napad dny moczanowej

Napad dny moczanowej (ostry napad dny) to nagły, ekstremalnie bolesny stan zapalny stawu, będący jedną z manifestacji klinicznych dny moczanowej. Spowodowany jest krystalizacją moczanu sodu w płynie stawowym i tkankach okołostawowych, co prowadzi do intensywnej reakcji zapalnej.

Napad dny charakteryzuje się gwałtownym początkiem, często w nocy, z silnym bólem, obrzękiem, zaczerwienieniem i ograniczeniem ruchomości zajętego stawu. Najczęściej dotyczy pierwszego stawu śródstopno-paliczkowego (tzw. podagra), ale może obejmować również inne stawy – kolana, stawy skokowe, nadgarstki czy łokcie. Temperatura w okolicy zajętego stawu jest podwyższona, a nawet lekki dotyk może wywoływać znaczny dyskomfort.

Czynnikami wyzwalającymi napad dny mogą być: nadmierne spożycie alkoholu (szczególnie piwa), pokarmy bogate w puryny (podroby, owoce morza), intensywny wysiłek fizyczny, uraz, zabieg operacyjny, infekcja, odwodnienie czy gwałtowne zmiany stężenia kwasu moczowego we krwi (np. po włączeniu leków obniżających jego poziom). Napad dny zwykle ustępuje samoistnie w ciągu 7-14 dni, nawet bez leczenia.

W leczeniu ostrego napadu stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), kolchicynę lub glikokortykosteroidy. Profilaktyka długoterminowa obejmuje modyfikację stylu życia oraz farmakoterapię obniżającą stężenie kwasu moczowego (allopurynol, febuksostat), co pozwala zapobiegać kolejnym napadom i chronicznym powikłaniom dny.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Febuksostat – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Febuksostat, stosowany u pacjentów z uprzednimi ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. zawał mięśnia sercowego, udar, niestabilna dławica piersiowa), w badaniu CARES wykazał wyższy wskaźnik zgonów sercowo-naczyniowych w porównaniu do allopurynolu, jednak w badaniu FAST częstość zdarzeń sercowo-naczyniowych była porównywalna dla obu leków. Leczenie febuksostatem u tej grupy wymaga szczególnej ostrożności i regularnego monitorowania stanu klinicznego. Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano rzadkie, ale ciężkie reakcje alergiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz reakcje anafilaktyczne, które najczęściej pojawiały się w pierwszych miesiącach terapii. Występowanie tych reakcji może wiązać się z gorączką, zaburzeniami hematologicznymi, nerkowymi i wątrobowymi. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia, a ponowne podanie febuksostatu jest przeciwwskazane.
azatiopryna, brak laktazy, choroba układu sercowo-naczyniowego, kolchicyna, kwas moczowy, lek NLPZ, merkaptopuryna, napad dny moczanowej, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja galaktozy, oksydaza ksantynowa, ostra reakcja anafilaktyczna, przyczyna sercowo-naczyniowa, stężenie TSH, teofilina, test czynnościowy wątroby, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, zaostrzenie dny moczanowej, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Lescha-Nyhana, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złogi ksantyny
Leksykon substancji czynnych
Inozyna pranobeks – Przedawkowanie

Inozyna pranobeks, będąca kompleksem inozyny i 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego w stosunku molarnym 1:3, wykazuje niski profil toksyczności, co potwierdzają dane z charakterystyk produktów leczniczych (np. AKVIR, Groprinosin, Isoprinosine). Brak jest udokumentowanych przypadków przedawkowania u ludzi, a potencjalne skutki przedawkowania opierają się na badaniach na modelach zwierzęcych. Głównym zagrożeniem jest istotne podwyższenie stężenia kwasu moczowego w surowicy, co może prowadzić do hiperurykemii i powikłań takich jak napad dny moczanowej, nefropatia moczanowa oraz kamica nerkowa. W przypadku przedawkowania zaleca się leczenie objawowe, monitorowanie stężenia kwasu moczowego, odpowiednie nawodnienie, wsparcie funkcji nerek oraz, w razie potrzeby, stosowanie leków urykozurycznych (np. probenecyd) i inhibitorów oksydazy ksantynowej (np. allopurynol).
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy, alkalizacja moczu, allopurynol, dna moczanowa, hiperurykemia, inhibitor oksydazy ksantynowej, inozyna pranobeks, jon cynku, kamica nerkowa, kamień moczanowy, kolka nerkowa, krwiomocz, kwas moczowy, lek obniżający poziom kwasu moczowego, lek urykozuryczny, napad dny moczanowej, nefropatia moczanowa, niedokrwistość, ostry napad, przewlekła choroba nerek, spowolnienie psychomotoryczne, toksyczność cynku, wodorowęglan sodu, zaburzenia czynności nerek, zatrucie cynkiem
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kostarox 30 mg

