wzmożone ciśnienie śródczaszkowe

Wzmożone ciśnienie śródczaszkowe (intracranial hypertension, ICH) to stan patologiczny, w którym dochodzi do podwyższenia ciśnienia wewnątrz czaszki powyżej wartości prawidłowych, tj. 15 mmHg. Wartości powyżej 20 mmHg uznawane są za klinicznie istotne, a przekraczające 40 mmHg stanowią bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta.

Główne przyczyny wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego obejmują: urazy czaszkowo-mózgowe, guzy mózgu, krwawienia wewnątrzczaszkowe, obrzęk mózgu, wodogłowie, infekcje OUN (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu), zaburzenia metaboliczne oraz idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe (dawniej nazywane pseudotumor cerebri).

Klinicznie wzmożone ciśnienie śródczaszkowe objawia się bólami głowy (typowo nasilającymi się rano lub po położeniu się), nudnościami, wymiotami, zaburzeniami świadomości, zaburzeniami widzenia, obrzękiem tarczy nerwu wzrokowego oraz objawami neurologicznymi zależnymi od lokalizacji procesu chorobowego. W ciężkich przypadkach może prowadzić do triady Cushinga (nadciśnienie tętnicze, bradykardia, nieregularny oddech), która jest objawem zagrażającego wgłobienia mózgu.

Diagnostyka obejmuje obrazowanie (TK, MRI), badanie dna oka, punkcję lędźwiową (przy zachowaniu odpowiednich środków ostrożności) oraz bezpośredni pomiar ciśnienia śródczaszkowego za pomocą monitorów zewnątrzkomorowych lub śródmiąższowych. Leczenie ukierunkowane jest na przyczynę oraz obniżenie ciśnienia poprzez zastosowanie środków hiperosmotycznych (mannitol, hipertoniczny roztwór NaCl), kontrolowaną hiperwentylację, drenaż płynu mózgowo-rdzeniowego, dekompresję chirurgiczną oraz farmakoterapię (kortykosteroidy, diuretyki).

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl