złotokap
Złotokap (Laburnum) to rodzaj roślin z rodziny bobowatych, znany z charakterystycznych żółtych, zwisających kwiatostanów. W medycynie istotne jest, że wszystkie części rośliny zawierają cytyzyna – alkaloid o działaniu toksycznym, który w małych dawkach wykazuje działanie podobne do nikotyny.
Zatrucie złotokapem charakteryzuje się nudnościami, wymiotami, bólami brzucha, rozszerzonymi źrenicami, przyspieszonym oddechem i tętnem. W cięższych przypadkach może wystąpić delirium, drgawki, arytmie i niewydolność oddechowa. Leczenie zatrucia jest objawowe i podtrzymujące, obejmuje płukanie żołądka, podawanie węgla aktywowanego oraz leczenie objawów neurologicznych i krążeniowych.
Cytyzyna izolowana z nasion złotokapu znalazła zastosowanie w farmakologii jako lek wspomagający rzucanie palenia (preparat Tabex). Działa poprzez wiązanie się z receptorami nikotynowymi, zmniejszając głód nikotynowy i łagodząc objawy odstawienia. Badania kliniczne wykazały, że może być skuteczniejsza niż placebo w terapii uzależnienia od nikotyny.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Cytyzyna – Właściwości farmakodynamiczne
Cytyzyniklina, alkaloid roślinny o strukturze chemicznej podobnej do nikotyny, jest stosowana jako lek wspomagający rzucanie palenia tytoniu (kod ATC: N07BA04). Działa jako częściowy agonista receptorów nikotynowych α4β2, konkurując z nikotyną o te same miejsca wiązania, tworząc silniejsze, lecz mniej pobudzające wiązania. W efekcie stopniowo wypiera nikotynę, co prowadzi do łagodzenia objawów odstawienia. W ośrodkowym układzie nerwowym cytyzyniklina moduluje mezolimbiczny układ dopaminergiczny, powodując umiarkowany wzrost stężenia dopaminy i zapobiegając pełnej aktywacji zależnej od nikotyny, co zmniejsza centralne objawy abstynencyjne. W porównaniu do nikotyny, przenikanie cytyzynikliny do OUN jest ograniczone, co wpływa na profil jej działania i bezpieczeństwo stosowania.
adrenalina, alkaloid roślinny, amina katecholowa, cytyzyna, cytyzyniklina, częściowy agonista, dopamina, neuroprzekaźnik, obwodowy układ nerwowy, ośrodkowy układ nerwowy, receptor nikotynowy, receptor α4β2, rzucanie palenia, układ dopaminergiczny, układ wegetatywny, uzależnienie od nikotyny, zespół abstynencyjny, zespół odstawienia nikotyny, złotokap