centralnozrazikowy przerost wątroby
Centralnozrazikowy przerost wątroby (ang. centrilobular hepatic hypertrophy) to zmiana morfologiczna w wątrobie, charakteryzująca się powiększeniem hepatocytów w obrębie strefy 3 zrazika wątrobowego, czyli wokół żyły centralnej. Jest to adaptacyjna odpowiedź na zwiększone obciążenie metaboliczne lub ekspozycję na substancje wymagające biotransformacji.
Proces ten często występuje jako wynik indukcji enzymów cytochromu P450, odpowiedzialnych za metabolizm leków, toksyn i innych ksenobiotyków. Do najczęstszych przyczyn należą długotrwałe stosowanie leków indukujących enzymy wątrobowe (np. fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), ekspozycja na związki chemiczne oraz przewlekłe spożywanie alkoholu.
W badaniu histopatologicznym obserwuje się powiększenie hepatocytów w strefie centralnej z wyraźną eozynofilią cytoplazmy, często z towarzyszącą proliferacją gładkiej siateczki śródplazmatycznej. W odróżnieniu od stłuszczenia czy zmian martwiczych, centralnozrazikowy przerost wątroby jest zwykle odwracalny po usunięciu czynnika wywołującego i rzadko prowadzi do trwałego uszkodzenia wątroby.
W diagnostyce obrazowej może objawiać się jako hepatomegalia, jednak specyficzne rozpoznanie wymaga badania histopatologicznego. W badaniach laboratoryjnych aktywność enzymów wątrobowych może być prawidłowa lub nieznacznie podwyższona. Leczenie polega głównie na identyfikacji i eliminacji czynnika wywołującego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pirfenidon Zentiva 267 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pirfenidonu wykazały, że lek nie stanowi istotnego zagrożenia dla ludzi. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu u myszy, szczurów i psów zaobserwowano odwracalne zwiększenie masy wątroby oraz centralnozrazikowy przerost wątroby. W badaniach kancerogenności u szczurów i myszy stwierdzono zwiększoną częstość guzów wątroby oraz u samic szczurów guzów macicy przy dawce 1500 mg/kg/dobę (37-krotnie wyższej niż dawka u ludzi 2 403 mg/dobę), jednak mechanizmy te są specyficzne dla zwierząt i nie obserwowane u ludzi. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność przy standardowych dawkach, choć wysokie dawki (≥450 mg/kg/dobę) powodowały zaburzenia cyklu rozrodczego i wydłużenie ciąży u szczurów. Pirfenidon i jego metabolity przenikają przez łożysko i do mleka, co należy uwzględnić w kontekście stosowania u kobiet w ciąży i karmiących.
centralnozrazikowy przerost wątroby, cykl rozrodczy, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hormon płciowy, łożysko, mikrosomalne enzymy wątrobowe, pęknięcie chromosomu, pirfenidon, płyn owodniowy, promieniowanie UV, promieniowanie UVA/UVB, test fotoklastogenny, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pirfenidon Medical Valley 534 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pirfenidonu obejmujące farmakologię, toksykologię oraz genotoksyczność nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka w standardowych parametrach bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu zaobserwowano odwracalne zwiększenie masy wątroby oraz centralnozrazikowy przerost wątroby u myszy, szczurów i psów, co wiąże się z indukcją mikrosomalnych enzymów wątrobowych. U samic szczurów podawanie dawki 1500 mg/kg/dobę (37-krotnie wyższej niż dawka terapeutyczna u ludzi 2403 mg/dobę) skutkowało zwiększoną częstością guzów macicy, mechanizm tego zjawiska jest gatunkowo-specyficzny i nie występuje u ludzi. Badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój pourodzeniowy ani teratogenność w dawkach do 1000 mg/kg/dobę u szczurów i 300 mg/kg/dobę u królików, jednak pirfenidon i jego metabolity przenikają przez łożysko i do mleka, co może mieć znaczenie przy stosowaniu u kobiet w ciąży i karmiących.
badania farmakologiczne, badania genotoksyczne, badania toksykologiczne, centralnozrazikowy przerost wątroby, działanie fototoksyczne, działanie hepatotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, indukcja enzymów wątrobowych, mikrosomalne enzymy wątrobowe, pirfenidon, płyn owodniowy, reakcja fotowrażliwości, test fotoklastogenny, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie równowagi hormonów płciowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pirfenidone Aurovitas 267 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pirfenidonu, obejmujące farmakologię, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy, nie wykazały istotnego zagrożenia dla ludzi. W badaniach toksyczności zaobserwowano zwiększenie masy wątroby oraz centralnozrazikowy przerost u myszy, szczurów i psów, zmiany te były odwracalne po zakończeniu terapii. U szczurów stwierdzono zwiększoną częstość guzów wątroby, co wiązało się z indukcją mikrosomalnych enzymów wątrobowych, mechanizmem nieobserwowanym u pacjentów. U samic szczurów dawka 1500 mg/kg mc./dobę (37-krotność dawki ludzkiej 2403 mg/dobę) powodowała wzrost częstości guzów macicy, co jest efektem specyficznego dla szczurów zaburzenia hormonalnego zależnego od dopaminy i nie ma zastosowania klinicznego u ludzi. Badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój pourodzeniowy ani teratogenność (szczury: 1000 mg/kg mc./dobę, króliki: 300 mg/kg mc./dobę).
badanie rakotwórczości, centralnozrazikowy przerost wątroby, działanie fototoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, guz macicy, guz wątroby, laktacja, łożysko, mechanizm endokrynologiczny, mikrosomalne enzymy wątrobowe, pirfenidon, płyn owodniowy, przerost wątroby, test fotoklastogenny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie równowagi hormonalnej - Leksykon substancji czynnych
Pirfenidon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne pirfenidonu wykazały, że głównym narządem docelowym jest wątroba, gdzie obserwowano zwiększenie masy oraz centralnozrazikowy przerost, związane z indukcją mikrosomalnych enzymów wątrobowych. Zmiany te były odwracalne po przerwaniu leczenia, co wskazuje na ich adaptacyjny charakter. W badaniach rakotwórczości u szczurów i myszy stwierdzono zwiększoną częstość guzów wątroby, jednak mechanizm ten nie występuje u ludzi, co ogranicza znaczenie kliniczne tych obserwacji. U samic szczurów przy dawce 1500 mg/kg/dobę (37-krotnie wyższej niż dawka ludzka 2403 mg/dobę) zaobserwowano wzrost częstości guzów macicy, co jest związane z dopaminergicznie zależnym zaburzeniem hormonalnym specyficznym dla gatunku szczurów i nie ma odniesienia do ludzi. Badania reprodukcyjne wykazały brak wpływu na płodność i rozwój pourodzeniowy przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę u szczurów i 300 mg/kg/dobę u królików, choć przy bardzo wysokich dawkach (≥ 450 mg/kg/dobę) obserwowano przedłużenie cyklu rozrodczego i nieregularności, a przy ≥ 1000 mg/kg/dobę wydłużenie ciąży i zmniejszenie przeżywalności płodów. Pirfenidon i jego metabolity przenikają przez łożysko oraz do mleka w okresie laktacji.
badania farmakologiczne, badania toksyczności, centralnozrazikowy przerost wątroby, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na promieniowanie UV, fototoksyczność, genotoksyczność, hormony płciowe, łożysko, mikrosomalne enzymy wątrobowe, narząd docelowy, pirfenidon, płyn owodniowy, potencjał genotoksyczny, równowaga hormonów płciowych, test fotoklastogenny, zaburzenie równowagi hormonów płciowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pirfenidon Zentiva 801 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa pirfenidonu obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych, w tym toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze. U zwierząt laboratoryjnych zaobserwowano odwracalne zmiany w wątrobie, takie jak zwiększenie masy i centralnozrazikowy przerost, co wskazuje na adaptacyjny charakter odpowiedzi wątroby. W badaniach rakotwórczych u szczurów i myszy stwierdzono zwiększoną częstość guzów wątroby, związanych z indukcją mikrosomalnych enzymów wątrobowych, mechanizmem specyficznym dla tych gatunków i nieobserwowanym u ludzi. U samic szczurów podawano dawkę 1 500 mg/kg/dobę (37-krotnie wyższą niż dawka u ludzi 2 403 mg/dobę), co skutkowało wzrostem częstości guzów macicy, mechanizm ten jest jednak specyficzny dla szczurów i nie ma znaczenia klinicznego dla ludzi. Badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani teratogenności przy dawkach do 1 000 mg/kg u szczurów i 300 mg/kg u królików, choć bardzo wysokie dawki (≥ 450 mg/kg/dobę) wpływały na cykl rozrodczy i przeżywalność płodów u szczurów.
badanie genotoksyczności, centralnozrazikowy przerost wątroby, działanie fotoklastogenne, działanie fototoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na promieniowanie UV, guz macicy, guz wątroby, mikrosomalne enzymy wątrobowe, nieregularny cykl, okres laktacji, pirfenidon, płyn owodniowy, podrażnienie skóry, przenikanie przez łożysko, równowaga hormonów płciowych, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa