gammakamera
Gammakamera to specjalistyczne urządzenie diagnostyczne wykorzystywane w medycynie nuklearnej do obrazowania rozkładu radiofarmaceutyków w organizmie pacjenta. Urządzenie rejestruje promieniowanie gamma emitowane przez izotopy promieniotwórcze, które zostały wcześniej podane pacjentowi, najczęściej drogą dożylną.
Podstawowymi elementami gammakamery są: głowica detekcyjna zawierająca kryształ scyntylacyjny (najczęściej jodek sodu z domieszką talu), fotopowielacze, kolimator oraz zintegrowany system komputerowy do przetwarzania i analizy uzyskanych obrazów. Kolimatory o różnej budowie pozwalają na optymalizację badania w zależności od rodzaju izotopu i badanego narządu.
Badania z użyciem gammakamery są szeroko stosowane w diagnostyce chorób serca (scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego), układu kostnego (scyntygrafia kości), tarczycy, nerek, płuc (scyntygrafia wentylacyjno-perfuzyjna) oraz w onkologii. Nowoczesne gammakamery umożliwiają wykonywanie badań tomograficznych SPECT (Single Photon Emission Computed Tomography), a niektóre są zintegrowane z tomografem komputerowym (SPECT/CT), co pozwala na precyzyjne określenie lokalizacji anatomicznej zmian chorobowych.
Technologia ta, choć obecnie jest częściowo zastępowana przez bardziej zaawansowane metody obrazowania jak PET (Positron Emission Tomography), nadal pozostaje podstawowym narzędziem diagnostycznym w medycynie nuklearnej ze względu na szeroką dostępność radiofarmaceutyków oraz relatywnie niskie koszty badania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – SeHCAT 370 kBq
SeHCAT, czyli kwas tauroselcholowy znakowany izotopem selenu-75, jest produktem leczniczym stosowanym wyłącznie w diagnostyce medycyny nuklearnej do ilościowego pomiaru resorpcji kwasów żółciowych. Preparat dostępny jest w formie twardych kapsułek o radioaktywności 370 kBq w dniu referencyjnym, zawierających mniej niż 0,1 mg kwasu tauroselcholowego. Test SeHCAT jest szczególnie wskazany u pacjentów z przewlekłą biegunką, gdy istnieje podejrzenie zaburzeń wchłaniania kwasów żółciowych lub konieczność wykluczenia ich złego wchłaniania w diagnostyce różnicowej. Izotop selen-75 charakteryzuje się okresem półtrwania około 118 dni oraz emituje promieniowanie gamma o energiach 0,136 MeV i 0,265 MeV, co umożliwia skuteczną detekcję gammakamerą w długim okresie po podaniu preparatu.
detekcja promieniowania, diagnostyka różnicowa, gammakamera, kwas tauroselcholowy, medycyna nuklearna, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, okres półtrwania, promieniowanie gamma, przewlekła biegunka, resorpcja kwasów żółciowych, retencja kwasów żółciowych, SeHCAT, wchłanianie kwasów żółciowych, zaburzenie wchłaniania kwasów żółciowych, złe wchłanianie kwasów żółciowych - Leksykon substancji czynnych
Joflupan – Dawkowanie i sposób podawania
Joflupan (123I), dostępny jako Ioflupane (123I) ROTOP w stężeniu 74 MBq/ml, jest radiofarmaceutykiem przeznaczonym do diagnostyki zaburzeń ruchowych i otępienia u pacjentów dorosłych. Zalecana dawka wynosi od 111 do 185 MBq, z bezwzględnym zakazem przekraczania dawki maksymalnej 185 MBq oraz stosowania dawek poniżej 110 MBq. Preparat podaje się wyłącznie dożylnie, w formie niezmienionej, powolnym wstrzyknięciem trwającym 15-20 sekund do żyły kończyny górnej. Przed podaniem konieczne jest doustne podanie 120 mg jodku potasu na 1-4 godziny w celu blokady tarczycy i minimalizacji wychwytu radioaktywnego jodu. Obrazowanie metodą SPECT powinno być wykonane 3-6 godzin po podaniu, z użyciem gammakamery z kolimatorem wysokiej rozdzielczości, fotopikiem 159 keV (±10%), co najmniej 120 projekcjami na 360°, promieniem obrotu 11-15 cm, rozmiarem piksela 3,5-4,5 mm oraz minimalną liczbą zliczeń 500 000 dla uzyskania optymalnej jakości diagnostycznej.
bezpieczeństwo radiologiczne, blokowanie tarczycy, fotopik, gammakamera, jodek potasu, joflupan, kolimator wysokiej rozdzielczości, niewydolność narządowa, ochrona radiologiczna, otępienie, podanie dożylne, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, radioizotop, SPECT, wstrzyknięcie dożylne, wychwyt radioaktywnego jodu, zaburzenia ruchowe, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ioflupane (123I) ROTOP 74 MBq/ml
Ioflupane (123I) ROTOP to radiofarmaceutyk do diagnostyki obrazowej metodą SPECT, dostępny w stężeniu 74 MBq/ml w fiolkach 2,5 ml (185 MBq) lub 5 ml (370 MBq). Preparat jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych pacjentów z zaburzeniami ruchowymi i/lub otępieniem, podawany dożylnie w dawkach od 111 do 185 MBq, z zalecanym blokowaniem tarczycy jodkiem potasu (120 mg doustnie 1-4 godziny przed podaniem) w celu ograniczenia wychwytu radioaktywnego jodu. Maksymalna dawka nie powinna przekraczać 185 MBq, a minimalna aktywność to 110 MBq. Stosowanie u dzieci i młodzieży (0-18 lat) nie jest zalecane z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby należy indywidualnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, ze względu na brak formalnych badań w tej grupie.
blokowanie tarczycy, fotopik, gammakamera, ioflupane, jodek potasu, kolimator wysokiej rozdzielczości, narażenie na promieniowanie, otępienie, podanie dożylne, radiofarmaceutyk, radioizotop, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, wychwyt radioaktywnego jodu, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia ruchowe