuje się ją zgodnie z wytycznymi, z uwagi na ryzyko artropatii, której częstość wynosiła do 9,0% w ciągu roku obserwacji. Dawkowanie wymaga dostosowania u pacjentów z niewydolnością nerek, a zawartość sodu w tabletkach (Cipronex 250 mg: 1,113 mg sodu; Cipronex 500 mg: 2,227 mg sodu) jest niska, co klasyfikuje produkt jako „wolny od sodu”.
artropatia obciążonych stawów, choroba Behçeta, ciężkie zakażenie, cyprofloksacyna, drgawki, fluorochinolon, hiperglikemia, hipoglikemia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kryształy w moczu, martwica wątroby, miastenia, mukowiscydoza, Neisseria gonorrhoeae, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedomykalność zastawki aortalnej, niewydolność wątroby, odmiedniczkowe zapalenie nerek, płucna postać wąglika, polineuropatia czuciowa, reakcja alergiczna, reakcja fotowrażliwości, reakcja hemolityczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śpiączka hipoglikemiczna, Streptococcus pneumoniae, tętniak i rozwarstwienie aorty, wydłużenie odstępu QT, zakażenie kości i stawów, zakażenie układu oddechowego, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie ścięgna, zapalenie tętnic, zerwanie ścięgna, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zespół Sjögrena, zespół Turnera - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fastum 25 mg/g
Żel Fastum zawierający ketoprofen 25 mg/g jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ketoprofen lub substancje pomocnicze, w tym etanol (307 mg/g żelu) oraz składniki zapachowe (cytral, cytronellol, kumaryna, farnezol, geraniol, d-limonen, linalol). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także historia reakcji alergicznych na NLPZ, fotowrażliwość, astma aspirynowa oraz alergiczne reakcje skórne po stosowaniu ketoprofenu lub pokrewnych substancji. Preparatu nie należy aplikować na uszkodzoną, zmienioną chorobowo skórę (np. wyprysk, trądzik, zakażenia, rany otwarte), aby uniknąć nasilenia stanu zapalnego i zwiększonego wchłaniania leku. Stosowanie w III trymestrze ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko dla płodu i komplikacje okołoporodowe, a u dzieci poniżej 15 roku życia brak jest danych potwierdzających bezpieczeństwo i skuteczność.
alergiczny nieżyt nosa, astma, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, fenofibrat, filtr UV, fotowrażliwość, ketoprofen, kwas acetylosalicylowy, kwas tiaprofenowy, leczenie przeciwbólowe, leczenie przeciwzapalne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna skórna, reakcja fotowrażliwości, schorzenie dermatologiczne, stan zapalny, substancja czynna, substancja pomocnicza, trądzik, trzeci trymestr ciąży, wyprysk, zakażenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – TOLAK 40 mg/g
W badaniach klinicznych preparatu Tolak, zawierającego fluorouracyl (5-FU) w stężeniu 40 mg/g, u pacjentów z rogowaceniem słonecznym, najczęściej obserwowano miejscowe reakcje skórne o charakterze farmakologicznym, takie jak rumień, łuszczenie, obrzęk, strupy, nadżerki, pieczenie i świąd, występujące z częstością od 62% do 99%. Nasilenie tych objawów wahało się od łagodnych (17-37%) przez umiarkowane (22-44%) do ciężkich (6-38%), z maksymalnym nasileniem po około 4 tygodniach terapii i ustępowaniem w ciągu 2-4 tygodni po zakończeniu leczenia. Działania niepożądane o częstości poniżej 1% obejmowały m.in. bezsenność, dyskomfort w nosie, zapalenie gardła, nudności, obrzęk wokół oczu, liszajec zakaźny, wysypkę oraz pęcherzyki na wargach. W trakcie badań nie odnotowano przypadków alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, jednak takie reakcje pojawiły się po wprowadzeniu leku do obrotu.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, bezsenność, butylohydroksytoluen, dyskomfort w nosie, działanie niepożądane, fluorouracyl, fotowrażliwość, liszajec zakaźny, łuszczenie skóry, łzawienie, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, nadwrażliwość opóźniona, nadżerka, nudności, obrzęk oka, olej arachidowy, oparzenie słoneczne, pieczenie skóry, podrażnienie oka, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja fotowrażliwości, reakcja miejscowa, rogowacenie słoneczne, rumień, wysypka, zaburzenia skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie gardła - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Opokan-keto
Produkt leczniczy Opokan-keto w postaci żelu o stężeniu 25 mg/g ketoprofenu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niewydolnością krążenia, zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, ze względu na ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych mimo miejscowego stosowania. Preparat należy aplikować wyłącznie na obszar bólowy, unikać stosowania pod opatrunki okluzyjne oraz kontaktu z oczami i błonami śluzowymi. Po aplikacji konieczne jest dokładne mycie rąk, a podczas długotrwałego stosowania zaleca się używanie rękawiczek ochronnych, aby zmniejszyć ryzyko reakcji alergicznych u osoby aplikującej lek.
