biosynteza karnityny

Biosynteza karnityny to wieloetapowy proces biochemiczny, w którym organizm wytwarza L-karnitynę – związek niezbędny do transportu długołańcuchowych kwasów tłuszczowych do mitochondriów, gdzie ulegają one β-oksydacji. W procesie uczestniczą enzymy zlokalizowane w różnych przedziałach komórkowych (cytozol, lizosomy, mitochondria).

Substratami do biosyntezy karnityny są aminokwasy lizyna i metionina. Lizyna dostarcza szkieletu węglowego, natomiast metionina jest źródłem grup metylowych. Proces rozpoczyna się od metylacji lizyny do trimetylo-lizyny (TML), po czym następują reakcje hydroksylacji, rozszczepienia do γ-butyrobetainy i ostateczna hydroksylacja do L-karnityny.

Kluczowe enzymy uczestniczące w biosyntezie karnityny to: metylotransferaza lizynowa, hydroksylaza TML, aldolaza hydroksytrimetylo-lizyny, dehydrogenaza trimetyloaminobutyradehydu oraz hydroksylaza γ-butyrobetainy. Niedobory tych enzymów mogą prowadzić do zaburzeń metabolicznych związanych z nieprawidłowym utlenianiem kwasów tłuszczowych.

Biosynteza karnityny zachodzi głównie w wątrobie i nerkach, natomiast inne tkanki, szczególnie mięśnie szkieletowe i serce, pozyskują karnitynę głównie z krążenia. U ludzi endogenna synteza pokrywa jedynie około 25% zapotrzebowania na karnitynę, reszta musi być dostarczana z dietą, szczególnie z produktami pochodzenia zwierzęcego.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl