Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Pitawastatyna, jako substancja aktywna produktu leczniczego PITAMET, jest aktywnie transportowana do ludzkich hepatocytów przez liczne transportery wątrobowe, w tym polipeptydy transportujące aniony organiczne (OATP). Te mechanizmy transportu mogą stanowić podstawę wielu istotnych interakcji lekowych obserwowanych przy stosowaniu tego produktu leczniczego.¹

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Szczególną uwagę należy zwrócić na równoczesne stosowanie pitawastatyny z lekami immunosupresyjnymi. Badania wykazały, że jednoczesne podanie pojedynczej dawki cyklosporyny i pitawastatyny prowadziło do znaczącego, 4,6-krotnego wzrostu AUC (pole pod krzywą stężenia leku we krwi) pitawastatyny w stanie stacjonarnym. Warto podkreślić, że nie zostały przeprowadzone badania oceniające wpływ cyklosporyny w stanie stacjonarnym na farmakokinetykę pitawastatyny w stanie stacjonarnym. Ze względu na tak istotne zwiększenie ekspozycji na pitawastatynę, nie zaleca się stosowania produktu PITAMET u pacjentów przyjmujących cyklosporynę.²

Interakcje z antybiotykami

Istotne interakcje obserwuje się również przy jednoczesnym stosowaniu antybiotyków, szczególnie z grupy makrolidów. Równoczesne podawanie erytromycyny z pitawastatyną prowadziło do 2,8-krotnego wzrostu AUC pitawastatyny. W przypadku konieczności zastosowania erytromycyny lub innych antybiotyków makrolidowych, zaleca się czasowe zaprzestanie stosowania produktu PITAMET na czas trwania antybiotykoterapii.³

W przypadku ryfampicyny, równoczesne podawanie z pitawastatyną wiązało się z 1,3-krotnym wzrostem AUC pitawastatyny, co wynika z obniżonego wychwytu wątrobowego.⁴

Interakcje z lekami hipolipemizującymi

Stosowanie fibratów w skojarzeniu z pitawastatyną wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ zarówno fibraty, jak i statyny mogą powodować miopatię, a ich łączne stosowanie może nasilać ryzyko jej wystąpienia oraz rozwoju rabdomiolizy. Badania farmakokinetyczne wykazały, że równoczesne podawanie pitawastatyny i gemfibrozylu wiązało się z 1,4-krotnym wzrostem wartości AUC dla pitawastatyny, podczas gdy stosowanie fenofibratu powodowało 1,2-krotny wzrost wartości AUC.⁵

Podobną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu pitawastatyny z niacyną (kwasem nikotynowym). Chociaż nie przeprowadzono bezpośrednich badań interakcji pitawastatyny z niacyną, to wiadomo, że sama niacyna może powodować miopatię i rabdomiolizę. W związku z tym, produkt PITAMET należy podawać z zachowaniem ostrożności, jeśli jest stosowany jednocześnie z niacyną.⁶

W przypadku równoczesnego podawania ezetymibu i pitawastatyny nie zaobserwowano istotnych interakcji farmakokinetycznych. Ezetymib i jego metabolit glukuronidowy hamują wchłanianie cholesterolu z pokarmu oraz z żółci, jednak nie wpływają na stężenie pitawastatyny w osoczu, podobnie jak pitawastatyna nie wpływa na stężenie ezetymibu ani jego metabolitu glukuronidowego.⁷

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Jednoczesne stosowanie glekaprewiru i pibrentaswiru (stosowanych w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C) z inhibitorami reduktazy HMG-CoA, do których należy pitawastatyna, może zwiększać stężenie inhibitora reduktazy HMG-CoA w osoczu. Chociaż pitawastatyna nie była bezpośrednio badana w tym kontekście, to istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia takiej interakcji. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków, zaleca się rozpoczęcie od najniższej dawki pitawastatyny oraz dokładne monitorowanie kliniczne pacjentów.⁸

W przypadku inhibitorów proteaz i nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy stosowanych w leczeniu HIV, jednoczesne podawanie lopinawiru/rytonawiru, darunawiru/rytonawiru, atazanawiru lub efawirenzu z produktem leczniczym PITAMET może prowadzić do niewielkich zmian wartości AUC pitawastatyny, jednak zmiany te nie są uznawane za klinicznie istotne.⁹

Interakcje z kwasem fusydowym

Kwas fusydowy w skojarzeniu ze statynami, w tym pitawastatyną, może zwiększać ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy. Mechanizm tej interakcji nie jest do końca poznany i może mieć charakter farmakodynamiczny, farmakokinetyczny lub mieszany. Opisano przypadki rabdomiolizy, w tym przypadki śmiertelne, u pacjentów otrzymujących jednocześnie kwas fusydowy i statyny. Jeżeli ogólnoustrojowe zastosowanie kwasu fusydowego jest konieczne, należy bezwzględnie przerwać leczenie produktem PITAMET na czas trwania terapii kwasem fusydowym.¹⁰

Interakcje z inhibitorami CYP3A4

Przeprowadzone badania nad interakcjami itrakonazolu oraz soku grejpfrutowego, które są znanymi inhibitorami izoenzymu CYP3A4, nie wykazały klinicznie istotnego wpływu na stężenie pitawastatyny w osoczu. Wynika to z faktu, że metabolizm pitawastatyny przebiega głównie przy udziale innych izoenzymów cytochromu P450.¹¹

Interakcje z lekami kardiologicznymi

W przypadku digoksyny, która jest znanym substratem glikoproteiny P (P-gp), nie zaobserwowano istotnych interakcji z pitawastatyną. W trakcie równoczesnego podawania nie stwierdzono istotnych zmian w stężeniu zarówno pitawastatyny, jak i digoksyny.¹²

Również w przypadku warfaryny nie stwierdzono istotnych interakcji. Farmakokinetyka w stanie stacjonarnym oraz farmakodynamika (parametry INR i PT) warfaryny nie ulegały zmianie u zdrowych ochotników podczas równoczesnego podawania pitawastatyny w dawce dobowej 4 mg. Niemniej jednak, podobnie jak w przypadku innych statyn, u pacjentów przyjmujących warfarynę, po włączeniu produktu PITAMET do leczenia, zaleca się kontrolowanie czasu protrombinowego lub wartości INR.¹³

Interakcje z alkoholem

Chociaż w dokumentacji produktu leczniczego PITAMET nie przedstawiono bezpośrednich danych dotyczących interakcji z alkoholem, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu i stosowaniu pitawastatyny. Alkohol etylowy może wpływać na metabolizm wątrobowy wielu leków, w tym statyn, oraz teoretycznie może nasilać działania niepożądane ze strony wątroby. Ponadto, zarówno alkohol, jak i statyny mogą niekorzystnie wpływać na funkcje mięśni, więc ich jednoczesne stosowanie może potencjalnie zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy.

Z medycznego punktu widzenia zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii pitawastatyną, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby, miopatią w wywiadzie lub innymi czynnikami ryzyka uszkodzenia wątroby i mięśni.

Tabela interakcji lekowych

Informacje dotyczące stosowania u dzieci i młodzieży

Należy podkreślić, że badania dotyczące interakcji między pitawastatyną a innymi lekami przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów. Zakres i charakter interakcji lekowych u dzieci i młodzieży nie został określony, co wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu pitawastatyny w tej grupie wiekowej, zwłaszcza w przypadku politerapii.¹⁴