przenikanie przezskórne

Przenikanie przezskórne to proces, w którym substancje aktywne przechodzą przez skórę i docierają do krwioobiegu. Mechanizm ten jest wykorzystywany w farmakoterapii do podawania leków drogą transdermalną, co pozwala na uniknięcie efektu pierwszego przejścia przez wątrobę oraz zapewnia stopniowe, kontrolowane uwalnianie substancji leczniczej.

Skuteczność przenikania przezskórnego zależy od wielu czynników, w tym od właściwości fizykochemicznych substancji (masa cząsteczkowa, lipofilność, rozpuszczalność), stanu bariery skórnej, wieku pacjenta, lokalizacji aplikacji oraz zastosowanych promotorów wchłaniania. Optymalne właściwości dla efektywnej penetracji to niska masa cząsteczkowa (poniżej 500 Da) oraz odpowiedni współczynnik podziału oktanol-woda.

W praktyce klinicznej stosuje się różne systemy transdermalne, takie jak plastry, żele, maści czy kremy, które mogą zawierać substancje zwiększające przenikanie (enhancery penetracji). Metoda ta jest szczególnie korzystna w leczeniu przewlekłego bólu, terapii hormonalnej, leczeniu choroby niedokrwiennej serca czy w nikotynowej terapii zastępczej.

Badania nad przenikaniem przezskórnym koncentrują się obecnie na innowacyjnych technikach zwiększających transport substancji przez skórę, takich jak mikroigły, jonoforeza, sonoforeza czy systemy nośnikowe oparte na nanotechnologii, które mogą przełamywać ograniczenia tradycyjnych metod aplikacji transdermalnej.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl