niacyna
Niacyna, znana również jako witamina B3 lub kwas nikotynowy, jest rozpuszczalną w wodzie witaminą z grupy B, pełniącą kluczową rolę w wielu procesach metabolicznych organizmu. Jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, trawiennego oraz utrzymania zdrowej skóry.
W medycynie niacyna stosowana jest terapeutycznie w leczeniu hiperlipidemii, szczególnie w celu zwiększenia stężenia lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL) i obniżenia stężenia lipoprotein o niskiej gęstości (LDL) oraz trójglicerydów. Dawki lecznicze niacyny mogą wywoływać charakterystyczne działanie niepożądane w postaci zaczerwienienia skóry (flush), które jest wynikiem rozszerzenia naczyń krwionośnych.
Niedobór niacyny prowadzi do rozwoju pelagry – choroby charakteryzującej się dermatitem, biegunką, demencją i w skrajnych przypadkach śmiercią. Naturalne źródła niacyny obejmują mięso, ryby, drożdże, nasiona roślin strączkowych oraz niektóre warzywa. Organizm człowieka może również syntetyzować niacynę z aminokwasu tryptofanu, choć proces ten jest mało wydajny.
W praktyce klinicznej stosuje się również inositol hexanicotinate (heksanikotynian inozytolu), formę niacyny powodującą mniej działań niepożądanych. Przy stosowaniu dużych dawek niacyny konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby, gdyż może ona wykazywać działanie hepatotoksyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vitaminum PP 200 mg 200 mg
Produkt leczniczy Vitaminum PP 200 Polfarmex zawiera nikotynamid w dawce 200 mg, jednak nie przeprowadzono dedykowanych badań przedklinicznych oceniających jego bezpieczeństwo. Przegląd literatury naukowej nie wykazał działania rakotwórczego, mutagennego ani teratogennego nikotynamidu, zarówno w testach in vitro, jak i in vivo. Brak jest danych wskazujących na potencjalne ryzyko onkogenne, uszkodzenia materiału genetycznego czy zaburzenia rozwoju embrionalnego pod wpływem tej substancji czynnej.
badanie in vivo, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka fizjologiczna, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, materiał genetyczny, niacyna, nikotynamid, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, profil bezpieczeństwa przedklinicznego, rozwój embrionalny, test in vitro, uszkodzenie płodu, witamina PP, witamina z grupy B - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvasterol 40 mg
Symwastatyna, metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, powodują 10-11-krotne zwiększenie narażenia na aktywny metabolit symwastatyny, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z gemfibrozylem (1,9-krotne zwiększenie AUC), cyklosporyną, danazolem oraz kwasem fusydowym, które również podnoszą ryzyko miopatii. Umiarkowane zwiększenie ekspozycji na symwastatynę obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu amiodaronu, werapamilu, diltiazemu, amlodypiny, tikagreloru (zwiększenie Cmax o 81% i AUC o 56%) oraz inhibitorów BCRP (elbaswir, grazoprewir), co wymaga dostosowania dawki (np. max. 20 mg/dobę dla werapamilu, diltiazemu i amlodypiny). Sok grejpfrutowy może zwiększyć narażenie na kwas symwastatyny nawet 7-krotnie przy spożyciu powyżej 1 litra dziennie, co również jest istotne klinicznie.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, danazol, diltiazem, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, hipertriglicerydemia, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor OATP1B1, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, itrakonazol, ketokonazol, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwzakrzepowy, lomitapid, miopatia, niacyna, pochodna kumaryny, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, symwastatyna, tikagrelor, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvachol 10 mg
Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, co czyni ją podatną na liczne interakcje farmakokinetyczne prowadzące do istotnego wzrostu stężenia leku i jego aktywnego metabolitu – kwasu symwastatyny – w osoczu. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna, inhibitory proteazy HIV, boceprewir, telaprewir, nefazodon oraz kobicystat, powodują 5-11-krotny wzrost ekspozycji na symwastatynę i są przeciwwskazane w terapii skojarzonej. Gemfibrozyl zwiększa AUC kwasu symwastatyny 1,9-krotnie poprzez hamowanie szlaku glukuronidowego i/lub OATP1B1, co również stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Cyklosporyna, danazol oraz kwas fusydowy znacząco podnoszą ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich łączna terapia z symwastatyną jest niewskazana. W przypadku amiodaronu, werapamilu, diltiazemu i amlodypiny zaleca się ograniczenie dawki symwastatyny do 20 mg/dobę ze względu na odpowiednio 6%, 2,3-, 2,7- i 1,6-krotny wzrost narażenia na kwas symwastatyny i zwiększone ryzyko działań niepożądanych mięśniowych.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, boceprewir, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, danazol, daptomycyna, diltiazem, elbaswir, erytromycyna, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, nefazodon, niacyna, OATP1B1, pozakonazol, sok grejpfrutowy, szlak glukuronidowy, telaprewir, telitromycyna, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Roswera 20 mg
Rozuwastatyna, będąca selektywnym i kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA, działa głównie w wątrobie, zwiększając ekspresję receptorów LDL oraz hamując syntezę VLDL, co prowadzi do istotnej poprawy profilu lipidowego. W badaniach klinicznych wykazano, że dawki 5 mg i 10 mg redukują LDL-C odpowiednio o 45% i 52%, cholesterol całkowity o 33% i 36%, triglicerydy o 35% i 10%, a HDL-C zwiększają o 13-14%. Efekt terapeutyczny pojawia się szybko, z 90% pełnej odpowiedzi w ciągu 2 tygodni, a utrzymuje się podczas kontynuacji terapii. Rozuwastatyna jest skuteczna u dorosłych z hipercholesterolemią, w tym u pacjentów z rodzinną hipercholesterolemią, niezależnie od czynników demograficznych i współistniejących chorób, takich jak cukrzyca. W badaniu JUPITER (n=17 802) stosowanie 20 mg rozuwastatyny obniżyło LDL-C o 45% i zmniejszyło ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych, zwłaszcza u pacjentów z wysokim ryzykiem (Framingham >20%, SCORE ≥5%).
afereza, cholesterol całkowity, dyslipidemia mieszana, ezetymib, fenofibrat, frakcja HDL, frakcja LDL, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia typu IIa, hipertriglicerydemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor kompetycyjny, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kompleks intima-media, lipoproteina ApoA-I, lipoproteina ApoB, lipoproteina VLDL, mialgia, miażdżyca tętnic, niacyna, receptor LDL, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Tannera, triglicerydy, wątroba, współczynnik aterogenny, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Inegy 20 mg + 10 mg
Lek INEGY, zawierający ezetymib i symwastatynę, dostępny jest w dawkach 10 mg + 10 mg, 10 mg + 20 mg, 10 mg + 40 mg oraz 10 mg + 80 mg, stosowanych raz na dobę wieczorem. Standardowa dawka to 10 mg + 20 mg lub 10 mg + 40 mg, natomiast dawkę 10 mg + 80 mg rezerwuje się dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których cele terapeutyczne nie zostały osiągnięte przy niższych dawkach. Dawkowanie należy indywidualizować na podstawie stężenia LDL-C, ryzyka choroby wieńcowej oraz odpowiedzi na leczenie, z modyfikacją dawki co minimum 4 tygodnie. Lek można podawać niezależnie od posiłków, a tabletki nie powinny być dzielone. W szczególnych populacjach, takich jak pacjenci z chorobą wieńcową, homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną czy przewlekłą chorobą nerek (eGFR <60 ml/min/1,73 m²), dawki i zasady stosowania są odpowiednio dostosowane, z uwzględnieniem przeciwwskazań i konieczności ostrożności.
afereza LDL, cholesterol LDL, choroba wieńcowa, ciężka hipercholesterolemia, dieta zmniejszająca stężenie lipidów, EGFR, elbaswir, ezetymib, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, leki antyarytmiczne, leki wiążące kwasy żółciowe, lomitapid, niacyna, niewydolność wątroby, ostry zespół wieńcowy, podanie doustne, przewlekła choroba nerek, skala Child-Pugh, skala Tannera, symwastatyna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zocor 20
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii, objawiającej się bólami mięśni, osłabieniem i wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotnej górnej granicy normy, co może prowadzić do rabdomiolizy i ostrej niewydolności nerek. Ryzyko to jest dawkozależne: 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę, a u pacjentów po zawale serca przy dawce 80 mg wynosi około 1%. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów azjatyckiego pochodzenia, u których przy dawce 40 mg/dobę częstość miopatii wynosi 0,24%. Wysokie dawki (80 mg) powinny być stosowane wyłącznie u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których korzyści przewyższają ryzyko. Zaleca się monitorowanie aktywności CK, zwłaszcza przy dawce 80 mg, oraz rozważenie badań genetycznych w kierunku allelu SLCO1B1 c.521T>C, który zwiększa ryzyko miopatii (do 15% u homozygot CC). W przypadku objawów miopatii lub wzrostu CK powyżej 5-krotnej normy, leczenie należy przerwać.
acypimoks, aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, białko transportujące aniony organiczne, białko warunkujące oporność w raku piersi, cyklosporyna, danazol, daptomycyna, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia rodzinna, hiperglikemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, miastenia, miastenia oczna, miastenia rzekomoporaźna, mioglobinuria, miopatia, niacyna, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvasterol
Symwastatyna, będąca inhibitorem reduktazy HMG-CoA, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miopatii i rabdomiolizy, zwłaszcza przy dawkach 40 mg i 80 mg na dobę, gdzie częstość miopatii wynosi odpowiednio 0,08% i 0,61%, a u pacjentów po zawale serca przy dawce 80 mg nawet 1,0%. Ryzyko to jest zwiększone u pacjentów pochodzenia azjatyckiego oraz u nosicieli allelu C genu SLCO1B1, szczególnie homozygotycznych (genotyp CC) z ryzykiem miopatii do 15% w ciągu roku. Zaleca się monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) przed i w trakcie leczenia, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, oraz unikanie stosowania dawki 80 mg u pacjentów z genotypem CC. Przerwanie terapii jest wskazane przy CK >5x GGN lub nasilonych objawach mięśniowych. Ponadto, symwastatyna może indukować immunozależną miopatię martwiczą oraz podwyższać aktywność aminotransferaz, co wymaga monitorowania funkcji wątroby, szczególnie przy dawce 80 mg.
aminotransferaza, białko transportowe OATP, brak laktazy, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, miastenia, miastenia oczna, mioglobinuria, miopatia, niacyna, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, powikłania sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, substancja czynna, symwastatyna, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Inegy 10 mg + 40 mg
INEGY to lek łączący ezetymib (10 mg) i symwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg lub 80 mg, stosowany w leczeniu hipercholesterolemii i w celu redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego. Standardowe dawkowanie to 10 mg + 20 mg lub 10 mg + 40 mg podawane raz dziennie wieczorem, z możliwością zwiększenia do 10 mg + 80 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod warunkiem przewagi korzyści nad ryzykiem. Dawkowanie należy dostosowywać indywidualnie, uwzględniając poziom LDL-C, ryzyko choroby wieńcowej oraz odpowiedź na wcześniejsze leczenie, z odstępem co najmniej 4 tygodni między zmianami dawki. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią początkowa dawka to 10 mg + 40 mg, z możliwością zwiększenia do 10 mg + 80 mg. INEGY może być stosowany jako terapia wspomagająca inne metody, np. aferezę LDL.
afereza LDL, amiodaron, amlodypina, cholesterol LDL, choroba wieńcowa, diltiazem, elbaswir, ezetymib, filtracja kłębuszkowa, grazoprewir, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, incydent sercowo-naczyniowy, kwasy żółciowe, lomitapid, niacyna, niewydolność wątroby, ostry zespół wieńcowy, przewlekła choroba nerek, skala Child-Pugh, skala Tannera, stężenie lipidów, symwastatyna, werapamil - Leksykon substancji czynnych
Tryptofan – Właściwości farmakodynamiczne
Tryptofan jest egzogennym aminokwasem aromatycznym, niezbędnym do syntezy białek oraz prekursorów ważnych związków biochemicznych, takich jak serotonina, melatonina i niacyna. W żywieniu pozajelitowym tryptofan dostarczany jest w formie L-izomeru, w stężeniach od 0,5 g do 4,0 g/l roztworu, dostosowanych do potrzeb pacjentów i rodzaju preparatu. Jego metabolizm odbywa się głównie w wątrobie, a zaburzenia funkcji tego narządu lub nerek wpływają na profil aminokwasów i wymagają stosowania specjalistycznych mieszanin aminokwasowych, np. Aminomel Nephro dla niewydolności nerek czy Aminoplasmal Hepa 10% dla niewydolności wątroby. Tryptofan pełni także funkcję substratu energetycznego w warunkach niedoboru innych źródeł energii, co podkreśla konieczność równoczesnego podawania glukozy i tłuszczów w żywieniu pozajelitowym.
5-hydroksytryptamina, 5-hydroksytryptofan, aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas niezbędny, cykl Krebsa, dekarboksylacja, dysfagia, encefalopatia wątrobowa, homeostaza aminokwasów, hydroksylacja, kwas chinolinowy, kwas kynureninowy, kwas nikotynowy, L-izomer, melatonina, mieszanina aminokwasowa, niacyna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pacjent pediatryczny, pierścień indolowy, serotonina, synteza białek, synteza serotoniny, szlak kynureninowy, tryptofan, witamina B3, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvastatin Bluefish 40 mg
Symwastatyna, metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które znacząco zwiększają ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV) powodują 10-11-krotne zwiększenie ekspozycji na aktywny metabolit symwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie gemfibrozyl (1,9-krotny wzrost AUC) oraz cyklosporyna i danazol zwiększają ryzyko działań niepożądanych i są przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak flukonazol, werapamil, diltiazem i amlodypina, podnoszą narażenie na kwas symwastatyny odpowiednio 1,6-2,7-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu kwasu fusydowego, amiodaronu, lomitapidu oraz inhibitorów transportera BCRP, ze względu na zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanałów wapniowych, antybiotyk makrolidowy, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor OATP1B1, inhibitor proteazy HIV, inhibitory reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, International Normalized Ratio, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwgrzybiczny, lomitapid, miopatia, niacyna, niewydolność nerek, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, werapamil - Leksykon leków
Skład i postać leku – Sylimarol Vita 150 –
Preparat Sylimarol Vita 150 dostępny jest w formie kapsułek twardych, zawierających 214,3 mg wyciągu suchego z łuski ostropestu plamistego (Silybi mariani fructus extractum siccum) o stosunku ekstrakcji 20-34:1, uzyskiwanego przy użyciu 90% metanolu. Formuła została wzbogacona o witaminy z grupy B w następujących ilościach na kapsułkę: witamina B1 (10 mg), B2 (4 mg), B6 (10 mg), PP (10 mg) oraz pantotenian wapnia (4 mg). Substancje pomocnicze obejmują benzoesan sodu (<0,2%), laktozę, powidon, krospowidon oraz barwniki: indygotynę (E132) i żółcień chinolinową (E104). Otoczka kapsułki wykonana jest z żelatyny wołowej. Produkt jest pakowany w blistry Al/PVC po 30 kapsułek, przechowywany w temperaturze do 25°C, z okresem ważności 3 lata.
benzoesan sodu, chlorowodorek pirydoksyny, chlorowodorek tiaminy, dwutlenek tytanu, indygotyna, kapsułka twarda, laktoza jednowodna, niacyna, niezgodność farmaceutyczna, nikotynamid, pantotenian wapnia, pirydoksyna, ryboflawina, tiamina, wyciąg z ostropestu, wyciąg z ostropestu plamistego, żółcień chinolinowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Suvardio
Podczas terapii rozuwastatyną (Suvardio) szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wystąpienia proteinurii kanalikowej, zwłaszcza przy dawce 40 mg, która może być wykrywana testem paskowym i ma charakter przemijający, nie będąc jednak predyktorem ostrej lub postępującej choroby nerek. Zaleca się rutynowe monitorowanie funkcji nerek u pacjentów przyjmujących dawkę 40 mg. Ponadto, rozuwastatyna może indukować działania niepożądane ze strony mięśni, takie jak bóle mięśniowe, miopatia oraz rabdomioliza, z większą częstością przy dawkach >20 mg, a szczególnie 40 mg. Współstosowanie z ezetymibem wymaga ostrożności ze względu na ryzyko rabdomiolizy. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe, zwłaszcza gdy wartości przekraczają 5-krotną górną granicę normy (GGN), co stanowi przeciwwskazanie do rozpoczęcia leczenia. Należy unikać pomiarów CK po intensywnym wysiłku fizycznym lub w obecności innych przyczyn podwyższenia CK.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, ból mięśni, cyklosporyna, dysfagia, dziedziczna choroba mięśniowa, fibrat, gemfibrozyl, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kurcz mięśniowy, kwas nikotynowy, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miopatia, miotoksyczność, niacyna, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, osłabienie mięśniowe, proteinuria kanalikowa, rabdomioliza, statyna, zaburzenie czynności nerek, zapalenie mięśni, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Simratio 10 10 mg
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białko OATP1B1, co predysponuje ją do licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, telitromycyna) mogą zwiększać stężenie symwastatyny w osoczu nawet 10-11-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Podobne przeciwwskazania dotyczą cyklosporyny, danazolu i gemfibrozylu, które również podwyższają stężenia symwastatyny i jej metabolitów. Inhibitory BCRP (elbaswir, grazoprewir) oraz antagoniści kanału wapniowego (werapamil, diltiazem, amlodypina) zwiększają ekspozycję na symwastatynę, co wymaga ograniczenia dawki do maksymalnie 20 mg/dobę. Sok grejpfrutowy w ilości powyżej 1 litra dziennie może powodować 7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, co również wymaga unikania jego spożycia.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, BCRP, boceprewir, cyklosporyna, CYP3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor OATP1B1, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, itrakonazol, kobicystat, kolchicyna, kwas fusydowy, lek obniżający stężenie lipidów, lek przeciwzakrzepowy, lomitapid, nefazodon, niacyna, niewydolność nerek, OATP1B, OATP1B1, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, substrat cytochromu P450, telitromycyna, tikagrelor, transporter leków, werapamil - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Inegy 10 mg + 80 mg
INEGY, zawierający ezetymib 10 mg w połączeniu z symwastatyną w dawkach od 10 mg do 80 mg, jest wskazany w leczeniu hipercholesterolemii. Standardowa dawka wynosi 10 mg + 20 mg lub 10 mg + 40 mg podawana jednorazowo wieczorem, natomiast dawkę 10 mg + 80 mg stosuje się wyłącznie u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, gdy cele terapeutyczne nie zostały osiągnięte przy niższych dawkach. Dawkowanie należy indywidualizować na podstawie stężenia LDL-C, ryzyka choroby wieńcowej oraz odpowiedzi na wcześniejsze leczenie, z odstępem co najmniej 4 tygodni między modyfikacjami dawki. Lek podaje się doustnie, niezależnie od posiłków, bez dzielenia tabletek. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną zalecana dawka początkowa to 10 mg + 40 mg, z możliwością zwiększenia do 10 mg + 80 mg, przy czym w przypadku jednoczesnego stosowania lomitapidu dawka INEGY nie powinna przekraczać 10 mg + 40 mg na dobę.
afereza LDL, antagoniści kanału wapniowego, cholesterol LDL, choroba wieńcowa, dieta zmniejszająca stężenie lipidów, elbaswir/grazoprewir, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, incydent sercowo-naczyniowy, leki wiążące kwasy żółciowe, lomitapid, niacyna, ostry zespół wieńcowy, powikłanie sercowo-naczyniowe, przewlekła choroba nerek, skala Child-Pugh, skala Tannera, stadium dojrzałości płciowej, umiarkowana niewydolność wątroby, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Zocor 20 20 mg
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA i substrat CYP3A4 oraz transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Szczególnie istotne są interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, telitromycyna), które mogą zwiększać stężenie symwastatyny i jej kwasu nawet ponad 10-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (zwiększenie AUC kwasu symwastatyny o 1,9 raza). Inne leki, takie jak amiodaron, werapamil, diltiazem i amlodypina, zwiększają narażenie na kwas symwastatyny 1,6-2,7-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę. Interakcje z fibratami (oprócz fenofibratu) oraz niacyną (≥ 1 g/dobę) zwiększają ryzyko miopatii, a stosowanie kwasu fusydowego ze statynami wiąże się z ryzykiem rabdomiolizy i wymaga przerwania terapii symwastatyną.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, elbaswir i grazoprewir, enzym CYP3A4, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, gruźlica, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor OATP1B1, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, itrakonazol, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, niacyna, pochodna kumaryny, rodzinna hipercholesterolemia homozygotyczna, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, szlak glukuronidowy, telitromycyna, tikagrelor, transporter OATP1B, werapamil - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvagen 20
Symwastatyna wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miopatii, rabdomiolizy oraz miastenii, zwłaszcza przy dawkach 80 mg/dobę, gdzie częstość miopatii wynosi do 1,0%. Ryzyko to jest zwiększone u pacjentów pochodzenia azjatyckiego, u których częstość miopatii wynosi 0,24%, oraz u nosicieli allelu C genu SLCO1B1 (do 15% ryzyka u homozygot). Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe, zwłaszcza przy wartościach przekraczających 5-krotność górnej granicy normy (GGN). Przed rozpoczęciem terapii należy ocenić czynniki ryzyka, takie jak wiek >65 lat, płeć żeńska, niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, wcześniejsze toksyczne reakcje na statyny lub fibraty oraz uzależnienie od alkoholu. W przypadku wystąpienia objawów miopatii lub znacznego wzrostu CK, leczenie symwastatyną powinno zostać przerwane.
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, białko transportujące aniony organiczne, cholesterol LDL, ciężka hipercholesterolemia, cukrzyca, daptomycyna, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, miastenia, miastenia oczna, mioglobinuria, miopatia, niacyna, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, OATP1B1, ostra niewydolność nerek, powikłanie sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, symwastatyna, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rosuvastatin Krka 30 mg
Rozuwastatyna, będąca selektywnym i kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA, działa głównie w wątrobie, zwiększając ekspresję receptorów LDL i hamując syntezę VLDL, co prowadzi do istotnej poprawy profilu lipidowego. Terapia rozuwastatyną skutkuje znacznym obniżeniem stężenia LDL-C (do -63% przy dawce 40 mg), cholesterolu całkowitego (-46%), triglicerydów (-28%) oraz ApoB (-54%), a także wzrostem HDL-C (do +14% przy dawce 10 mg) i ApoA-I. Efekt terapeutyczny pojawia się już po tygodniu, a pełna odpowiedź jest osiągana po 4 tygodniach. Badania kliniczne potwierdzają skuteczność rozuwastatyny w leczeniu hipercholesterolemii typu IIa i IIb, w tym u pacjentów z rodzinną heterozygotyczną i homozygotyczną hipercholesterolemią, a także u dzieci i młodzieży, z utrzymaniem korzystnych zmian lipidowych przez okres do 2 lat bez wpływu na wzrost czy rozwój płciowy.
3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzym A, cholesterol całkowity, epizod sercowo-naczyniowy, fenofibrat, frakcja nie-HDL-C, HDL cholesterol, inhibitor kompetycyjny, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kompleks intima-media tętnic szyjnych, LDL cholesterol, lipoproteina ApoA-I, lipoproteina ApoB, mewalonian, mialgia, mieszana dyslipidemia, niacyna, pierwotna hipercholesterolemia, progresja miażdżycy, rodzinna heterozygotyczna hipercholesterolemia, rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia, skala ryzyka Framingham, skala ryzyka SCORE, skala Tannera, terapia hipolipemizująca, triglicerydy, VLDL-C, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Inegy
Produkt leczniczy INEGY, zawierający ezetymib i symwastatynę, wiąże się z ryzykiem miopatii i rabdomiolizy, szczególnie przy wyższych dawkach symwastatyny (20 mg: 0,03%, 40 mg: 0,08%, 80 mg: 0,61%). W badaniu IMPROVE-IT częstość miopatii wynosiła 0,2% dla dawki 10 mg + 40 mg INEGY oraz 0,1% dla samej symwastatyny 40 mg. Ryzyko jest zwiększone u pacjentów pochodzenia azjatyckiego (zwłaszcza chińskiego), u osób z genotypem SLCO1B1 c.521T>C (szczególnie homozygot CC, z ryzykiem około 15% rocznie przy dawce 80 mg), a także u pacjentów stosujących jednocześnie leki silnie lub umiarkowanie hamujące CYP3A4 (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy, inhibitory proteazy HIV) oraz inne leki jak cyklosporyna, danazol czy gemfibrozyl. Wskazane jest stosowanie niższych dawek INEGY u pacjentów azjatyckich oraz unikanie dawek powyżej 10 mg + 80 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, gdy korzyści przewyższają ryzyko. Zaleca się monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) i aminotransferaz, a w przypadku objawów mięśniowych lub podwyższonej CK (>5x GGN) przerwanie terapii.
aminotransferaza alaninowa, antybiotyk makrolidowy, ból mięśni, choroba wieńcowa, cyklosporyna, danazol, daptomycyna, duszność, gemfibrozyl, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia ciężka, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, miastenia oczna, miastenia rzekomoporaźna, mioglobinuria, miopatia, niacyna, niedoczynność tarczycy, osłabienie mięśni, ostra niewydolność nerek, ostry zespół wieńcowy, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, tkliwość mięśni, warfaryna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Simcovas 20 mg
Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1 i BCRP, co stanowi podstawę licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol czy erytromycyna, mogą zwiększać stężenie symwastatyny i jej aktywnego metabolitu (kwasu symwastatyny) w osoczu nawet 5-11-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie symwastatyny z inhibitorami CYP3A4, cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (który zwiększa AUC symwastatyny 1,9-krotnie). W przypadku stosowania amiodaronu, amlodypiny, werapamilu, diltiazemu, tikagreloru czy inhibitorów BCRP (np. elbaswir, grazoprewir) dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę ze względu na 1,6-2,7-krotny wzrost ekspozycji na kwas symwastatyny. Spożycie soku grejpfrutowego (powyżej 240 ml) również zwiększa stężenie symwastatyny (1,9-7-krotnie) i powinno być unikane. Ponadto, ryfampicyna jako induktor CYP3A4 może obniżać skuteczność symwastatyny, redukując AUC o 93%.
amiodaron, amlodypina, antybiotyk makrolidowy, antykoagulant pochodny kumaryny, azole przeciwgrzybicze, BCRP, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas symwastatyny, lomitapid, niacyna, OATP1B1, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, tikagrelor, transporter OATP1B, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvastatin Aurovitas 40 mg
Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B, co stanowi podstawę licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV, erytromycyna) znacząco zwiększają stężenie symwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Leki hipolipemizujące takie jak gemfibrozyl, fibraty i niacyna w dawkach ≥1 g/dobę również zwiększają ryzyko miopatii. Umiarkowane hamowanie CYP3A4 przez amiodaron, amlodypinę, werapamil czy diltiazem wymaga ograniczenia dawki symwastatyny. Inne interakcje obejmują wpływ na stężenia digoksyny, warfaryny oraz ryzyko zmniejszenia skuteczności symwastatyny przez induktory CYP3A4, np. rifampicynę. Spożycie alkoholu podczas terapii może nasilać hepatotoksyczność i ryzyko miopatii, dlatego zaleca się ograniczenie lub abstynencję, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby.
amiodaron, antybiotyki makrolidowe, antykoagulanty, blokery kanału wapniowego, cyklosporyna, CYP3A4, danazol, digoksyna, doustna antykoncepcja, dziurawiec zwyczajny, fibraty, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, INR, kolchicyna, lek hipolipemizujący, leki przeciwgrzybicze, miopatia, niacyna, OATP1B, rabdomioliza, rifampicyna, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, symwastatyna, uszkodzenie hepatocytów - Leksykon leków
Interakcje leku – Vastan 20 mg
Symwastatyna, jako substrat enzymu CYP3A4 oraz transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą prowadzić do znacznego wzrostu stężenia leku i jego metabolitów w osoczu, a w konsekwencji do zwiększonego ryzyka miopatii i rabdomiolizy. Szczególnie istotne są interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, telitromycyna), które mogą zwiększyć ekspozycję na kwas symwastatyny ponad 10-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (1,9-krotne zwiększenie AUC kwasu symwastatyny). Inne fibraty, z wyjątkiem fenofibratu, oraz kwas fusydowy również zwiększają ryzyko miopatii, przy czym w przypadku kwasu fusydowego zaleca się przerwanie terapii symwastatyną na czas leczenia. Antagoniści kanału wapniowego (werapamil, diltiazem, amlodypina) podnoszą narażenie na kwas symwastatyny odpowiednio 2,3-, 2,7- i 1,6-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę.
amlodypina, antagonista kanału wapniowego, cyklosporyna, czas protrombinowy, danazol, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie niepożądane, elbaswir, erytromycyna, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor OATP1B1, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kwas fusydowy, lomitapid, nefazodon, niacyna, pochodna kumaryny, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, telitromycyna, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Interakcje leku – Vastan 10 mg
Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportery takie jak OATP1B1 i BCRP, co czyni ją podatną na liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV) oraz inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, gemfibrozyl) znacząco zwiększają stężenia symwastatyny i jej aktywnego metabolitu w osoczu, co może prowadzić do podwyższonego ryzyka miopatii i rabdomiolizy. Przykładowo, itrakonazol powoduje ponad 10-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, a gemfibrozyl zwiększa AUC kwasu symwastatyny o 1,9 raza. W przypadku jednoczesnego stosowania z amiodaronem, werapamilem, diltiazemem czy amlodypiną, dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę ze względu na ryzyko toksyczności mięśniowej. Ponadto, stosowanie fibratów, zwłaszcza gemfibrozylu, oraz niacyny w dawkach ≥ 1 g/dobę zwiększa ryzyko miopatii, a w przypadku gemfibrozylu interakcja ma charakter farmakokinetyczny. Sok grejpfrutowy w ilości >1 litra/dobę może zwiększyć narażenie na kwas symwastatyny aż 7-krotnie, co również jest klinicznie istotne.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, BCRP, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, danazol, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, elbaswir, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, gruźlica, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, International Normalized Ratio, kolchicyna, kwas fusydowy, lek hipolipemizujący, lomitapid, miopatia, niacyna, OATP1B1, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna - Leksykon leków
Interakcje leku – Simratio 20 20 mg
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA i substrat cytochromu P450 3A4 (CYP3A4) oraz transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol czy erytromycyna, powodują ponad 10-krotne zwiększenie stężenia aktywnego metabolitu kwasu symwastatyny, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie cyklosporyna, danazol i gemfibrozyl znacząco podnoszą stężenia symwastatyny, również stanowiąc przeciwwskazanie. Inne leki, takie jak amiodaron, werapamil, diltiazem i amlodypina, zwiększają ekspozycję na kwas symwastatyny 1,6-2,7-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do maksymalnie 20 mg/dobę. Sok grejpfrutowy w ilości powyżej 1 litra dziennie może zwiększyć narażenie na kwas symwastatyny 7-krotnie, co również jest wskazaniem do unikania tego połączenia.
amiodaron, amlodypina, BCRP, cyklosporyna, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, inhibitor cytochromu P450 3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lomitapid, miopatia, niacyna, OATP1B1, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tikagrelor, werapamil, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosutrox 5 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te białka, co może prowadzić do istotnego zwiększenia jej ekspozycji i ryzyka miopatii. Przykładowo, cyklosporyna powoduje 7,1-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Inhibitory proteaz, takie jak atazanawir z rytonawirem, zwiększają AUC i Cmax rozuwastatyny odpowiednio około 3- i 7-krotnie, co wymaga redukcji dawki Rosutrox do maksymalnie 10 mg. Gemfibrozyl podwaja ekspozycję na rozuwastatynę, a jego łączenie z dawką 40 mg jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko miopatii. Inne fibraty i niacyna ≥1 g/dobę również zwiększają ryzyko działań niepożądanych. Leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i magnezu mogą obniżać stężenie rozuwastatyny nawet o 50%, a erytromycyna zmniejsza AUC o 20% i Cmax o 30%, co jednak zwykle nie wymaga korekty dawki.
antagonista witaminy K, atazanawir/rytonawir, bajkalina, cyklosporyna, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, enzym cytochromu P450, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, ketokonazol, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciw nadkwaśności, lek przeciwwirusowy HCV, lek zmniejszający stężenie lipidów, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, niacyna, norgestrel, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, symeprewir, tikagrelor, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu - Leksykon leków
Interakcje leku – Crosuvo Plus 5 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Crosuvo Plus, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą znacząco wpływać na ich stężenia w osoczu oraz ryzyko działań niepożądanych. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, co powoduje 7,1-krotny wzrost AUC rozuwastatyny oraz 3,4- do 12-krotne zwiększenie ekspozycji na ezetymib. Gemfibrozyl i inne fibraty zwiększają ryzyko miopatii, a przy dawce rozuwastatyny 40 mg ich stosowanie jest przeciwwskazane. Inhibitory proteazy, takie jak atazanawir/rytonawir, mogą podnieść AUC rozuwastatyny nawet trzykrotnie, co wymaga dostosowania dawki do maksymalnie 10 mg. Ponadto, leki zobojętniające sok żołądkowy zmniejszają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a kolestyramina obniża AUC ezetymibu o 55%, co może osłabić efekt hipolipemizujący. W przypadku stosowania antagonistów witaminy K (np. warfaryny) konieczne jest monitorowanie INR ze względu na ryzyko jego wzrostu.
antagonista witaminy K, białka transportujące OATP1B1 i BCRP, choroba pęcherzyka żółciowego, cyklosporyna, cymetydyna, darolutamid, digoksyna, enzym cytochromu P450, erytromycyna, etynyloestradiol, fenofibrat, fluindion, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, glipizyd, inhibitor białek transportujących, inhibitor proteazy, izoenzym cytochromu P450, kamica żółciowa, ketokonazol, kolestyramina, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, midazolam, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miopatia, niacyna, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna i ezetymib, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, tolbutamid, warfaryna, wodorotlenek glinu i magnezu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zaranta
Produkt leczniczy Zaranta (rozuwastatyna) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym zagrażających życiu reakcji skórnych takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz DRESS. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i bezwzględne unikanie ponownego podawania leku. U pacjentów stosujących dawki 30 i 40 mg obserwowano sporadyczną proteinurię, głównie kanalikową, oraz zwiększoną liczbę ciężkich zaburzeń czynności nerek, co wymaga monitorowania funkcji nerek. Działania niepożądane mięśniowe, takie jak bóle mięśni, miopatia i rzadko rabdomioliza, występują szczególnie przy dawkach powyżej 20 mg, a ryzyko wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu, fibratów, cyklosporyny, kwasu nikotynowego, leków przeciwgrzybiczych azolowych, inhibitorów proteazy i makrolidów. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest wskazane przy objawach mięśniowych lub podwyższonym poziomie CK (> 5 × GGN), a leczenie należy przerwać w przypadku znacznego wzrostu CK lub nasilonych dolegliwości mięśniowych.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, ból mięśni, choroba mięśni, cyklosporyna, fibrat, gemfibrozyl, hipercholesterolemia wtórna, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, miastenia, miopatia, nadużywanie alkoholu, niacyna, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, uszkodzenie mięśni, zaburzenie czynności nerek, zakażenie HIV, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Calipra
Atorwastatyna (Calipra 10 mg) wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz, które nie powinny przekraczać trzykrotności górnej granicy normy (GGN). W przypadku ich utrzymania się powyżej tego poziomu konieczne jest zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających duże ilości alkoholu oraz u osób po udarze krwotocznym lub zawałem zatokowym, zwłaszcza przy dawce 80 mg, ze względu na zwiększone ryzyko udaru krwotocznego. Ponadto, statyny mogą indukować lub nasilać miastenię oraz wywoływać miopatię, zapalenie mięśni i rabdomiolizę, charakteryzujące się aktywnością kinazy kreatynowej (CK) powyżej dziesięciokrotności GGN, mioglobinemią i ryzykiem niewydolności nerek. Wskazane jest oznaczanie CK przed terapią u pacjentów z czynnikami ryzyka, a leczenie należy przerwać przy znacznym wzroście CK lub nasilonych objawach mięśniowych.
aminotransferaza, atorwastatyna, badanie czynnościowe wątroby, białko transportowe, boceprewir, ból mięśniowy, choroba wątroby, choroba wieńcowa, cukrzyca, cyklosporyna, delawirdyna, dziedziczna choroba mięśni, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, ezetymib, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kwas fusydowy, letermowir, miastenia, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niacyna, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, posakonazol, przemijający napad niedokrwienia mózgu, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, stężenie glukozy, stężenie trójglicerydów, styrypentol, telaprewir, telitromycyna, udar krwotoczny, udar mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, worykonazol, zaburzenie czynności nerek, zapalenie mięśni, zawał zatokowy, zespół złego wchłaniania glukozy i galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zaranta 10 mg
Rozuwastatyna, będąca selektywnym i kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA, działa głównie w wątrobie, zwiększając ekspresję receptorów LDL i hamując syntezę VLDL, co prowadzi do istotnej poprawy profilu lipidowego. W badaniach klinicznych wykazano dawkozależne zmniejszenie stężenia LDL-C (do -63% przy dawce 40 mg), cholesterolu całkowitego (do -46%), triglicerydów (do -35%) oraz wzrost HDL-C (do +14%). Efekt terapeutyczny pojawia się szybko, z 90% pełnej odpowiedzi w ciągu 2 tygodni, a pełny efekt utrzymuje się przy kontynuacji leczenia. Rozuwastatyna jest skuteczna u pacjentów z hipercholesterolemią typu IIa i IIb, w tym z rodzinną heterozygotyczną i homozygotyczną hipercholesterolemią, niezależnie od wieku, płci, rasy czy współistniejących chorób, takich jak cukrzyca. W badaniu JUPITER (n=17802) stosowanie 20 mg rozuwastatyny przez 2 lata obniżyło LDL-C o 45% (p<0,001) i zmniejszyło ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych u osób z podwyższonym ryzykiem.
cholesterol całkowity, dyslipidemia, fenofibrat, HDL cholesterol, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia typu IIa, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, infekcja układu moczowego, inhibitor kompetycyjny, inhibitor reduktazy HMG-CoA, LDL cholesterol, lipoproteina ApoA-I, lipoproteina ApoB, mialgia, miażdżyca tętnic, niacyna, nonHDL-C, receptor LDL, rodzinna heterozygotyczna hipercholesterolemia, rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia, skala Tannera, triglicerydy, VLDL, zapalenie nosogardła - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvastatin Genoptim
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii i rabdomiolizy, szczególnie przy dawkach ≥40 mg/dobę, z częstością miopatii wynoszącą 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę. U pacjentów po zawale serca stosujących 80 mg/dobę przez średnio 6,7 roku ryzyko wzrasta do około 1,0%. Szczególnie narażeni są pacjenci pochodzenia azjatyckiego oraz osoby z allelem c.521T>C genu SLCO1B1, zwłaszcza z genotypem CC, u których ryzyko miopatii przy dawce 80 mg wynosi około 15% rocznie. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek >65 lat, płeć żeńska, niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, wcześniejsze toksyczne reakcje na statyny/fibraty). W przypadku CK >5-krotnej górnej granicy normy lub nasilonych objawów mięśniowych należy rozważyć przerwanie terapii. Symwastatyna jest przeciwwskazana w skojarzeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4, gemfibrozylem, cyklosporyną, danazolem oraz kwasem fusydowym ze względu na znaczne zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy.
aminotransferaza, amiodaron, amlodypina, białko transportowe OATP, boceprewir, cukrzyca, cyklosporyna, danazol, diltiazem, erytromycyna, gemfibrozyl, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kobicystat, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, mioglobinuria, miopatia, miotoksyczność, nefazodon, nelfinawir, niacyna, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, pozakonazol, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, telaprewir, telitromycyna, werapamil, worykonazol, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Chilblains to choroba znana również jako pernio lub perniosis. w języku polskim można ją określać jako „obmrożenie” lub „pernioza”, choć nie jest to t – Leczenie
Chilblains (pernio) to zapalenie drobnych naczyń skórnych wywołane ekspozycją na zimno i wilgoć, manifestujące się bolesnymi, swędzącymi, czerwonymi lub fioletowymi zmianami na palcach rąk, stóp, nosie i uszach. Zmiany te zwykle ustępują samoistnie w ciągu 1-3 tygodni po poprawie warunków termicznych. Leczenie zachowawcze obejmuje ochronę przed zimnem i wilgocią, stosowanie łagodzących płynów (kalamin, wyciąg z oczaru), nawilżanie skóry, miejscowe środki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen) oraz krótkotrwałe moczenie w ciepłej wodzie. W przypadku utrzymujących się lub nasilających się objawów wskazane jest wdrożenie farmakoterapii miejscowej (kortykosteroidy, nitrogliceryna 0,2%, betametazon 0,1%, minoksydyl 5%) lub doustnej (nifedypina 20-60 mg 3x/d, pentoksyfilina 400 mg 3x/d, diltiazem, tadalafil), które poprawiają mikrokrążenie i przyspieszają gojenie. Terapie wspomagające to m.in. terapia parafinowa, opatrunki sterylne, laseroterapia niskiej mocy oraz techniki izolacyjne („kokonowanie”).
anifrolumab, blokery kanału wapniowego, chilblain lupus erythematosus, chilblains, diltiazem, fluocynolon, hydroksychlorochina, ibuprofen, klobetazol, kortykosteroidy miejscowe, lanolina, leki immunosupresyjne, minoksydyl, mykofenolan mofetylu, niacyna, nifedypina, nitrogliceryna miejscowa, oczar wirginijski, olej z siemienia lnianego, paracetamol, pentoksyfilina, perniosis, pernioza, prednizolon, przeciwciało monoklonalne, salicylan metylu, tadalafil, takrolimus, terapia laserowa, toczeń rumieniowaty, triamcynolon, witamina D, zapalenie naczyń krwionośnych, zmiany skórne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Suvardio 40 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Suvardio, jest selektywnym i kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA, kluczowego enzymu w biosyntezie cholesterolu, działając głównie w wątrobie. Mechanizm działania obejmuje zwiększenie liczby receptorów LDL na hepatocytach oraz hamowanie syntezy lipoprotein VLDL, co prowadzi do istotnej poprawy profilu lipidowego: redukcji LDL-C (do -63% przy dawce 40 mg), cholesterolu całkowitego (do -46%), triglicerydów (do -28%) oraz apolipoproteiny B, a także wzrostu HDL-C i apolipoproteiny A-I. Efekt terapeutyczny jest dawkozależny, z szybkim początkiem działania (od 1 tygodnia) i pełną odpowiedzią po 4 tygodniach terapii. Skuteczność potwierdzono u pacjentów z hipercholesterolemią typu IIa i IIb, w tym u osób z cukrzycą i rodzinną hipercholesterolemią, niezależnie od wieku, płci i rasy.
apolipoproteina A-I, apolipoproteina B, badanie JUPITER, badanie METEOR, biosynteza cholesterolu, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, cholesterol nie-HDL, cholesterol VLDL, fenofibrat, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipertriglicerydemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor kompetycyjny, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kompleks intima-media, lek hipolipemizujący, lipoproteina VLDL, mewalonian, miażdżyca subkliniczna, niacyna, receptor LDL, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Framingham, statyna, Suvardio, triglicerydy, triglicerydy VLDL, udar mózgu, wątroba, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zgon sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvacard 40 40 mg
Symwastatyna jest substratem enzymu CYP3A4 i białka transportowego OATP1B1, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna) mogą zwiększać stężenie symwastatyny w osoczu nawet 5-11-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie tych leków z symwastatyną. Podobnie gemfibrozyl (1,9-krotne zwiększenie AUC), cyklosporyna, danazol oraz kwas fusydowy systemowo zwiększają ryzyko działań niepożądanych i są przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak werapamil, diltiazem i amlodypina, powodują wzrost ekspozycji na kwas symwastatyny odpowiednio 2,3-, 2,7- i 1,6-krotnie, dlatego dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę przy ich jednoczesnym stosowaniu. Tikagrelor zwiększa Cmax symwastatyny o 81% i AUC o 56%, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 40 mg/dobę. Sok grejpfrutowy, hamując jelitowy CYP3A4, może zwiększyć ekspozycję na kwas symwastatyny 7-krotnie przy spożyciu >1 l/dobę, co stanowi istotne ryzyko kliniczne.
amlodypina, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, białko transportowe OATP1B1, białko warunkujące oporność w raku piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, kwas fusydowy, miopatia i rabdomioliza, niacyna, pochodna kumaryny, produkt leczniczy, produkt ziołowy, ryfampicyna, tikagrelor, werapamil - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvastatin Bluefish
Symwastatyna (Simvastatin Bluefish) jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA stosowanym w leczeniu hipercholesterolemii, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem miopatii i rabdomiolizy, szczególnie przy dawce 80 mg/dobę. Częstość miopatii wzrasta z dawką: 0,03% przy 20 mg, 0,08% przy 40 mg oraz 0,61% przy 80 mg. U pacjentów po zawale serca przy dawce 80 mg ryzyko miopatii wynosi około 1%. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów pochodzenia azjatyckiego oraz u nosicieli allelu SLCO1B1 c.521T>C, zwłaszcza homozygotycznych (genotyp CC), u których ryzyko miopatii może sięgać 15%. Przed rozpoczęciem terapii lub zwiększeniem dawki zaleca się oznaczenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) oraz monitorowanie jej poziomu podczas leczenia, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek >65 lat, płeć żeńska, zaburzenia nerek, niedoczynność tarczycy, wcześniejsze toksyczne reakcje na statyny). W przypadku CK >5-krotnej normy lub nasilonych objawów mięśniowych należy przerwać leczenie.
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, białko transportujące aniony organiczne, białko warunkujące oporność w raku piersi, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, mioglobinuria, miopatia, niacyna, nietolerancja laktozy, niewydolność wątroby, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, symwastatyna, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Vitaminum B2 Teva 3 mg
Witamina B2 (ryboflawina) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jej wchłanianie, metabolizm oraz skuteczność terapeutyczną. Leki przeciwnowotworowe, takie jak doksorubicyna i metotreksat, mogą odpowiednio opóźniać lub zmniejszać działanie ryboflawiny, co wymaga monitorowania poziomu witaminy i ewentualnego dostosowania dawki. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne oraz pochodne fenotiazyny osłabiają jej działanie, podobnie jak probenecyd i hormonalne środki antykoncepcyjne stosowane w dużych dawkach. Szczególnie istotna jest interakcja z tetracykliną, gdzie jednoczesne stosowanie może obniżać skuteczność obu substancji, co stanowi wysokie ryzyko kliniczne i wskazuje na konieczność unikania takiego połączenia. Długotrwałe stosowanie innych antybiotyków również może prowadzić do niedoboru ryboflawiny, co wymaga monitoringu i ewentualnej suplementacji.
alkohol etylowy, atropina, chloropromazyna, dna moczanowa, doksorubicyna, dym tytoniowy, hormonalne środki antykoncepcyjne, kwas nikotynowy, leki moczopędne, leki przeciwcholinergiczne, leki przeciwnowotworowe, leki psychotropowe, leki urologiczne, metotreksat, niacyna, pirydoksyna, pochodne fenotiazyny, probenecyd, ryboflawina, skopolamina, tetracyklina, tiazydowe leki moczopędne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, witamina B3, witamina B6 - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvastatin Genoptim 10 mg
Symwastatyna, będąca substratem CYP3A4 oraz białka transportowego OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które znacząco zwiększają ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna) oraz gemfibrozylu, które mogą zwiększyć AUC kwasu symwastatyny nawet 5-11-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do łącznego stosowania. Inhibitory takie jak amiodaron, werapamil, diltiazem i amlodypina powodują wzrost ekspozycji na symwastatynę odpowiednio 1,6-2,7-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do maksymalnie 20 mg/dobę. Dodatkowo, niacyna w dawce ≥ 1 g/dobę oraz sok grejpfrutowy (240 ml powoduje niemal dwukrotny wzrost stężenia, a >1 l nawet 7-krotny) zwiększają ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów azjatyckiego pochodzenia.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, azole, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, diltiazem, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, lomitapid, niacyna, OATP1B1, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, ryfampicyna, symwastatyna, werapamil - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvachol
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii, objawiającej się bólami mięśni, osłabieniem oraz wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotnej górnej granicy normy, co w skrajnych przypadkach może prowadzić do rabdomiolizy i ostrej niewydolności nerek. Częstość miopatii jest dawkozależna: 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę, z najwyższym ryzykiem u pacjentów stosujących 80 mg/dobę, zwłaszcza w pierwszym roku terapii. U pacjentów azjatyckiego pochodzenia ryzyko miopatii przy dawce 40 mg/dobę jest wyższe (0,24%) niż u innych populacji (0,05%). Zaleca się ostrożność i rozważenie badań genetycznych w kierunku allelu c.521T>C genu SLCO1B1, który zwiększa ryzyko miopatii, szczególnie u homozygot (ryzyko do 15% w ciągu roku). Przed rozpoczęciem terapii należy oznaczyć aktywność CK, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, i monitorować ją podczas leczenia, odstawiając lek przy wzroście CK powyżej 5-krotnej normy lub nasilonych objawach mięśniowych.
amiodaron, amlodypina, antybiotyk makrolidowy, białko transportujące aniony organiczne, białko warunkujące oporność w raku piersi, ciężka hipercholesterolemia, diltiazem, elbaswir i grazoprewir, flukonazol, genotyp SLCO1B1, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek immunosupresyjny, lek obniżający poziom lipidów, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwwirusowy, lomitapid, mioglobinuria, miopatia, niacyna, powikłanie sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, symwastatyna, syntetyczny androgen, werapamil - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Livazo
Produkt leczniczy Livazo, zawierający pitawastatynę, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miopatii, w tym rzadkiej, immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM). Pacjentów należy instruować o konieczności zgłaszania objawów mięśniowych (ból, tkliwość, osłabienie), zwłaszcza przy towarzyszącym złym samopoczuciu lub gorączce. W przypadku objawów należy oznaczyć stężenie kinazy kreatynowej (CK), unikając badań po wysiłku fizycznym. Jeśli CK przekracza 5 × górną granicę normy (GGN), konieczne jest powtórzenie badania w ciągu 5-7 dni i przerwanie terapii. Przed rozpoczęciem leczenia wskazane jest oznaczenie wyjściowego poziomu CK u pacjentów z czynnikami ryzyka rabdomiolizy, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni w wywiadzie, choroby wątroby, nadużywanie alkoholu czy wiek >70 lat. W przypadku podwyższonego poziomu CK (>5 × GGN) terapia nie powinna być inicjowana. Ponadto, u pacjentów z chorobą wątroby lub nadużywających alkoholu zaleca się monitorowanie aminotransferaz (ALT, AST), a leczenie należy przerwać, jeśli wartości przekroczą 3 × GGN.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, brak laktazy, choroba wątroby, dziedziczna choroba mięśni, erytromycyna, fibrat, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, miastenia oczna, niacyna, niedoczynność tarczycy, nieproduktywny kaszel, nietolerancja galaktozy, objaw mięśniowy, pitawastatyna, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, toksyczność mięśniowa, zaburzenie czynności nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Suvardio 10 mg
Rozuwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje silne działanie hipolipemizujące, głównie poprzez zwiększenie ekspresji receptorów LDL na hepatocytach oraz hamowanie produkcji VLDL, co skutkuje znacznym obniżeniem stężenia LDL-C (do -63% przy dawce 40 mg), cholesterolu całkowitego (do -46%), triglicerydów (do -35%) oraz podwyższeniem HDL-C (do +14%). Efekt terapeutyczny pojawia się już w pierwszym tygodniu terapii, a pełna odpowiedź osiągana jest po około 4 tygodniach. Skuteczność rozuwastatyny potwierdzono u pacjentów z pierwotną hipercholesterolemią typu IIa i IIb, w tym u osób z cukrzycą oraz rodzinną hipercholesterolemią, gdzie dawka 10 mg pozwala osiągnąć cel terapeutyczny LDL-C <3 mmol/l u około 80% chorych. W badaniu METEOR wykazano, że rozuwastatyna 40 mg znacząco spowalnia progresję subklinicznej miażdżycy tętnic szyjnych (zmiana CIMT -0,0014 mm/rok vs progresja +0,0131 mm/rok w grupie placebo; p<0,0001).
apolipoproteina A-I, apolipoproteina B, ból mięśni, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, cholesterol nieHDL, cholesterol VLDL, choroba wieńcowa, fenofibrat, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia pierwotna, hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kompleks intima-media, miażdżyca subkliniczna, niacyna, triglicerydy, triglicerydy VLDL, udar mózgu, zakażenie dróg moczowych, zapalenie nosogardzieli, zawał serca, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvagen 40 40 mg
Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białko OATP1B1, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, mogą zwiększać stężenie aktywnych metabolitów symwastatyny nawet ponad 10-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z gemfibrozylem, cyklosporyną, danazolem oraz kwasem fusydowym ze względu na wysokie ryzyko działań niepożądanych mięśniowych. W przypadku konieczności stosowania inhibitorów CYP3A4 powodujących co najmniej pięciokrotne zwiększenie AUC, zaleca się przerwanie terapii symwastatyną i rozważenie alternatywnej statyny. Dawkowanie symwastatyny powinno być ograniczone do 20 mg/dobę podczas jednoczesnego stosowania amiodaronu, amlodypiny, werapamilu, diltiazemu, elbaswiru, grazoprewiru oraz tikagreloru, a w przypadku lomitapidu u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną – do 40 mg/dobę.
amlodypina, białko warunkujące oporność w raku piersi, boceprewir, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, działanie hepatotoksyczne, elbaswir, erytromycyna, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas symwastatyny, lomitapid, miopatia, nefazodon, niacyna, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna, symwastatyna, telaprewir, telitromycyna, tikagrelor, transporter OATP1B1, werapamil, wskaźnik INR - Leksykon leków
Interakcje leku – Pitamet 4 mg
Pitawastatyna, substancja czynna leku PITAMET, jest transportowana do hepatocytów głównie przez transportery OATP, co stanowi podstawę licznych interakcji farmakokinetycznych. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania pitawastatyny z cyklosporyną, która powoduje 4,6-krotny wzrost AUC pitawastatyny, oraz z makrolidami (np. erytromycyną), które zwiększają AUC 2,8-krotnie. Równoczesne podawanie z gemfibrozylem i fenofibratem powoduje umiarkowany wzrost AUC pitawastatyny odpowiednio o 1,4 i 1,2 razy, co wymaga ostrożności ze względu na ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Podobne zalecenia dotyczą stosowania pitawastatyny z niacyną, mimo braku bezpośrednich badań, ze względu na potencjalne ryzyko działań niepożądanych mięśniowych. W przypadku ryfampicyny obserwuje się 1,3-krotny wzrost AUC pitawastatyny, jednak zwykle nie wymaga to korekty dawki.
antybiotyk makrolidowy, cyklosporyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, digoksyna, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir i pibrentaswir, glikoproteina p, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, miopatia, niacyna, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, parametr INR, Pitamet, pitawastatyna, pole pod krzywą stężenia leku, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, statyna, transporter wątrobowy, warfaryna, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Interakcje leku – Axocar 10 mg + 80 mg
Produkt leczniczy Axocar zawiera ezetymib (10 mg) oraz symwastatynę w dawkach od 10 mg do 80 mg, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych, głównie poprzez hamowanie enzymu CYP3A4 oraz wpływ na transportery białkowe OATP1B1 i BCRP. Interakcje te mogą znacząco zwiększać stężenia symwastatyny i jej metabolitów w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Szczególnie niebezpieczne są jednoczesne terapie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna), cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem, które są przeciwwskazane ze względu na wielokrotne zwiększenie ekspozycji na symwastatynę i ezetymib. Ponadto, stosowanie fibratów i niacyny w dawkach ≥1 g/dobę wymaga ostrożności ze względu na ryzyko miopatii oraz kamicy żółciowej. Zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu, który może nasilać hepatotoksyczność i miopatię oraz wpływać na skuteczność terapii hipolipemizującej.
amiodaron, amlodypina, Axocar, BCRP, biodostępność, boceprewir, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, elbaswir, erytromycyna, ezetymib, fibrat, fluindion, flukonazol, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, kamienie żółciowe, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kolchicyna, kolestyramina, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwzakrzepowy, lomitapid, miopatia, nefazodon, nelfinawir, niacyna, OATP1B1, pochodna kumaryny, pozakonazol, preparat hipolipemizujący, rabdomioliza, ryfampicyna, symwastatyna, telaprewir, telitromycyna, terapia skojarzona, tikagrelor, warfaryna, wartość INR, werapamil, worykonazol, zaburzenie czynności nerek