lek pobudzający układ sercowo-naczyniowy
Leki pobudzające układ sercowo-naczyniowy (leki inotropowe, wazopresory) to grupa preparatów farmakologicznych stosowanych w stanach zagrożenia życia i w intensywnej terapii. Ich działanie polega na zwiększeniu kurczliwości mięśnia sercowego, częstości akcji serca i/lub zwiększeniu oporu naczyniowego, co prowadzi do wzrostu ciśnienia tętniczego.
Do najczęściej stosowanych leków z tej grupy należą: adrenalina, noradrenalina, dopamina, dobutamina oraz leki z grupy inhibitorów fosfodiesterazy. Mechanizm działania tych preparatów opiera się głównie na stymulacji receptorów adrenergicznych (α i β) lub na hamowaniu rozkładu cyklicznego adenozynomonofosforanu (cAMP).
Wskazania do stosowania leków pobudzających układ sercowo-naczyniowy obejmują wstrząs kardiogenny, dystrybucyjny (w tym septyczny), hipowolemiczny, wstrząs anafilaktyczny, zatrzymanie krążenia oraz stany hipotensji opornej na płynoterapię. Wybór konkretnego preparatu zależy od mechanizmu patofizjologicznego leżącego u podłoża zaburzeń hemodynamicznych.
Stosowanie tych leków wymaga szczególnej ostrożności ze względu na możliwe działania niepożądane, takie jak: zaburzenia rytmu serca, niedokrwienie mięśnia sercowego i innych narządów, wzrost zapotrzebowania na tlen, hiperglikemia czy zaburzenia elektrolitowe. Podawanie leków pobudzających układ sercowo-naczyniowy powinno odbywać się w warunkach intensywnego nadzoru z możliwością ciągłego monitorowania parametrów hemodynamicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Effortil 7,5 mg/g
Etylefryna, substancja czynna preparatu Effortil (chlorowodorek etylefryny 7,5 mg/ml), jest lekiem pobudzającym układ sercowo-naczyniowy, wykazującym silne powinowactwo do receptorów adrenergicznych alfa-1 i beta-1, a przy wyższych dawkach także beta-2. Mechanizm działania obejmuje dodatnie działanie inotropowe, zwiększenie pojemności minutowej serca poprzez wzrost objętości wyrzutowej, a także wzrost tonu żylnego i ośrodkowego ciśnienia żylnego, co prowadzi do zwiększenia objętości krwi krążącej. W efekcie obserwuje się istotny wzrost ciśnienia skurczowego przy minimalnym wpływie chronotropowym na częstość rytmu serca. Preparat jest dostępny w formie kropli doustnych, gdzie 1 ml (około 15 kropli) zawiera 7,5 mg chlorowodorku etylefryny oraz 0,24 mg sodu, a także substancje pomocnicze takie jak parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu i pirosiarczyn sodu.
chlorowodorek etylefryny, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, działanie chronotropowe, działanie inotropowe dodatnie, etylefryna, glikozyd nasercowy, kurczliwość mięśnia sercowego, lek pobudzający układ sercowo-naczyniowy, objętość krwi krążącej, objętość wyrzutowa, omdlenie, ośrodkowe ciśnienie żylne, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, parametry hemodynamiczne, pirosiarczyn sodu, pojemność minutowa serca, receptor adrenergiczny, receptor beta-2 adrenergiczny, rytm serca, rzut serca, tonus żylny, układ sercowo-naczyniowy, zawroty głowy