ślinianka
Ślinianki to gruczoły wydzielania zewnętrznego, odpowiedzialne za produkcję śliny, która odgrywa kluczową rolę w procesie trawienia, utrzymaniu higieny jamy ustnej oraz ochronie zębów przed próchnicą. U człowieka występują trzy pary dużych ślinianek: przyuszne (największe, zlokalizowane przed uchem), podżuchwowe (pod żuchwą) oraz podjęzykowe (pod językiem), a także liczne drobne ślinianki rozsiane w błonie śluzowej jamy ustnej.
Ślinianki wydzielają dziennie około 0,5-1,5 litra śliny, której skład obejmuje wodę (99%), elektrolity, enzymy (głównie amylazę ślinową), mucyny, immunoglobuliny oraz inne substancje białkowe. Produkcja śliny podlega kontroli autonomicznego układu nerwowego, przy czym stymulacja parasympatyczna zwiększa wydzielanie wodnistej śliny, a sympatyczna – gęstej i bogatej w mucyny.
Najczęstsze schorzenia ślinianek obejmują kamicę (sialolitiazę), zapalenia ostre i przewlekłe (sialoadenitis), guzy łagodne (np. gruczolak wielopostaciowy) i złośliwe (np. rak gruczołowo-torbielowaty) oraz zespół Sjögrena prowadzący do suchości jamy ustnej. Diagnostyka tych schorzeń opiera się na badaniu klinicznym, obrazowaniu (USG, MRI, sialografia) oraz w niektórych przypadkach na biopsji. Leczenie zależy od rodzaju schorzenia i obejmuje metody zachowawcze, farmakologiczne lub chirurgiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Subinit 50 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wielonarządowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy, przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu. Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek oraz krwotoki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak w limfocytach ludzkich in vitro stwierdzono poliploidię. Potencjał rakotwórczy potwierdzono w badaniach na myszach transgenicznych rasH2 i szczurach, gdzie dawki ≥ 25 mg/kg mc./dobę (≥ 7,3-krotna ekspozycja względem AUC u ludzi) indukowały nowotwory żołądka, dwunastnicy, śródbłoniaka krwionośnego oraz guzy chromochłonne i rozrosty błony śluzowej żołądka.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoł Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, kanalik jądrowy, limfocyt krwi obwodowej, nadnercze, opóźnienie kostnienia, organogeneza, pęcherzyk jajnikowy, płytka wzrostu, przekrwienie kory nadnerczy, przewód pokarmowy, przysadka mózgowa, rak żołądka, resorpcja, rozrost mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, sunitynib, szpik kostny, układ krwiotwórczy, układ rozrodczy, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa szkieletu płodu, węzeł chłonny, wpływ na rozród, wydłużenie QTc, zanik błony śluzowej, zanik macicy, zewnątrzwydzielnicza część trzustki, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zmniejszenie liczby plemników, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Subinit 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu, prowadzone na szczurach i małpach przez okres do 9 miesięcy, wykazały wielonarządowe działania niepożądane, obejmujące przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost mezangium nerkowego, krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, choć zaobserwowano poliploidię in vitro w ludzkich limfocytach, natomiast potencjał genotoksyczny metabolitu aktywnego nie został oceniony.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, błona śluzowa macicy, ciałko żółte, dwunastnica, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, komórki mezangium, nadnercze, organogeneza, płat przedni przysadki, płytka wzrostowa, poliploidia, potencjał mutagenny, przewód pokarmowy, rak dwunastnicy, rdzeń nadnerczy, resorpcja, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, śródbłoniak krwionośny, szpik kostny, układ krwiotwórczy, wada rozwojowa szkieletu płodu, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zewnątrzwydzielnicza część trzustki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Bluefish 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wielonarządowe działania toksyczne przy klinicznie istotnych stężeniach w osoczu, obejmujące przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja, martwica), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy żeński (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany w nerkach i przysadce. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak stwierdzono poliploidię in vitro. W badaniach rakotwórczości dawki ≥ 25 mg/kg mc./dobę (≥ 7,3-krotna ekspozycja AUC względem ludzi) indukowały raka żołądka, dwunastnicy, złośliwego śródbłoniaka oraz hiperplazję błony śluzowej żołądka, a dawki 1-3 mg/kg mc./dobę (0,9-7,8-krotna ekspozycja AUC) powodowały guzy chromochłonne i rozrost nadnerczy u szczurów.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyka jajnikowego, ciałko żółte, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, grasica, gruczoł Brunnera, kanalik jądrowy, klastogenność, komórka pęcherzykowa, kora nadnerczy, krwotok, LVEF, martwica, martwica komórkowa, mutagenność, nadnercze, odstęp QTc, opóźnione kostnienie, organogeneza, płytka wzrostowa, poliploidia, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śledziona, ślinianka, szpik kostny, tkanka limfoidalna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ krwiotwórczy, utrata ciąży po zagnieżdżeniu, wada rozwojowa szkieletu, węzeł chłonny, włóknienie, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Medical Valley 50 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu na szczurach i małpach wykazały wielonarządowe zmiany patologiczne, obejmujące przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja, martwica), ślinianki (przerost), stawy (zgrubienie płytki wzrostu), macicę (zanik błony śluzowej) oraz jajniki (zmniejszony wzrost pęcherzyków). Zmiany te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach osoczowych. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany nerkowe i przerost komórek przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności w testach bakteryjnych ani klastogenności in vivo, jednak zaobserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach in vitro. Nie oceniano genotoksyczności metabolitu aktywnego.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzykowa, błona śluzowa macicy, ciałko żółte, dwunastnica, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, kanalik jądrowy, komórki mezangium, LVEF, nadnercze, narażenie ogólnoustrojowe, odstęp QTc, okres prenatalny, organogeneza, płytka wzrostu, poliplodia, przewód pokarmowy, przysadka, resorpcja, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, sunitynib, szpik kostny, tkanka limfoidalna, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ limfatyczny, węzeł chłonny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Krka 50 mg
Przedkliniczne badania sunitynibu wykazały wielonarządową toksyczność obejmującą przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy, przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu zwierząt. Zmiany takie jak zanik błony śluzowej macicy czy zgrubienie płytki wzrostowej kości są prawdopodobnie związane z mechanizmem działania farmakologicznego sunitynibu i w większości odwracalne w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Potencjał genotoksyczny leku oceniono jako nieistotny w testach mutagenności i klastogenności in vitro i in vivo, choć stwierdzono poliploidię w ludzkich limfocytach in vitro. W badaniach rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów obserwowano wzrost częstości nowotworów, takich jak rak gruczołów Brunnera, rak żołądka i dwunastnicy oraz guzy chromochłonne nadnerczy, przy ekspozycjach ≥ 7-krotnie przekraczających AUC u ludzi, jednak ich znaczenie kliniczne pozostaje niejasne.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, badanie toksyczności, dysplazja chrząstki, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, krwotok z przewodu pokarmowego, LVEF, mysz transgeniczna, nadnercze, nudności i biegunka, opóźnienie kostnienia, organogeneza, pęcherzyk jajnikowy, płytka wzrostu, poliploidia, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil toksyczności, przekrwienie kory nadnerczy, przerost gronek ślinianek, przerost przysadki, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, resorpcja, rozrost mezangium, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, śmiertelność zarodkowa, śródbłoniak krwionośny, staw, sunitynib, szpik kostny, toksyczność reprodukcyjna, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ krwiotwórczy, wada rozwojowa szkieletu, węzeł chłonny, wydłużenie QTc, zanik macicy, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Suganet 50 mg
Sunitynib wykazuje wielonarządową toksyczność w badaniach przedklinicznych na szczurach i małpach, obejmującą przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja, martwica), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy żeński (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano efekty systemowe, takie jak wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki przewodu pokarmowego i przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Genotoksyczność sunitynibu nie wykazała mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak stwierdzono poliploidię in vitro, a ocena metabolitu aktywnego nie została przeprowadzona. W badaniach rakotwórczości u myszy i szczurów zaobserwowano nowotwory żołądka, dwunastnicy, śródbłoniaka krwionośnego oraz guzów chromochłonnych nadnerczy przy dawkach ≥1 mg/kg mc./dobę, odpowiadających ekspozycji ≥0,9 do 7,8 razy większej niż u pacjentów stosujących zalecaną dawkę.
aberracja chromosomalna, aberracja chromosomalna liczbowa, atrezja pęcherzyków, AUC, degranulacja komórek pęcherzykowych, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, frakcja wyrzutowa lewej komory serca, genotoksyczność, grasica, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, krwotok z przewodu pokarmowego, martwica z włóknieniem, narażenie ogólnoustrojowe, opóźnienie kostnienia kręgów, organogeneza, poliploidia, przerost przysadki, rak gruczołów Brunnera, resorpcja, rozrost komórek mezangium, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śledziona, ślinianka, śródbłoniak krwionośny złośliwy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, węzeł chłonny, wpływ na rozród i rozwój potomstwa, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zanik macicy, zanik tkanki limfoidalnej, zgrubienie płytki wzrostu, zmniejszenie komórek szpiku kostnego, zwyrodnienie ciałek żółtych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib MSN 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sunitynibu wykazały toksyczność po wielokrotnym podaniu u szczurów i małp, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustce (degranulacja, martwica), śliniankach (przerost gronek), stawach (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układzie rozrodczym żeńskim (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. W badaniach genotoksyczności sunitynib nie wykazywał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak in vitro obserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach. Badania rakotwórczości na myszach transgenicznych rasH2 i szczurach wykazały występowanie nowotworów przewodu pokarmowego i nadnerczy przy ekspozycji ≥ 0,9 do 7,8 razy wyższej niż AUC u pacjentów otrzymujących zalecaną dawkę dobową (RDD).
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie prenatalne i postnatalne, badanie rakotwórczości, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, laktacja, nadnercze, poliplodia, potencjał genotoksyczny, przewód pokarmowy, przysadka, resorpcja, rozrost komórek mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, sunitynib, szpik kostny, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ limfatyczny i krwiotwórczy, utrata ciąży po zagnieżdżeniu, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zewnątrzwydzielnicza część trzustki, zwyrodnienie ciałek żółtych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klertis 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sunitynibu wykazały istotne zmiany toksykologiczne w narządach docelowych, takich jak przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, przy stężeniach osoczowych odpowiadających ekspozycji klinicznej. Obserwowano również działania farmakologiczne, m.in. wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF) oraz zmiany w macicy i płytce wzrostowej kości, z większością efektów odwracalnych po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu był negatywny w testach mutagenności i klastogenności in vivo, choć in vitro wykazano poliploidię w ludzkich limfocytach. Badania rakotwórczości na modelach zwierzęcych wykazały występowanie nowotworów (m.in. rak żołądka, dwunastnicy, gruczołów Brunnera, guzy chromochłonne) przy dawkach ≥ 0,9 do 7,8-krotnie przekraczających AUC u pacjentów leczonych zalecaną dawką.
atrezja pęcherzyków, badanie toksyczności, ciałko żółte, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoł Brunnera, guz chromochłonny, kanalik jądrowy, komórka mezangium, krwotok z przewodu pokarmowego, morfologia krwi, mutagenność, nadnercze, najądrze, odstęp QTc, pęcherzyk nasienny, płat przedni przysadki, poliploidia, przewód pokarmowy, rak żołądka, resorpcja zarodka, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, śródbłoniak krwionośny, szpik kostny, tkanka limfoidalna, układ limfatyczny i krwiotwórczy, wada rozwojowa szkieletu, zewnątrzwydzielnicza część trzustki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Zentiva 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wielonarządowy wpływ leku przy klinicznie istotnych stężeniach w osoczu, obejmujący przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zanik tkanki limfoidalnej, zmniejszenie komórek szpiku), zewnątrzwydzielniczą część trzustki, ślinianki, stawy (zgrubienie płytki wzrostu), macicę (zanik błony śluzowej) oraz jajniki (zmniejszony wzrost pęcherzyków). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany w nerkach i przysadce. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, choć in vitro stwierdzono poliploidię w ludzkich limfocytach. Badania rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów wykazały rozwój nowotworów przewodu pokarmowego (rak gruczołów Brunnera, rak żołądka i dwunastnicy) oraz guzów chromochłonnych przy dawkach ≥ 1 mg/kg mc./dobę, odpowiadających ekspozycji ≥ 0,9 do 7,8 razy większej niż u pacjentów stosujących zalecaną dawkę.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzykowa, błona śluzowa macicy, ciałko żółte, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoł krokowy, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, kanalik jądrowy, komórki mezangium, małpa, nadnercze, najądrze, odstęp QTc, opóźnione kostnienie, organogeneza, pęcherzyk nasienny, poliploidia, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, przysadka mózgowa, resorpcja zarodka, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój prenatalny i postnatalny, ślinianka, śródbłoniak złośliwy, sunitynib, szpik kostny, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ limfatyczny, wada rozwojowa szkieletu, węzeł chłonny, zagnieżdżenie zarodka