nadwrażliwość na rumianek
Nadwrażliwość na rumianek to reakcja immunologiczna organizmu na kontakt z rośliną z rodziny astrowatych (Asteraceae), do której należy rumianek pospolity (Matricaria chamomilla) i rumianek rzymski (Chamaemelum nobile). Jest to stosunkowo rzadka, ale klinicznie istotna alergia, która może manifestować się zarówno objawami miejscowymi, jak i ogólnoustrojowymi.
Reakcje alergiczne na rumianek najczęściej przybierają postać kontaktowego zapalenia skóry, alergicznego nieżytu nosa, zapalenia spojówek lub reakcji pokarmowych po spożyciu herbaty rumiankowej. U osób z nadwrażliwością krzyżową na inne rośliny z rodziny astrowatych (np. bylica, chryzantema, arnika) ryzyko wystąpienia reakcji na rumianek jest znacznie wyższe – zjawisko to określa się mianem „syndromu alergia-bylica-rumianek” (ang. Compositae-Asteraceae syndrome).
Diagnostyka nadwrażliwości na rumianek obejmuje testy skórne (punktowe lub płatkowe), oznaczenie swoistych IgE oraz, w uzasadnionych przypadkach, próby prowokacyjne. Leczenie polega głównie na unikaniu ekspozycji na alergen, stosowaniu leków przeciwhistaminowych i miejscowych glikokortykosteroidów w przypadku reakcji skórnych. W ciężkich przypadkach może być konieczne leczenie ogólnoustrojowe, a pacjenci z reakcjami anafilaktycznymi w wywiadzie powinni być wyposażeni w autowstrzykiwacz z adrenaliną.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Rumianek pospolity – Przeciwwskazania stosowania
Rumianek pospolity (Matricaria recutita L., Chamomilla recutita (L.) Rauschert) jest szeroko stosowanym surowcem roślinnym w różnych preparatach leczniczych, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na rumianek lub inne rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Dotyczy to zarówno preparatów homeopatycznych (np. Camilia, Sedalia), jak i złożonych (np. Traumeel S), gdzie nadwrażliwość na rumianek, arnikę lub krwawnik pospolity wyklucza ich stosowanie. Preparaty zewnętrzne z rumiankiem mają specyficzne przeciwwskazania zależne od formy aplikacji: kąpiele lecznicze z dodatkiem rumianku są niewskazane przy otwartych ranach, dużych uszkodzeniach skóry, ostrych chorobach skóry, wysokiej gorączce, ciężkich zakażeniach, poważnych zaburzeniach krążenia oraz niewydolności serca. Kąpiele częściowe i nasiadówki mają podobne, choć nieco węższe przeciwwskazania.
alkohol cetostearylowy, arnika, astrowate, Chamomilla vulgaris, choroba wątroby, ciężkie zakażenie, Compositae, disulfiram, etanol, kąpiel lecznicza, krwawnik pospolity, kwas benzoesowy, nadwrażliwość, nadwrażliwość na rumianek, nadwrażliwość na substancję czynną, nasiadówka, niewydolność serca, ostra choroba skóry, otwarta rana, postać farmaceutyczna, preparat homeopatyczny, reakcja skórna, rumianek pospolity, sacharoza, stan zapalny, wysoka gorączka, zaburzenie krążenia - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z koszyczka rumianku – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wyciąg płynny z koszyczka rumianku (Matricaria recutita L.) stosowany w preparatach takich jak Dentosept A jest przeznaczony wyłącznie do stosowania zewnętrznego w jamie ustnej, z zakazem podawania doustnego. Preparat zawiera 35-45% (V/V) etanolu, co stanowi istotny czynnik ryzyka, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, uzależnionych od alkoholu oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Ze względu na obecność benzokainy i innych składników roślinnych, konieczne jest uwzględnienie potencjalnych interakcji oraz ryzyka reakcji alergicznych, zwłaszcza u osób z nadwrażliwością na rośliny z rodziny astrowatych. Preparaty te nie są zalecane dla dzieci poniżej 12. roku życia, a ich stosowanie w tej grupie wymaga indywidualnej decyzji lekarza po ocenie stosunku korzyści do ryzyka.
alkohol etylowy, benzokaina, choroba neurologiczna, ciąża, działanie niepożądane, etanol, jama ustna, karmienie piersią, kłącze tataraku, kora dębu, liść szałwii, Matricaria recutita, mięta pieprzowa, nadwrażliwość na rumianek, populacja pediatryczna, reakcja nadwrażliwości, rodzina astrowatych, stosowanie miejscowe, tymianek, wywiad alergiczny, zaburzenie czynności wątroby, ziele arniki - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Melissed –
Lek Melissed w formie syropu zawiera wyciągi z ziela melisy (Melissa officinalis L.), kwiatostanu głogu (Crataegus spp.), kwiatu lipy (Tilia spp.) oraz kwiatu rumianku (Matricaria recutita L.). Głównym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na którykolwiek ze składników aktywnych, ze szczególnym uwzględnieniem rumianku, należącego do rodziny astrowatych (Asteraceae). Pacjenci uczuleni na inne rośliny z tej rodziny, takie jak arnika, nagietek czy krwawnik, mogą wykazywać reakcje krzyżowe, co stanowi istotne ograniczenie terapeutyczne. Ponadto, lek zawiera sacharozę w ilości 4,05 g na 5 ml syropu oraz etanol w stężeniu do 4,2% (m/m), które również mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości u wrażliwych pacjentów.
alergia krzyżowa, alkohol etylowy, charakterystyka produktu leczniczego, etanol, kwiat lipy, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, nadwrażliwość na rumianek, nadwrażliwość na substancję czynną, preparat ziołowy, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rodzina astrowatych, rośliny z rodziny astrowatych, sacharoza, wywiad medyczny, ziele melisy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Melissed –
Melissed w formie syropu (490 mg/5 ml) zawiera wyciągi z ziela melisy, kwiatu lipy, kwiatu rumianku oraz kwiatostanu głogu w proporcjach 2:2:1,5:2. Preparat może wywoływać działania niepożądane, szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością na rumianek (Matricaria recutita L.) oraz inne rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Najpoważniejsze reakcje alergiczne obejmują kontaktowe zapalenie skóry, szok anafilaktyczny oraz astmę oskrzelową. Ponadto, przetwory z głogu mogą powodować zaburzenia ze strony układu pokarmowego (nudności, krwawienia z przewodu pokarmowego), neurologiczne (bóle i zawroty głowy, ospałość), kardiologiczne (kołatanie serca, niewydolność krążenia), skórne (wysypka) oraz inne, takie jak omdlenia.
astma, ból głowy, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, duszność, interwencja medyczna, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwiat lipy, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, nadmierna senność, nadwrażliwość na rumianek, niedokrwienie mózgu, niewydolność krążenia, omdlenie, reakcja alergiczna, reakcja zapalna skóry, rodzina astrowatych, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, szok anafilaktyczny, wysypka, zaburzenie równowagi, zawrót głowy, ziele melisy - Leksykon substancji czynnych
Kmin – Działania niepożądane
Kmin (Carum carvi L., fructus) stosowany jako składnik preparatu Melis-Tonic w formie wyciągu płynnego o stosunku 1:5, w połączeniu z liściem melisy, kwiatostanem głogu, koszyczkiem rumianku i korzeniem arcydzięgla (proporcje 8:7:2:2:1), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa. Dotychczas nie odnotowano działań niepożądanych bezpośrednio przypisywanych kminowi. Jednakże, w bardzo rzadkich przypadkach mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości na rumianek, a także reakcje krzyżowe u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae (np. bylica, piołun). Wśród potencjalnych, choć niezwykle rzadkich, działań niepożądanych preparatu Melis-Tonic wymienia się szok anafilaktyczny, astmę, obrzęk twarzy oraz pokrzywkę, które są związane z innymi składnikami preparatu, a nie bezpośrednio z kminem.
alergia kontaktowa, astma, choroba neurologiczna, choroba wątroby, ciężka reakcja alergiczna, drożność dróg oddechowych, działanie niepożądane, kmin, korzeń arcydzięgla, koszyczek rumianku, kwiatostan głogu, liść melisy, nadwrażliwość na rumianek, niewydolność krążeniowo-oddechowa, obrzęk twarzy, padaczka, pokrzywka, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, reakcja krzyżowa, reakcja skórna, roślina astrowata, skurcz oskrzeli, szok anafilaktyczny, uzależnienie od alkoholu, wyciąg płynny złożony, wywiad alergiczny - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg etanolowy z kwiatów rumianku – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg etanolowy z kwiatów rumianku (Matricaria recutita L.) jest szeroko stosowanym składnikiem preparatów farmaceutycznych, jednak jego zastosowanie wymaga uwzględnienia istotnych przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na rumianek oraz alergia na inne rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), ze względu na wysokie ryzyko reakcji krzyżowych. Preparaty takie jak Azulan zawierają 65-72% V/V etanolu, co stanowi dodatkowe ograniczenie u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, padaczką, kobiet w ciąży i karmiących piersią, dzieci oraz osób przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem. Wskazane jest przeprowadzenie testu uczuleniowego u pacjentów z podejrzeniem nadwrażliwości na rumianek lub inne rośliny z rodziny Asteraceae przed rozpoczęciem terapii.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Maść rumiankowa –
Maść rumiankowa, zawierająca ekstrakt z kwiatów Matricaria recutita L. (Chamomilla recutita (L.) Rauschert) w podłożu wazeliny białej, ma ściśle określone przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed jej zastosowaniem. Głównym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na rumianek, która może prowadzić do miejscowych i ogólnoustrojowych reakcji alergicznych. Ponadto, ze względu na możliwość reakcji krzyżowych, preparatu nie należy stosować u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Złożonych (Compositae = Asteraceae), takie jak arnika (Arnica montana), nagietek (Calendula officinalis), mniszek lekarski (Taraxacum officinale), bylica (Artemisia sp.), słonecznik (Helianthus annuus) oraz chryzantema (Chrysanthemum sp.).
arnika, asteraceae, bylica, chamomilla recutita, chryzantema, Compositae, etanol jako ekstrahent, maść rumiankowa, Matricaria recutita, mniszek lekarski, nadwrażliwość na rumianek, nagietek, reakcja alergiczna miejscowa, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, rodzina Złożonych, słonecznik, test płatkowy, wazelina biała, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z koszyczka rumianku – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg płynny z koszyczka rumianku (Matricaria recutita L.) jest powszechnie stosowany w preparatach do leczenia schorzeń jamy ustnej, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), do której należy rumianek. Istotne jest uwzględnienie potencjalnych reakcji krzyżowych z innymi roślinami tej rodziny, takimi jak arnika, która często współwystępuje w preparatach z rumiankiem (np. Dentosept A). Ponadto, przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na pozostałe składniki ziołowe preparatów, takie jak mięta pieprzowa, kora dębu, liść szałwii, kłącze tataraku oraz ziele tymianku. W preparacie Dentosept A wyciąg z rumianku jest rozpuszczony w 70% etanolu, a końcowa zawartość alkoholu wynosi 35-45% (V/V), co stanowi dodatkowe przeciwwskazanie u pacjentów z chorobą alkoholową, ciężkimi schorzeniami wątroby, kobiet w ciąży i karmiących, dzieci oraz osób przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem.
arnika, asteraceae, choroba alkoholowa, ciężkie schorzenie wątroby, etanol rozpuszczalnik ekstrakcyjny, interakcja z alkoholem, kłącze tataraku, konsultacja alergologiczna, kora dębu, lek o wąskim indeksie terapeutycznym, liść szałwii, Matricaria recutita, mięta pieprzowa, nadwrażliwość na rumianek, obrzęk warg, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rodzina astrowatych, uszkodzenie śluzówki, wyciąg płynny z koszyczka rumianku, ziele tymianku, złożony wyciąg roślinny