diglukoniat
Diglukoniat to związek chemiczny, będący solą kwasu glukonowego, który zawiera dwie jednostki glukonianu połączone z kationem, najczęściej metalicznym. W medycynie najbardziej znanym zastosowaniem jest diglukoniat chlorheksydyny – szeroko stosowany środek antyseptyczny i dezynfekcyjny.
Diglukoniat chlorheksydyny działa przeciwbakteryjnie wobec szerokiego spektrum bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, a także wykazuje pewną aktywność przeciwgrzybiczą i przeciwwirusową. Mechanizm działania polega na wiązaniu się z ujemnie naładowanymi grupami fosforanowymi w błonie komórkowej drobnoustrojów, co prowadzi do zaburzenia przepuszczalności błony i w efekcie do śmierci komórki.
W praktyce klinicznej diglukoniat chlorheksydyny stosowany jest w stężeniach 0,05-4% jako składnik preparatów do dezynfekcji skóry przed zabiegami operacyjnymi, mycia chirurgicznego rąk, płukanek do jamy ustnej, a także w leczeniu miejscowym niektórych infekcji skórnych. Ze względu na przedłużone działanie antyseptyczne po aplikacji, związek ten stanowi istotny element procedur zapobiegania zakażeniom w środowisku szpitalnym.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Chlorheksydyna – Właściwości farmakodynamiczne
Chlorheksydyna, należąca do biguanidów, jest szeroko stosowanym środkiem antyseptycznym o działaniu przeciwdrobnoustrojowym, wykazującym aktywność zarówno bakteriostatyczną (przy stężeniach <20 mg/l), jak i bakteriobójczą (przy wyższych stężeniach). Mechanizm jej działania opiera się na elektrostatycznym wiązaniu z ujemnie naładowanymi fosfolipidami błon komórkowych bakterii, co prowadzi do zaburzenia integralności błony, wypływu składników komórkowych i lizy komórki. Chlorheksydyna jest szczególnie skuteczna wobec bakterii Gram-dodatnich, w tym szczepów Staphylococcus aureus (wrażliwych i metycylino-opornych), Streptococcus spp. oraz bakterii beztlenowych, natomiast jej aktywność wobec bakterii Gram-ujemnych wymaga wyższych stężeń (60-100 mg/l). Ponadto wykazuje działanie przeciwgrzybicze (Candida albicans od 1 mg/l, Aspergillus spp. od 8 mg/l) oraz przeciwwirusowe wobec wirusów otoczkowych (np. HSV-1, HIV-1) już przy stężeniu 0,12 mg/ml.
antyseptyk, ATP-aza, bakterie beztlenowe, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, benzokainy, błona śluzowa jamy ustnej, Candida albicans, dehydrogenaza, dekspantenol, dezynfekcja, diglukoniat, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwgrzybiczne, działanie przeciwwirusowe, Escherichia coli, glukonian chlorheksydyny, kwas askorbowy, kwas pantotenowy, lidokaina, Mycobacterium tuberculosis, przepuszczalność błony komórkowej, środek znieczulający, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumoniae, szczep metycylino-oporny, wirus opryszczki