aspiryna, astma, fotowrażliwość, ketoprofen, kontaktowe zapalenie skóry, niewydolność krążenia, NLPZ, oktokrylen, opatrunek okluzyjny, polip nosa, przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa, przewlekłe zapalenie zatok, reakcja alergiczna, reakcja fotowrażliwości, skórna reakcja alergiczna, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lamotrix 100 mg
Lamotrix, zawierający lamotryginę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, istotnych w terapii padaczki oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych. Najpoważniejszym powikłaniem jest zespół nadwrażliwości, obejmujący gorączkę, uogólnione powiększenie węzłów chłonnych, obrzęk twarzy, zaburzenia hematologiczne i czynności wątroby, a także niewydolność wielonarządową. Wczesne objawy mogą wystąpić bez wysypki, co wymaga natychmiastowego przerwania leczenia, jeśli nie stwierdzono innej etiologii. Ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (rzadko) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (bardzo rzadko), stanowią zagrożenie życia. Ryzyko wysypki wzrasta przy dużych dawkach początkowych, szybkim zwiększaniu dawki oraz jednoczesnym stosowaniu walproinianu. Bardzo rzadkie, ale groźne działania obejmują zaburzenia hematologiczne (neutropenia, leukopenia, niedokrwistość, małopłytkowość, pancytopenia, niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza) oraz limfohistiocytozę hemofagocytarną (HLH).
agranulocytoza, ataksja, choreoatetoza, choroba Parkinsona, hipogammaglobulinemia, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, lamotrygina, leukopenia, limfadenopatia, limfohistiocytoza hemofagocytarna, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, objawy pozapiramidowe, oczopląs, osteopenia, osteoporoza, padaczka, pancytopenia, reakcja fotowrażliwości, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka grudkowo-plamista, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nadwrażliwości, zespół rzekomotoczniowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszona gęstość mineralna kości - Leksykon substancji czynnych
Diklofenak – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Diklofenak, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wymaga stosowania najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego (krwawienia, owrzodzenia, perforacje) oraz układu sercowo-naczyniowego (zawał mięśnia sercowego, udar). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobą wrzodową w wywiadzie, w podeszłym wieku, z nadciśnieniem tętniczym, hiperlipidemią, cukrzycą, paleniem tytoniu oraz u osób stosujących jednocześnie kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe lub SSRI. Diklofenak może wywoływać reakcje alergiczne, w tym zespół Kounisa, oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. W trakcie terapii zaleca się monitorowanie czynności wątroby i nerek, zwłaszcza u pacjentów z ich zaburzeniami, a także kontrolę wskaźników hematologicznych ze względu na możliwe hamowanie agregacji płytek krwi.
agregacja płytek krwi, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, embolia cutis medicamentosa, incydent zakrzepowy tętnic, inhibitor cyklooksygenazy-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, mieszana choroba tkanki łącznej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nieszczelność zespolenia żołądkowo-jelitowego, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie, porfiria wątrobowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotowrażliwości, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie hemostazy, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Nicolaua, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Interakcje leku – Curacne 40 mg 40 mg
Izotretynoina, pochodna witaminy A stosowana w leczeniu trądziku, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie izotretynoiny z witaminą A oraz innymi retinoidami (acytretyna, alitretynoina) ze względu na ryzyko hiperwitaminozy A, manifestującej się bólami głowy, nudnościami, wymiotami, sennością, drażliwością i świądem. Również łączenie izotretynoiny z antybiotykami z grupy tetracyklin jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka nadciśnienia wewnątrzczaszkowego (pseudotumor cerebri), objawiającego się silnymi bólami głowy, nudnościami, wymiotami i zaburzeniami widzenia. Należy unikać także jednoczesnego stosowania miejscowych preparatów keratolitycznych i złuszczających (np. benzoilu nadtlenek, kwasu salicylowego, tretynoiny, adapalenu), które nasilają miejscowe podrażnienia skóry.
acytretyna, adapalen, alitretynoina, antybiotyk tetracyklinowy, Curacne, działanie keratolityczne, hepatotoksyczność, hiperwitaminoza A, interakcja izotretynoiny z alkoholem, interakcja klinicznie istotna, izotretynoina, kwas salicylowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpsychotyczny, miejscowy preparat przeciwtrądzikowy, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadtlenek benzoilu, parametr wątrobowy, podrażnienie skóry, promieniowanie UV, pseudotumor cerebri, reakcja fotowrażliwości, trądzik, tretynoina, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenie psychiczne, zaburzenie widzenia nocnego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Valarox 160 mg + 10 mg
Valarox to preparat złożony zawierający rozuwastatynę wapniową oraz walsartan, dostępny w dawkach 10 mg + 80 mg, 20 mg + 80 mg, 10 mg + 160 mg oraz 20 mg + 160 mg w formie tabletek powlekanych. Profil bezpieczeństwa leku odzwierciedla połączenie profili obu składników, z niskim odsetkiem przerwania terapii z powodu działań niepożądanych (<4%). Walsartan wykazuje częstość działań niepożądanych porównywalną z placebo, co jest istotne przy długotrwałym leczeniu nadciśnienia tętniczego. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) oraz częstość nieznana. Wśród najczęstszych działań niepożądanych znajdują się bóle głowy, zawroty głowy, kaszel, zaparcia, nudności, bóle mięśni i astenia.
agranulocytoza, astenia, cukrzyca, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, immunozależna miopatia nekrotyzująca, krwiomocz, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotowrażliwości, rozuwastatyna wapniowa, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tabletka powlekana, trombocytopenia, walsartan, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka