choroba przenoszona drogą pokarmową

Choroba przenoszona drogą pokarmową (food-borne disease) to schorzenie wywołane spożyciem żywności lub wody zanieczyszczonej patogenami lub ich toksynami. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są bakterie (np. Salmonella, Escherichia coli, Campylobacter, Listeria), wirusy (np. norowirusy, rotawirusy), pasożyty (np. Giardia lamblia, Cryptosporidium) oraz toksyny (np. jadu kiełbasianego, gronkowcowe).

Objawy kliniczne chorób przenoszonych drogą pokarmową obejmują głównie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego – nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunkę oraz gorączkę. Czas inkubacji zależy od czynnika etiologicznego i wynosi od kilku godzin do kilku dni. Szczególnie niebezpieczne są zakażenia u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka: niemowląt, osób starszych, kobiet w ciąży oraz pacjentów z obniżoną odpornością.

Diagnostyka obejmuje badania mikrobiologiczne kału, czasem również krwi i wymazu z odbytu, a w niektórych przypadkach badania serologiczne. Leczenie jest głównie objawowe, z nawodnieniem jako kluczowym elementem terapii. Antybiotykoterapia jest wskazana tylko w wybranych przypadkach, gdyż w większości zakażeń może przedłużać czas wydalania patogenu i zwiększać ryzyko nosicielstwa.

Profilaktyka chorób przenoszonych drogą pokarmową opiera się na prawidłowym przechowywaniu i obróbce termicznej żywności, właściwej higienie rąk oraz bezpiecznym zaopatrzeniu w wodę. W przypadku wystąpienia ognisk epidemicznych konieczne jest szybkie wdrożenie dochodzenia epidemiologicznego w celu identyfikacji źródła zakażenia i zapobieżenia dalszemu rozprzestrzenianiu się choroby.