Kostarox, zawierający etorykoksyb – wybiórczy inhibitor COX-2, jest wskazany do leczenia objawowego choroby zwyrodnieniowej stawów, reumatoidalnego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa oraz ostrej fazy dny moczanowej u dorosłych i młodzieży powyżej 16 lat. Ponadto, lek może być stosowany krótkotrwale w leczeniu umiarkowanego bólu po zabiegach stomatologicznych. Dostępny jest w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg oraz 120 mg w formie tabletek powlekanych, a dobór dawki powinien uwzględniać wskazanie kliniczne oraz indywidualną odpowiedź pacjenta. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych. Lek zawiera laktozę w ilościach od 0,53 mg do 2,13 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
błona maziowa stawów, ból pooperacyjny, choroba autoimmunologiczna, choroba zwyrodnieniowa stawów, chrząstka stawowa, dna moczanowa, działanie niepożądane, etorykoksyb, inhibitor COX-2, laktoza jednowodna, napad dny moczanowej, nietolerancja laktozy, powikłanie sercowo-naczyniowe, reumatoidalne zapalenie stawów, staw krzyżowo-biodrowy, tabletka powlekana, układ sercowo-naczyniowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Xaleba 30 mg

Xaleba, zawierająca etorykoksyb w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg oraz 120 mg, jest selektywnym inhibitorem COX-2 stosowanym w leczeniu objawowym choroby zwyrodnieniowej stawów (30 mg), reumatoidalnego zapalenia stawów i zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa (60 mg), bólu o umiarkowanym nasileniu po zabiegach stomatologicznych (90 mg) oraz ostrej fazy dny moczanowej (120 mg). Lek jest wskazany dla dorosłych i młodzieży powyżej 16. roku życia. Zawartość laktozy jednowodnej w tabletkach wynosi odpowiednio 1,2 mg, 2,5 mg, 3,7 mg i 4,9 mg, co jest istotne przy doborze terapii u pacjentów z nietolerancją laktozy. Xaleba poprawia funkcjonowanie stawów i łagodzi ból oraz stan zapalny w wymienionych jednostkach chorobowych.
biodostępność, ból pooperacyjny, choroba autoimmunologiczna, choroba degeneracyjna stawów, choroba reumatyczna, choroba zwyrodnieniowa stawów, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowy, dna moczanowa, etorykoksyb, inhibitor COX-2, jednostka chorobowa, laktoza, napad dny moczanowej, nietolerancja laktozy, przeciwwskazanie, reumatoidalne zapalenie stawów, schorzenia reumatologiczne, staw krzyżowo-biodrowy, tabletka powlekana, zabieg chirurgiczny stomatologiczny, zapalenie błony maziowej, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Akvir 500 mg

Lek AKVIR w postaci tabletek zawiera 500 mg inozyny pranobeksu, będącego kompleksem inozyny oraz 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego w stosunku molowym 1:3. Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania tego preparatu obejmują nadwrażliwość na inozynę pranobeks lub substancje pomocnicze, w tym 80 mg mannitolu w tabletce, a także obecność ostrego napadu dny moczanowej oraz hiperurykemię. Stosowanie AKVIR w trakcie napadu dny może nasilić objawy, a u pacjentów z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego lek może prowadzić do dalszego wzrostu jego poziomu, co stanowi istotne zagrożenie kliniczne.
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy, choroba nerek, dna moczanowa, hiperurykemia, inozyna pranobeks, lek moczopędny, mannitol, metabolizm kwasu moczowego, nadwrażliwość, napad dny moczanowej, reakcja alergiczna, stężenie kwasu moczowego, substancja czynna, substancja pomocnicza, wywiad alergiczny
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Inuprin Forte 100 mg/ml

