działanie emetyczne
Działanie emetyczne odnosi się do zdolności substancji do wywoływania wymiotów. Mechanizm ten obejmuje stymulację ośrodka wymiotnego zlokalizowanego w pniu mózgu oraz chemoreceptorowej strefy wyzwalającej (CTZ) w dnie komory IV mózgu, która reaguje na obecność określonych związków chemicznych we krwi.
Klasycznymi lekami o działaniu emetycznym są apomorfina, syrop ipekakuany oraz siarczan miedzi. W praktyce klinicznej emetyki stosuje się głównie w przypadkach ostrych zatruć, gdy konieczne jest szybkie usunięcie toksyn z przewodu pokarmowego przed ich wchłonięciem. Należy jednak pamiętać, że wywoływanie wymiotów jest przeciwwskazane w zatruciach substancjami żrącymi oraz węglowodorami, gdyż może prowadzić do dodatkowych uszkodzeń przełyku lub aspiracji do dróg oddechowych.
Działanie emetyczne może być także niepożądanym skutkiem ubocznym niektórych leków, szczególnie chemioterapeutyków, opioidów czy antybiotyków. W onkologii wymioty indukowane chemioterapią stanowią poważny problem kliniczny, wymagający odpowiedniej profilaktyki przeciwwymiotnej z zastosowaniem antagonistów receptora 5-HT3, antagonistów receptora NK1 czy leków z grupy kortykosteroidów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dopaminum hydrochloricum WZF 4% 40 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności dopaminy chlorowodorku wykazały istotne różnice międzygatunkowe w wrażliwości na jej działanie toksyczne, z LD50 wynoszącym 290 mg/kg mc. u myszy oraz 38,8 mg/kg mc. u szczurów po dożylnym podaniu. Ostre zatrucie charakteryzowało się głównie objawami ze strony układu oddechowego, takimi jak masywny krwotok i zastój krwi w płucach. W badaniach podostrych zaobserwowano zmiany narządowe, w tym przerost gruczołu krokowego, rozszerzenie pęcherza moczowego oraz wodonercze, co wskazuje na wpływ dopaminy na układ moczowo-płciowy. Długotrwałe podawanie wysokich dawek (570 mg/kg mc./dobę) powodowało wzrost masy serca, nerek i płuc oraz zmniejszenie masy śledziony, sugerując potencjalne procesy adaptacyjne lub patologiczne oraz wpływ na układ immunologiczny.
chlorowodorek dopaminy, dawka śmiertelna dla 50% populacji, działanie emetyczne, krwotok, krwotok masywny, martwica mięśnia sercowego, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, przerost prostaty, rozszerzenie pęcherza moczowego, toksyczność ostra, toksyczność podostra, układ endokrynny, układ immunologiczny, układ moczowo-płciowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wodonercze, zastój krwi w płucach