działanie fotoklastogenne
Działanie fotoklastogenne to zjawisko, w którym substancje chemiczne po aktywacji promieniowaniem świetlnym (najczęściej UV) powodują uszkodzenia materiału genetycznego komórek. Substancje o takim działaniu nazywane są fotoklastogenami i mogą indukować pęknięcia chromosomów, aberracje chromosomowe oraz inne uszkodzenia DNA.
Mechanizm działania fotoklastogennego polega najczęściej na tworzeniu reaktywnych form tlenu (ROS) lub bezpośrednim oddziaływaniu wzbudzonych cząsteczek z DNA, co prowadzi do powstawania wiązań krzyżowych, dimerów pirymidynowych lub uszkodzeń oksydacyjnych. Przykładami substancji o działaniu fotoklastogennym są niektóre leki (np. tetracykliny, fluorochinolony), psoraleny stosowane w terapii PUVA, a także związki zawarte w niektórych roślinach.
W praktyce klinicznej zjawisko to ma znaczenie w kontekście fototoksyczności i fotouczulenia skóry po zastosowaniu niektórych leków i ekspozycji na promieniowanie słoneczne. W dermatologii wykorzystuje się kontrolowane działanie fotoklastogenne w fotochemoterapii (PUVA), gdzie psoraleny w połączeniu z promieniowaniem UVA są stosowane w leczeniu łuszczycy, bielactwa i innych chorób skóry.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenzetto 1,53 mg/dawkę
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania Lenzetto (estradiol 1,53 mg/dawkę, aerozol przezskórny) nie wykazały ryzyka wykraczającego poza znane profile bezpieczeństwa estradiolu i jego estrów. Badania na zwierzętach potwierdziły zwiększoną częstość nowotworów hormonozależnych, zwłaszcza w gruczole piersiowym, układzie rozrodczym żeńskim i męskim oraz wątrobie, co wymaga monitorowania zgodnie z punktem 4.4 ChPL. Ponadto, estradiol i walerian estradiolu wykazały teratogenne działanie, w tym letalność zarodkową, wady rozwojowe układu moczowo-płciowego oraz feminizację płodów męskich, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania w ciąży. Substancja pomocnicza, salicylan oktylu (8,5% w produkcie), wykazuje niską toksyczność ostrą i podprzewlekłą, brak fototoksyczności, alergii fotokontaktowej oraz mutagenności i klastogenności, co potwierdza jej bezpieczeństwo stosowania u ludzi.
aerozol przezskórny, aktywność hormonalna, działanie embriotoksyczne, działanie fotoklastogenne, działanie fotomutagenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, estradiol półwodny, feminizacja płodu, fototoksyczność, genotoksyczność, przenikanie przezskórne, rak jąder, rak macicy, rak piersi, rak wątroby, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, wady układu moczowo-płciowego, zaburzenia hormonalne, zaburzenia rozrodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pirfenidon Zentiva 801 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa pirfenidonu obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych, w tym toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze. U zwierząt laboratoryjnych zaobserwowano odwracalne zmiany w wątrobie, takie jak zwiększenie masy i centralnozrazikowy przerost, co wskazuje na adaptacyjny charakter odpowiedzi wątroby. W badaniach rakotwórczych u szczurów i myszy stwierdzono zwiększoną częstość guzów wątroby, związanych z indukcją mikrosomalnych enzymów wątrobowych, mechanizmem specyficznym dla tych gatunków i nieobserwowanym u ludzi. U samic szczurów podawano dawkę 1 500 mg/kg/dobę (37-krotnie wyższą niż dawka u ludzi 2 403 mg/dobę), co skutkowało wzrostem częstości guzów macicy, mechanizm ten jest jednak specyficzny dla szczurów i nie ma znaczenia klinicznego dla ludzi. Badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani teratogenności przy dawkach do 1 000 mg/kg u szczurów i 300 mg/kg u królików, choć bardzo wysokie dawki (≥ 450 mg/kg/dobę) wpływały na cykl rozrodczy i przeżywalność płodów u szczurów.
badanie genotoksyczności, centralnozrazikowy przerost wątroby, działanie fotoklastogenne, działanie fototoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na promieniowanie UV, guz macicy, guz wątroby, mikrosomalne enzymy wątrobowe, nieregularny cykl, okres laktacji, pirfenidon, płyn owodniowy, podrażnienie skóry, przenikanie przez łożysko, równowaga hormonów płciowych, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa