choroba Moellera-Barlowa
Choroba Moellera-Barlowa, znana również jako szkorbut dziecięcy, jest stanem klinicznym spowodowanym ciężkim niedoborem witaminy C (kwasu askorbinowego) u niemowląt i małych dzieci. Schorzenie to zostało po raz pierwszy opisane przez Thomasa Barlowa w 1883 roku, a nazwa honoruje również Juliusa Otto Ludwiga Moellera, który badał tę chorobę.
Patofizjologia choroby Moellera-Barlowa wiąże się z zaburzeniem syntezy kolagenu, który jest kluczowym białkiem strukturalnym tkanki łącznej. Witamina C jest niezbędnym kofaktorem dla hydroksylacji proliny i lizyny w procesie biosyntezy kolagenu. Jej niedobór prowadzi do nieprawidłowego formowania się włókien kolagenowych, co skutkuje osłabieniem naczyń krwionośnych, tkanki łącznej i kości.
Charakterystyczne objawy kliniczne obejmują bolesność i obrzęk kończyn, krwawienia podokostnowe, zaburzenia mineralizacji kości, krwawienia dziąseł, utratę zębów oraz trudności w gojeniu się ran. U niemowląt szczególnie widoczne są zmiany w obrębie kości długich i żeber, co może prowadzić do deformacji szkieletowych. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, badaniach radiologicznych oraz oznaczeniu poziomu witaminy C w surowicy.
Leczenie choroby Moellera-Barlowa polega na suplementacji witaminy C, co zwykle prowadzi do szybkiej poprawy objawów w ciągu kilku dni do tygodni. Dawkowanie witaminy C dla dzieci z objawami szkorbutu wynosi zazwyczaj 100-300 mg dziennie przez miesiąc. W profilaktyce istotne znaczenie ma odpowiednia dieta bogata w owoce i warzywa, szczególnie u niemowląt przechodzących z karmienia piersią na żywienie uzupełniające.
W krajach rozwiniętych choroba Moellera-Barlowa występuje obecnie rzadko, głównie w przypadkach skrajnego niedożywienia, restrykcyjnych diet lub zaburzeń wchłaniania. Jednak w regionach dotkniętych ubóstwem, konfliktami zbrojnymi lub klęskami żywiołowymi nadal stanowi istotny problem zdrowotny wśród populacji dziecięcej.