amidacja peptydów

Amidacja peptydów to proces polegający na dodaniu grupy amidowej (-NH2) do C-końcowej grupy karboksylowej peptydu, co prowadzi do powstania C-końcowego amidu zamiast wolnego kwasu karboksylowego. Jest to jedna z najczęstszych modyfikacji potranslacyjnych peptydów i białek, szczególnie istotna w przypadku hormonów peptydowych.

W organizmie ludzkim amidacja peptydów jest katalizowana przez enzym peptydyloglicynę-α-amidującą monooksygenazę (PAM), który przekształca C-końcową resztę glicyny w grupę amidową. Proces ten wymaga tlenu molekularnego, jonów miedzi oraz witaminy C jako kofaktorów enzymatycznych.

Amidacja peptydów pełni kluczowe funkcje biologiczne – zwiększa stabilność peptydów poprzez ochronę przed degradacją przez karboksypeptydazy, modyfikuje właściwości farmakokinetyczne cząsteczek oraz często jest niezbędna do pełnej aktywności biologicznej hormonów peptydowych. Wśród hormonów wymagających amidacji dla zachowania pełnej aktywności znajdują się m.in. oksytocyna, wazopresyna, kalcytonina i peptyd podobny do glukagonu (GLP-1).

W farmacji i biotechnologii amidacja peptydów jest stosowana do poprawy stabilności, biodostępności i aktywności biologicznej syntetycznych peptydów leczniczych. Techniki syntetycznej amidacji obejmują metody chemiczne wykorzystujące różnorodne odczynniki kondensujące oraz enzymatyczne podejścia biomimetyczne.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl