zespół pourazowej ostrej niewydolności oddechowej

Zespół pourazowej ostrej niewydolności oddechowej (Traumatic Acute Respiratory Distress Syndrome, TRADS) to ciężka forma ostrej niewydolności oddechowej, która rozwija się w odpowiedzi na uraz, najczęściej wielonarządowy. Stanowi on podtyp ARDS (Acute Respiratory Distress Syndrome) o specyficznej etiologii urazowej.

Patofizjologia TRADS obejmuje kaskadę procesów zapalnych uruchamianych przez uraz. Dochodzi do uwolnienia mediatorów zapalnych, uszkodzenia śródbłonka naczyń płucnych, zwiększonej przepuszczalności bariery pęcherzykowo-włośniczkowej i gromadzenia się płynu obrzękowego w pęcherzykach płucnych. Charakterystyczne jest również formowanie się błon szklistych, które zaburzają wymianę gazową.

Rozpoznanie TRADS opiera się na kryteriach berlińskich dla ARDS, obejmujących: wystąpienie objawów w ciągu tygodnia od urazu, obecność obustronnych nacieków w badaniach obrazowych płuc, niewydolność oddechową niewyjaśnioną niewydolnością serca lub przewodnieniem oraz stosunek PaO2/FiO2 ≤ 300 mmHg przy PEEP ≥ 5 cm H2O.

Leczenie TRADS koncentruje się na wentylacji oszczędzającej płuca (lung-protective ventilation) z niskimi objętościami oddechowymi (4-6 ml/kg idealnej masy ciała), odpowiednim PEEP, limitowaniem ciśnienia plateau (≤ 30 cm H2O) oraz dbałością o ujemny bilans płynów. W ciężkich przypadkach rozważa się stosowanie wentylacji w pozycji na brzuchu, blokery nerwowo-mięśniowe oraz techniki pozaustrojowego natleniania krwi (ECMO).

Śmiertelność w TRADS waha się od 20% do 50%, w zależności od ciężkości urazu pierwotnego, wieku pacjenta oraz chorób współistniejących. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia, wraz z opanowaniem przyczyny urazowej, może znacząco poprawić rokowanie.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dexamethasone hameln 4 mg/ml

Dexamethasone hameln (4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) stosuje się w dawkach dostosowanych do wskazań klinicznych, nasilenia schorzenia oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta. W ostrych stanach, takich jak obrzęk mózgu, dawka początkowa wynosi 8-10 mg i.v., następnie 16-24 mg/dobę w 3-4 dawkach przez 4-8 dni, z możliwością wydłużenia terapii przy radioterapii. W bakteryjnym zapaleniu opon mózgowych stosuje się 0,15 mg/kg m.c. co 6 godzin przez 4 dni u dorosłych, a u dzieci 0,4 mg/kg co 12 godzin przez 2 dni. W wstrząsie pourazowym i ARDS dawka początkowa to 40-100 mg i.v. powtórzona po 12 godzinach lub 16-40 mg co 6 godzin przez 2-3 dni. W leczeniu COVID-19 zalecane jest 6 mg i.v. raz na dobę do 10 dni. Dawkowanie w innych wskazaniach, takich jak wstrząs anafilaktyczny (40-100 mg i.v.), ciężki napad astmy (8-20 mg i.v.), ostre choroby skóry (8-40 mg/dobę i.v.), choroby reumatyczne (6-16 mg/dobę) czy profilaktyka wymiotów po chemioterapii (10-20 mg i.v. przed chemioterapią, następnie 4-8 mg 2-3 razy/dobę) jest precyzyjnie określone i zależy od stanu pacjenta oraz przebiegu choroby.
ARDS, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, bolus, chemioterapia emetogenna, choroby zakaźne, ciągła infuzja podskórna, CINV, COVID-19, deksametazon, glikol propylenowy, leczenie paliatywne, marskość wątroby, napad astmy, niedoczynność tarczycy, obrzęk mózgu, ostre choroby skóry, podanie nasiękowe, reumatoidalne zapalenie stawów, terapia przeciwwymiotna, toczeń rumieniowaty układowy, układowe choroby reumatyczne, wlew dożylny, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs pourazowy, wstrzyknięcie dostawowe, wymioty po cytostatykach, wymioty pooperacyjne, zespół pourazowej ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Deksametazon Accord 4 mg/ml

Deksametazon Accord w stężeniu 4 mg/ml, dostępny w fiolkach o objętości 1 ml (4 mg), 2 ml (8 mg) oraz 5 ml (20 mg), jest kortykosteroidem stosowanym w stanach wymagających szybkiej interwencji farmakologicznej, zwłaszcza gdy podanie doustne jest niemożliwe lub niewystarczające. W podaniu dożylnym lub domięśniowym wskazany jest m.in. w obrzęku mózgu (spowodowanym guzem, interwencją neurochirurgiczną, ropniem lub zapaleniem opon mózgowych), wstrząsie pourazowym i profilaktyce ARDS, ciężkich napadach astmy, wstrząsie anafilaktycznym jako leczenie uzupełniające po epinefrynie, a także w leczeniu ostrych chorób skóry, chorób autoimmunologicznych (np. układowy toczeń rumieniowaty), reumatoidalnego zapalenia stawów oraz w terapii paliatywnej nowotworów i przeciwwymiotnej (profilaktyka i leczenie wymiotów pooperacyjnych i po cytostatykach). W COVID-19 preparat jest wskazany u pacjentów ≥12 lat i ≥40 kg masy ciała wymagających tlenoterapii, co potwierdzają dane kliniczne wskazujące na redukcję śmiertelności w tej grupie.
Podskórne podanie Deksametazonu Accord jest stosowane głównie w opiece paliatywnej, zwłaszcza gdy podanie doustne jest niemożliwe, w leczeniu objawów takich jak zmęczenie, anoreksja, oporne nudności i wymioty oraz jako leczenie uzupełniające przeciwbólowe. Miejscowo preparat podaje się śródstawowo lub okołostawowo w przewlekłych i ostrych stanach zapalnych stawów, chorobie zwyrodnieniowej, zespole bolesnego barku oraz w zapaleniach pochewek ścięgnistych i kaletek maziowych. W ciężkich chorobach zakaźnych ze stanami toksycznymi (gruźlica, dur brzuszny, bruceloza) stosowanie deksametazonu wymaga jednoczesnej terapii przeciwinfekcyjnej. Preparat skutecznie zmniejsza obrzęk mózgu, redukuje ciśnienie wewnątrzczaszkowe oraz łagodzi objawy neurologiczne, co czyni go istotnym elementem terapii w wielu stanach nagłych i przewlekłych.
anafilaksja, ARDS, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, bruceloza, chemioterapia, choroba zwyrodnieniowa stawów, CINV, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, deksametazon, dur brzuszny, epinefryna, erytrodermia, gruźlica, guz mózgu, koronawirus SARS-CoV-2, kortykosteroid, nowotwór złośliwy, nudności i wymioty, obrzęk mózgu, opieka paliatywna, ostra egzema, ostry napad astmy, pęcherzyca zwykła, reumatoidalne zapalenie stawów, terapia przeciwinfekcyjna, terapia przeciwwymiotna, toczeń rumieniowaty układowy, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs pourazowy, wymioty pooperacyjne, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie okołostawowe, zapalenie pochewki ścięgnistej, zespół bolesnego barku, zespół pourazowej ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Deksametazon Accord 4 mg/ml

Deksametazon Accord (4 mg/ml) jest glikokortykosteroidem wymagającym indywidualnego dostosowania dawki w zależności od wskazania klinicznego, ciężkości schorzenia oraz odpowiedzi pacjenta. W stanach ostrych, takich jak obrzęk mózgu, dawka początkowa u dorosłych wynosi 8-10 mg dożylnie (maksymalnie do 80 mg), następnie 16-24 mg/dobę w 3-6 dawkach przez 4-8 dni. W obrzęku mózgu wywołanym bakteryjnym zapaleniem opon mózgowych stosuje się 0,15 mg/kg mc. co 6 godzin przez 4 dni. W leczeniu COVID-19 u dorosłych i młodzieży (≥12 lat) zalecana dawka to 6 mg dożylnie raz na dobę przez maksymalnie 10 dni. W wstrząsie pourazowym i profilaktyce ARDS dawki wynoszą 40-100 mg dożylnie, powtarzane po 12 godzinach lub 16-40 mg co 6 godzin przez 2-3 dni. W ciężkim ostrym napadzie astmy u dorosłych stosuje się 8-20 mg dożylnie, powtarzając 8 mg co 4 godziny, a u dzieci 0,15-0,3 mg/kg mc. w bolusie, następnie 0,3 mg/kg co 4-6 godzin. Profilaktyka i leczenie wymiotów pooperacyjnych u dorosłych to dawka jednorazowa 8-20 mg dożylnie przed operacją, u dzieci powyżej 2 lat 0,15-0,5 mg/kg mc. (maksymalnie 16 mg).
aminofilina, ARDS, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, ciągła infuzja podskórna, ciężka choroba zakaźna, CINV, COVID-19, CSCI, deksametazon fosforan, dur brzuszny, duża dawka, epinefryna, gruźlica, leczenie paliatywne, nowotwór złośliwy, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, obrzęk mózgu, opieka paliatywna, ostra choroba skóry, ostry napad astmy, podanie nasiękowe, reumatoidalne zapalenie stawów, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, roztwór Ringera, układowa choroba reumatyczna, układowy toczeń rumieniowaty, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs pourazowy, wstrzyknięcie dostawowe, wymioty pooperacyjne, wymioty wywołane cytostatykami, zespół pourazowej ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon substancji czynnych
Deksametazon – Dawkowanie i sposób podawania

Deksametazon, jako silny glikokortykosteroid, wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od wskazania klinicznego, ciężkości choroby oraz odpowiedzi pacjenta. Dawkowanie doustne u dorosłych waha się od 0,5 mg do 10 mg na dobę, z możliwością stosowania dawek powyżej 10 mg w stanach ciężkich, np. obrzęk mózgu (6-16 mg/dobę, max. 24 mg), ostra astma (16 mg/dobę u dorosłych, 0,6 mg/kg u dzieci), czy leczenie COVID-19 (6 mg/dobę przez maksymalnie 10 dni). W postaci dożylnej dawki są wyższe, np. obrzęk mózgu 8-10 mg i.v. początkowo, następnie 16-24 mg/dobę, wstrząs pourazowy 40-100 mg i.v. powtórzone po 12 godzinach, a w ciężkim napadzie astmy 8-20 mg i.v. z możliwością powtórzenia co 4 godziny. W leczeniu okulistycznym stosuje się krople 1 mg/ml w dawce 1 kropla 4-6 razy na dobę, z możliwością zwiększenia częstotliwości w ostrych stanach zapalnych do 1 kropli co godzinę, maksymalnie do 14 dni. Terapia u dzieci wymaga dostosowania dawki do masy ciała lub powierzchni ciała, z uwzględnieniem przerw w leczeniu u dzieci do 14 lat, aby zapobiec zaburzeniom wzrostu.
astma ostra, bolus, chemioterapia emetogenna, ciężki ostry napad astmy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dawka podtrzymująca, działanie niepożądane, glikokortykosteroid, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, hemodializa, hipoalbuminemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, infuzja podskórna, leczenie przeciwzapalne, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, obrzęk mózgu, opieka paliatywna, osłabienie odporności, osteoporoza, ostra choroba skóry, ostra niedoczynność kory nadnerczy, ostry stan zapalny, podanie nasiękowe, postać farmaceutyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, stan zapalny oka, terapia przerywana, toczeń rumieniowaty układowy, układowa choroba reumatyczna, worek spojówkowy, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs pourazowy, wymioty, zaćma, zapaść sercowo-naczyniowa, zespół pourazowej ostrej niewydolności oddechowej

zespół pourazowej ostrej niewydolności oddechowej

Powiązane wpisy

Dawkowanie i sposób podawania – Dexamethasone hameln 4 mg/ml

Wskazania do stosowania – Deksametazon Accord 4 mg/ml

Dawkowanie i sposób podawania – Deksametazon Accord 4 mg/ml

Deksametazon – Dawkowanie i sposób podawania