Lek Inuprin Forte (100 mg/ml, syrop) zawiera inozynę pranobeks, której stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym metylu parahydroksybenzoesan (1,17 mg/ml) i propylu parahydroksybenzoesan (0,165 mg/ml), które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Ponadto, lek nie powinien być stosowany podczas aktualnego napadu dny moczanowej ani u pacjentów z hiperurykemią, ze względu na ryzyko nasilenia objawów choroby. Zaleca się wykonanie badania poziomu kwasu moczowego przed rozpoczęciem terapii u osób z historią dny moczanowej lub zaburzeniami metabolizmu puryn. W składzie preparatu znajduje się także sacharoza (650 mg/ml), glicerol (187,5 mg/ml) oraz glikol propylenowy (20,7 mg/ml), które mogą stanowić względne przeciwwskazania u pacjentów z cukrzycą, nietolerancją fruktozy lub skłonnościami do działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego.
W przypadku pacjentów z zaburzoną czynnością nerek zaleca się szczególną ostrożność oraz monitorowanie parametrów nerkowych i poziomu kwasu moczowego, gdyż inozyna pranobeks może pogarszać funkcję nerek poprzez nasilenie hiperurykemii. Również u osób z przebyłą dną moczanową istnieje ryzyko nawrotu choroby podczas stosowania leku. Względne przeciwwskazania obejmują cukrzycę i nietolerancję fruktozy ze względu na wysoką zawartość sacharozy oraz alergię na parahydroksybenzoesany. Przed włączeniem terapii konieczne jest zebranie dokładnego wywiadu alergologicznego oraz ocena ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, a w razie potrzeby rozważenie alternatywnych metod leczenia. Monitorowanie glikemii, parametrów nerkowych oraz poziomu kwasu moczowego jest wskazane u pacjentów z wymienionymi czynnikami ryzyka.
dna moczanowa, hiperurykemia, inozyna pranobeks, metabolizm puryn, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na substancję czynną, napad dny moczanowej, nietolerancja fruktozy, parahydroksybenzoesan, parametr nerkowy, pochodna puryny, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja nadwrażliwości, wywiad alergologiczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie metabolizmu kwasu moczowego
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Neosine forte 1000 mg

Lek Neosine forte zawiera inozynę pranobeks w dawce 1000 mg i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 206 mg skrobi pszenicznej, co jest istotne u osób z celiakią lub alergią na pszenicę. Nie należy go stosować podczas ostrego napadu dny moczanowej ani u pacjentów z hiperurykemią, ze względu na ryzyko nasilenia objawów związanych z metabolizmem kwasu moczowego. Wskazane jest rozważenie alternatywnych terapii przeciwwirusowych lub immunomodulujących u pacjentów z tymi przeciwwskazaniami.
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy, alergia na pszenicę, celiakia, hiperurykemia, inozyna pranobeks, lek immunomodulujący, lek przeciwwirusowy, metabolizm kwasu moczowego, nadwrażliwość na substancję czynną, napad dny moczanowej, Neosine forte, nietolerancja glutenu, stężenie kwasu moczowego, związek purynowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Isoprinosine 500 mg

Isoprinosine, zawierający 500 mg inozyny pranobeksu w tabletce, wykazuje działanie przeciwwirusowe i immunomodulujące. Substancja czynna to kompleks inozyny oraz 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego w stosunku molarnym 1:3. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na inozynę pranobeks lub substancje pomocnicze, w tym mannitol (67 mg) i śladowe ilości skrobi pszenicznej, które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest aktywny napad dny moczanowej, gdyż lek może nasilać objawy i pogarszać stan pacjenta. Ponadto, podwyższone stężenie kwasu moczowego (hiperurykemia) stanowi istotne ograniczenie, gdyż inozyna pranobeks może zwiększać poziom kwasu moczowego w surowicy, co zwiększa ryzyko zaostrzenia dny moczanowej.
badanie kliniczne, badanie laboratoryjne, dna moczanowa, dysfagia, działanie przeciwwirusowe i immunomodulujące, hiperurykemia, inozyna pranobeks, Isoprinosine, kwas moczowy w surowicy, metabolizm kwasu moczowego, nadwrażliwość, napad dny moczanowej, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, substancja czynna, substancja pomocnicza
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Neosine Plus (250 mg + 1,5625 mg Zn2+)/5 ml

Syrop Neosine Plus w dawce 250 mg inozyny pranobeksu oraz 1,5625 mg jonów Zn²⁺ na 5 ml posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje czynne (inozyna pranobeks i cynk glukonian) oraz na substancje pomocnicze, w tym parabeny (metylu parahydroksybenzoesan 7,75 mg i propylu parahydroksybenzoesan 0,86 mg na 5 ml), sacharozę (2767,5 mg/5 ml), glikol propylenowy (247,7 mg/5 ml) i sód (10 mg/5 ml). Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym napadem dny moczanowej oraz u osób z hiperurykemią, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i wywołania napadu dny, wynikające z wpływu inozyny pranobeksu na metabolizm puryn.
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy, choroba nerek, cynku glukonian, dna moczanowa, glikol propylenowy, hiperurykemia, inozyna pranobeks, jony cynku, metabolizm puryn, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na substancje czynne, napad dny, napad dny moczanowej, nietolerancja, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Colchianova 500 mcg

Kolchicyna, lek przeciw dnie moczanowej (kod ATC: M04AC01), wykazuje działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie fagocytozy kryształów moczanowych przez leukocyty oraz interakcje z mikrotubulami komórkowymi, co wpływa na migrację leukocytów i funkcje cytoszkieletu. Po podaniu doustnym efekt terapeutyczny pojawia się po około 12 godzinach, a maksymalna skuteczność osiągana jest po 1-2 dniach. W leczeniu ostrych napadów dny moczanowej kluczowe jest wczesne wdrożenie terapii, najlepiej w ciągu pierwszych 12 godzin od początku objawów, co jest zgodne z farmakodynamiką leku i jego spadkiem stężenia w osoczu po 12 godzinach od podania.
analiza farmakokinetyczna, cytoszkielet komórkowy, czynnik zapalny, dna moczanowa, działanie niepożądane, działanie przeciwzapalne, fagocytoza leukocytów, kryształy moczanowe, kwas moczowy, migracja leukocytów, mikrotubule, napad dny moczanowej, ostry napad dny, proces zapalny, schemat wysokodawkowy, skuteczność terapeutyczna, stężenie w osoczu
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kostarox 120 mg

Kostarox, zawierający etorykoksyb jako substancję czynną, jest selektywnym inhibitorem COX-2 dostępnym w tabletkach powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg oraz 120 mg. Lek jest wskazany do objawowego leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów, reumatoidalnego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, ostrej fazy dny moczanowej oraz bólu po zabiegach stomatologicznych u pacjentów dorosłych i młodzieży od 16 roku życia. Dawkowanie powinno być dostosowane do wskazań klinicznych oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta. Każda tabletka zawiera odpowiednio 0,53 mg, 1,06 mg, 1,60 mg lub 2,13 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne przy ocenie pacjentów z nietolerancją laktozy.
choroba autoimmunologiczna, choroba zwyrodnieniowa stawów, chrząstka stawowa, dna moczanowa, etorykoksyb, inhibitor COX-2, laktoza jednowodna, napad dny moczanowej, nietolerancja laktozy, reumatoidalne zapalenie stawów, substancja czynna, sztywność poranna, układ sercowo-naczyniowy, zabieg stomatologiczny, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia funkcji wątroby, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Neotac 50 mg/ml

Syrop Neotac (50 mg/ml), zawierający inozynę pranobeks, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym parabeny: metylu parahydroksybenzoesan (E 218) w stężeniu 1,80 mg/ml oraz propylu parahydroksybenzoesan (E 216) 0,20 mg/ml, a także sacharozę (650 mg/ml) i składniki aromatu cytrynowego zawierające etanol i glikol propylenowy (E 1520). Przeciwwskazaniem jest również aktualny napad dny moczanowej oraz hiperurykemia, ze względu na ryzyko zwiększenia stężenia kwasu moczowego we krwi, co może nasilać objawy i pogarszać przebieg choroby. Wskazane jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergicznego oraz ocena poziomu kwasu moczowego u pacjentów z czynnikami ryzyka przed rozpoczęciem terapii.
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy, bezpieczeństwo farmakoterapii, dna moczanowa, glikol propylenowy, hiperurykemia, inozyna pranobeks, kwas moczowy, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, napad dny moczanowej, Neotac, paraben, powikłanie, poziom kwasu moczowego, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja nadwrażliwości, stężenie kwasu moczowego, substancja czynna, substancja pomocnicza, wywiad medyczny, związek purynowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Febuxostat MSN

Febuksostat wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu czy niestabilna dławica piersiowa, ze względu na zwiększone ryzyko zgonów sercowo-naczyniowych zaobserwowane w badaniu CARES. W badaniu FAST częstość zdarzeń sercowo-naczyniowych była porównywalna z allopurynolem, jednak pacjenci z grup ryzyka powinni być pod stałą kontrolą kliniczną. U chorych poddawanych chemioterapii z umiarkowanym do wysokiego ryzyka zespołu rozpadu guza (TLS) wskazane jest monitorowanie czynności serca podczas terapii febuksostatem. Ponadto, istnieje ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym zespołu Stevensa-Johnsona, toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka, ostrych reakcji anafilaktycznych i wstrząsu anafilaktycznego, które najczęściej pojawiają się w pierwszych miesiącach leczenia. W przypadku wystąpienia takich reakcji konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i bezwzględne przeciwwskazanie do ponownego podawania.
allopurynol, azatiopryna, dna moczanowa, febuksostat, hiperurykemia, hormon tyreotropowy, kolchicyna, kwas moczowy, merkaptopuryna, napad dny moczanowej, niedobór laktazy, niestabilna dławica piersiowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, nowotwór krwi, oksydaza ksantynowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, teofilina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zawał mięśnia sercowego, zespół Lescha-Nyhana, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złogi ksantyny