mechanizm działania glikokortykoidów

Glikokortykoidy działają poprzez wiązanie się ze specyficznymi receptorami (GR) znajdującymi się w cytoplazmie komórek docelowych. Po połączeniu z ligandem, kompleks receptor-glikokortykoid przemieszcza się do jądra komórkowego, gdzie wpływa na ekspresję genów poprzez dwa główne mechanizmy: transaktywację (stymulacja transkrypcji genów przeciwzapalnych) oraz transrepresję (hamowanie transkrypcji genów prozapalnych).

Kluczowym elementem przeciwzapalnego działania glikokortykoidów jest hamowanie aktywności czynników transkrypcyjnych, takich jak NF-κB i AP-1, które regulują ekspresję cytokin prozapalnych, chemokin, cząsteczek adhezyjnych i enzymów biorących udział w procesach zapalnych. Glikokortykoidy indukują również syntezę białka aneksyny-1 (lipokortyną-1), które hamuje aktywność fosfolipazy A2, ograniczając produkcję mediatorów zapalenia pochodzących z kwasu arachidonowego.

Efekty działania glikokortykoidów obejmują również stabilizację błon lizosomów, zmniejszenie przepuszczalności naczyń krwionośnych, redukcję migracji leukocytów do miejsc zapalenia, hamowanie proliferacji fibroblastów oraz zmniejszenie produkcji kolagenu. Te wielokierunkowe mechanizmy działania wyjaśniają szerokie zastosowanie glikokortykoidów w terapii chorób o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl