tętnice
Tętnice to naczynia krwionośne, które odpowiadają za transport krwi natlenionej od serca do wszystkich tkanek organizmu. Charakteryzują się elastycznymi, grubymi ścianami zbudowanymi z trzech warstw: wewnętrznej (tunica intima), środkowej (tunica media) zawierającej włókna mięśniowe i elastynę, oraz zewnętrznej (tunica adventitia). Taka budowa umożliwia im wytrzymanie wysokiego ciśnienia krwi wypompowywanej z serca.
Fizjologicznie tętnice dzielą się na dwa główne typy: sprężyste (np. aorta, tętnica płucna) – zawierające więcej elastyny, oraz mięśniowe (np. tętnice wieńcowe, tętnice obwodowe) – z przewagą komórek mięśni gładkich. Tętnice wraz z oddalaniem się od serca rozgałęziają się na coraz mniejsze naczynia, aż do tętniczek, które przechodzą w sieć naczyń włosowatych, gdzie zachodzi wymiana substancji odżywczych i gazów.
W praktyce klinicznej ocena stanu tętnic ma kluczowe znaczenie diagnostyczne. Badanie tętna, pomiar ciśnienia tętniczego, badania obrazowe (USG Doppler, angiografia) czy wskaźnik kostka-ramię (ABI) dostarczają istotnych informacji o stanie układu krążenia. Patologie tętnic obejmują miażdżycę, tętniaki, zwężenia, zapalenia (vasculitis) oraz wady wrodzone, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zawał serca, udar mózgu czy niedokrwienie kończyn.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wysoki poziom cholesterolu – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Hypercholesterolemia to stan charakteryzujący się podwyższonym poziomem lipidów, w tym cholesterolu, we krwi, co zwiększa ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego. Diagnostyka opiera się na panelu lipidowym wykonywanym na czczo, obejmującym pomiar całkowitego cholesterolu (<200 mg/dl), LDL (<100 mg/dl), HDL (>40 mg/dl u mężczyzn, >50 mg/dl u kobiet) oraz trójglicerydów. Zalecane jest regularne monitorowanie co 4-6 lat, a częstsze u pacjentów z czynnikami ryzyka. Leczenie łączy modyfikacje stylu życia (dieta niskotłuszczowa, aktywność fizyczna ≥150 minut tygodniowo, zaprzestanie palenia, kontrola masy ciała i spożycia alkoholu) z farmakoterapią, głównie statynami, inhibitorami wchłaniania cholesterolu, inhibitorami PCSK9, fibratami i niacyną. Kluczowe jest indywidualne podejście uwzględniające ryzyko sercowo-naczyniowe i obecność chorób współistniejących.
atorwastatyna, blaszka miażdżycowa, błonnik rozpuszczalny, choroby układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca, ćwiczenia aerobowe, dietetyk, ezetimib, farmakoterapia, fibraty, hipercholesterolemia, inhibitory PCSK9, kardiolog, kwas nikotynowy, lipoproteiny o niskiej gęstości, lipoproteiny o wysokiej gęstości, miażdżyca, nadciśnienie, niacyna, panel lipidowy, prawastatyna, profil lipidowy, sekwestranty kwasów żółciowych, simwastatyna, statyny, tętnice, tłuszcze nasycone, tłuszcze trans, trójglicerydy, udar mózgu, zawał serca, zły cholesterol