przerost przysadki
Przerost przysadki mózgowej (hiperplazja przysadki) to stan, w którym dochodzi do zwiększenia objętości gruczołu przysadkowego bez obecności guza. Najczęściej dotyczy przedniego płata przysadki (adenohipofiza) i może być spowodowany fizjologicznymi zmianami (np. ciąża), zaburzeniami hormonalnymi, długotrwałą stymulacją lub reakcją kompensacyjną.
Przerost przysadki może występować w odpowiedzi na niedoczynność gruczołów docelowych (np. tarczycy, nadnerczy), kiedy dochodzi do nadmiernej produkcji hormonów tropowych na skutek braku ujemnego sprzężenia zwrotnego. Częstymi przyczynami są pierwotna niedoczynność tarczycy (prowadząca do przerostu tyreotropów) oraz pierwotna niewydolność nadnerczy (powodująca przerost kortykotropów).
W diagnostyce kluczowe jest różnicowanie przerostu przysadki z gruczolakiem, ponieważ postępowanie terapeutyczne jest odmienne. Badaniem z wyboru jest rezonans magnetyczny z kontrastem, który pozwala ocenić powiększenie przysadki z zachowaniem jej normalnej struktury. Leczenie polega na eliminacji przyczyny podstawowej, np. wyrównaniu niedoborów hormonalnych obwodowych gruczołów docelowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Krka 50 mg
Przedkliniczne badania sunitynibu wykazały wielonarządową toksyczność obejmującą przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy, przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu zwierząt. Zmiany takie jak zanik błony śluzowej macicy czy zgrubienie płytki wzrostowej kości są prawdopodobnie związane z mechanizmem działania farmakologicznego sunitynibu i w większości odwracalne w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Potencjał genotoksyczny leku oceniono jako nieistotny w testach mutagenności i klastogenności in vitro i in vivo, choć stwierdzono poliploidię w ludzkich limfocytach in vitro. W badaniach rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów obserwowano wzrost częstości nowotworów, takich jak rak gruczołów Brunnera, rak żołądka i dwunastnicy oraz guzy chromochłonne nadnerczy, przy ekspozycjach ≥ 7-krotnie przekraczających AUC u ludzi, jednak ich znaczenie kliniczne pozostaje niejasne.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, badanie toksyczności, dysplazja chrząstki, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, krwotok z przewodu pokarmowego, LVEF, mysz transgeniczna, nadnercze, nudności i biegunka, opóźnienie kostnienia, organogeneza, pęcherzyk jajnikowy, płytka wzrostu, poliploidia, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil toksyczności, przekrwienie kory nadnerczy, przerost gronek ślinianek, przerost przysadki, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, resorpcja, rozrost mezangium, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, śmiertelność zarodkowa, śródbłoniak krwionośny, staw, sunitynib, szpik kostny, toksyczność reprodukcyjna, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ krwiotwórczy, wada rozwojowa szkieletu, węzeł chłonny, wydłużenie QTc, zanik macicy, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Krka 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu, prowadzone na szczurach i małpach przez okres do 9 miesięcy, wykazały wpływ leku na liczne narządy, w tym przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie kory, krwotoki, martwica z włóknieniem), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy żeński (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Działania te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach sunitynibu w osoczu i były w większości odwracalne po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Zmiany w macicy i płytce wzrostowej kości uznano za związane z farmakologicznym działaniem sunitynibu.
aberracja chromosomalna, aplazja szpiku kostnego, atrezja pęcherzyków jajnikowych, degranulacja komórek, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, poliploidia, przekrwienie kory nadnerczy, przerost przysadki, przewód pokarmowy, rakotwórczość, rozrost mezangium, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój postnatalny, śródbłoniak krwionośny, toksyczność po wielokrotnym podaniu, utrata ciąży po zagnieżdżeniu, wady rozwojowe szkieletu, właściwości mutagenne, wydłużenie odstępu QTc, zagnieżdżenie zarodka, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Suganet 50 mg
Sunitynib wykazuje wielonarządową toksyczność w badaniach przedklinicznych na szczurach i małpach, obejmującą przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja, martwica), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy żeński (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano efekty systemowe, takie jak wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki przewodu pokarmowego i przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Genotoksyczność sunitynibu nie wykazała mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak stwierdzono poliploidię in vitro, a ocena metabolitu aktywnego nie została przeprowadzona. W badaniach rakotwórczości u myszy i szczurów zaobserwowano nowotwory żołądka, dwunastnicy, śródbłoniaka krwionośnego oraz guzów chromochłonnych nadnerczy przy dawkach ≥1 mg/kg mc./dobę, odpowiadających ekspozycji ≥0,9 do 7,8 razy większej niż u pacjentów stosujących zalecaną dawkę.
aberracja chromosomalna, aberracja chromosomalna liczbowa, atrezja pęcherzyków, AUC, degranulacja komórek pęcherzykowych, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, frakcja wyrzutowa lewej komory serca, genotoksyczność, grasica, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, krwotok z przewodu pokarmowego, martwica z włóknieniem, narażenie ogólnoustrojowe, opóźnienie kostnienia kręgów, organogeneza, poliploidia, przerost przysadki, rak gruczołów Brunnera, resorpcja, rozrost komórek mezangium, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śledziona, ślinianka, śródbłoniak krwionośny złośliwy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, węzeł chłonny, wpływ na rozród i rozwój potomstwa, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zanik macicy, zanik tkanki limfoidalnej, zgrubienie płytki wzrostu, zmniejszenie komórek szpiku kostnego, zwyrodnienie ciałek żółtych