DHT
Dihydrotestosteron (DHT) to androgen powstający z testosteronu pod wpływem enzymu 5α-reduktazy. Jest silniejszym androgenem niż testosteron, wykazującym około 2-3 razy większe powinowactwo do receptora androgenowego.
DHT pełni kluczową rolę w rozwoju męskich narządów płciowych w okresie życia płodowego oraz odpowiada za zmiany zachodzące w okresie dojrzewania, takie jak pogłębienie głosu, wzrost owłosienia ciała i twarzy oraz rozwój prącia i moszny. W życiu dorosłym DHT przyczynia się do występowania łysienia androgenowego oraz przerostu prostaty.
Nadmierna aktywność DHT może prowadzić do problemów zdrowotnych, takich jak łagodny rozrost gruczołu krokowego (BPH), łysienie androgenowe oraz trądzik. Z drugiej strony, niedobór DHT, wynikający z niedoboru 5α-reduktazy, może prowadzić do zaburzeń rozwoju płciowego u mężczyzn.
W praktyce klinicznej stosuje się inhibitory 5α-reduktazy, takie jak finasteryd i dutasteryd, które blokują konwersję testosteronu do DHT. Leki te znajdują zastosowanie w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, łysienia androgenowego oraz hirsutyzmu u kobiet.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Hipospadia – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Hipospadia stanowi wyzwanie w chirurgii rekonstrukcyjnej urogenitalnej, gdzie ocena wyników obejmuje powikłania, aspekty kosmetyczne, funkcjonalne (mikcja, seksualność) oraz psychologiczne. Dane z ośrodka w Gent wskazują, że 75% pacjentów osiąga dobre długoterminowe wyniki bez powikłań. U dorosłych wskaźnik powikłań w 6-miesięcznej obserwacji sięga 54,83%, co jest znacznie wyższe niż u dzieci. Niezależnym czynnikiem ryzyka powikłań jest szerokość żołędzi (P < 0,0001), a także kształt i szerokość płytki cewkowej oraz historia wcześniejszych operacji. Lokalizacja ujścia cewki moczowej jest głównym predyktorem powikłań (p=0,03), z mniejszą liczbą powikłań im bliżej brzegu wieńcowego (RR=7,69, p=0,01). Rutynowa uroflowmetria w wieku 5 lat po operacji ma 100% ujemną wartość predykcyjną dla późnej potrzeby interwencji chirurgicznej, a okres dojrzewania jest krytyczny dla ujawnienia się ewentualnych problemów. Przedoperacyjne leczenie hormonalne (HCG, DHT, testosteron) może poprawić szerokość żołędzi i wyniki kosmetyczne, choć nie zawsze wpływa na wskaźnik powikłań.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Finapil 1 mg
Dane przedkliniczne dotyczące finasterydu potwierdzają, że jego działanie farmakologiczne opiera się na selektywnej blokadzie enzymu 5α-reduktazy, co prowadzi do zahamowania konwersji testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT), kluczowego w patogenezie łysienia androgenowego. Badania na modelach zwierzęcych, w tym na ciężarnych małpach rezus, wykazały brak nieprawidłowości rozwojowych u płodów męskich przy dożylnym podawaniu dawki do 800 ng/dobę, co stanowi ekspozycję co najmniej 750-krotnie wyższą niż potencjalna ekspozycja kobiet ciężarnych na finasteryd poprzez kontakt z nasieniem mężczyzn stosujących dawkę terapeutyczną 1 mg/dobę. Dodatkowo, doustne podanie bardzo wysokich dawek finasterydu (2 mg/kg mc./dobę) – około 100-krotnie przekraczających dawkę terapeutyczną u ludzi – spowodowało zaburzenia rozwoju zewnętrznych narządów płciowych u płodów męskich, bez innych wad rozwojowych, co wskazuje na specyficzne działanie leku na androgenozależny rozwój narządów płciowych męskich.
- Leksykon chorób i schorzeń
Przerost gruczołu krokowego – Leczenie
Przerost gruczołu krokowego (BPH) jest powszechnym schorzeniem u mężczyzn powyżej 60. roku życia, manifestującym się objawami dolnych dróg moczowych (LUTS) takimi jak słaby strumień moczu, nykturia, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza oraz trudności w mikcji. Farmakoterapia stanowi podstawę leczenia, gdzie alfa-blokery (np. tamsulosyna, alfuzosyna) przynoszą poprawę w ciągu 3-7 dni poprzez rozluźnienie mięśni gładkich szyjki pęcherza i prostaty, natomiast inhibitory 5-alfa-reduktazy (finasteryd, dutasteryd) wymagają 3-6 miesięcy stosowania, aby zmniejszyć objętość prostaty i poprawić przepływ moczu. Terapia skojarzona alfa-blokera z inhibitorem 5-ARI wykazuje większą skuteczność w redukcji objawów i ryzyka progresji choroby, choć wiąże się z większą liczbą działań niepożądanych, takich jak zaburzenia erekcji czy zmniejszone libido. Alternatywnie, inhibitory PDE5 (tadalafil) oraz leki antymuskarynowe i agoniści receptorów beta-3 mogą być stosowane w wybranych przypadkach, jednak z uwzględnieniem przeciwwskazań i potencjalnych interakcji lekowych.
agonista receptora beta-3, alfa-bloker, alfuzosyna, aquablation, BPH, DHT, dihydrotestosteron, doksazosyna, dutasteryd, embolizacja tętnic prostaty, finasteryd, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor PDE5, łagodny rozrost prostaty, lek antymuskarynowy, likopen, LUTS, mikcja, nietrzymanie moczu, nocturia, oksybutynina, palma sabalowa, przerost gruczołu krokowego, przezcewkowa resekcja prostaty, przezcewkowe nacięcie prostaty, skala IPSS, system UroLift, tadalafil, tamsulosyna, terapia parą wodną, terazosyna, tolterodyna, TURP, wsteczna ejakulacja, zaburzenie erekcji, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Finaran 5 mg
Finasteryd, będący inhibitorem 5-α-reduktazy, hamuje konwersję testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT), co ma istotne implikacje w kontekście płodności i rozwoju płodu męskiego. Stosowanie finasterydu w dawce 5 mg (produkt leczniczy Finaran) jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz w wieku rozrodczym ze względu na ryzyko zaburzeń rozwoju zewnętrznych narządów płciowych u płodów płci męskiej. Kontakt z rozkruszonymi lub przełamanymi tabletkami może prowadzić do przenikania substancji czynnej przez skórę, co stanowi zagrożenie dla płodu. Tabletki powlekane stanowią barierę ochronną, pod warunkiem że pozostają nienaruszone. U pacjentów przyjmujących finasteryd w dawce 5 mg/dobę wykryto niewielkie ilości leku w nasieniu, co wymaga ograniczenia ekspozycji partnerki, zwłaszcza jeśli jest w ciąży lub planuje ciążę.