uszkodzona bariera naskórkowa

Uszkodzona bariera naskórkowa stanowi poważny problem dermatologiczny, który prowadzi do zwiększonej przeznaskórkowej utraty wody (TEWL), predysponuje do rozwoju stanu zapalnego skóry oraz zwiększa podatność na infekcje skórne. Bariera naskórkowa składa się głównie z korneocytów otoczonych lipidami międzykomórkowymi (ceramidy, wolne kwasy tłuszczowe, cholesterol), które tworzą warstwę rogową naskórka.

Do uszkodzenia bariery naskórkowej może dojść na skutek czynników zewnętrznych, takich jak częste mycie skóry detergentami, ekspozycja na środki drażniące czy promieniowanie UV, jak również czynników wewnętrznych, np. predyspozycji genetycznych. Uszkodzenie to stanowi kluczowy element patogenezy wielu chorób skóry, w tym atopowego zapalenia skóry, łuszczycy, wyprysku kontaktowego czy rosacea.

Diagnostyka uszkodzonej bariery naskórkowej obejmuje pomiar TEWL, ocenę pH skóry oraz analizę składu lipidów naskórkowych. W leczeniu kluczowe znaczenie ma odbudowa bariery poprzez stosowanie emolientów zawierających fizjologiczne lipidy, okluzyjnych substancji zatrzymujących wodę w naskórku oraz czynników nawilżających. Istotne jest także unikanie czynników nasilających uszkodzenie, takich jak mydła o wysokim pH czy drapanie skóry.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Bifenylol – Przeciwwskazania stosowania

Bifenylol (2-bifenylol) jest składnikiem o właściwościach antyseptycznych, stosowanym w preparatach do dezynfekcji skóry, takich jak Desderman N, gdzie występuje w stężeniu 0,10 g/100 g płynu, w połączeniu z etanolem (79 g/100 g). Głównym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na bifenylol oraz na pozostałe składniki preparatu, w tym etanol (alkohol etylowy 96% denaturowany metyloetyloketonem) i substancje pomocnicze. Konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji alergicznych na środki antyseptyczne. Preparaty zawierające bifenylol nie powinny być stosowane na błony śluzowe, rany otwarte oraz w okolicach oczu ze względu na ryzyko podrażnień i zwiększonej absorpcji substancji czynnych, co może nasilać działania niepożądane.
absorpcja substancji czynnej, alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry, bifenylol, błona śluzowa, dermatoza, Desderman N, dezynfekcja skóry, działanie niepożądane, egzema, etanol, nadwrażliwość na substancje, rana otwarta, reakcja alergiczna, środek antyseptyczny, substancja pomocnicza, uszkodzona bariera naskórkowa, właściwości antyseptyczne, wywiad alergologiczny, związek utleniający
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydrex S

Hydrex S to 4% płyn na skórę zawierający 3,876 g chlorheksydyny diglukonianu na 100 g preparatu, przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego. Należy unikać aplikacji na oczy, ucho środkowe, mózg, opony mózgowe oraz błony śluzowe ze względu na ryzyko podrażnień, uszkodzeń komórek słuchowych, neurotoksyczności oraz stanów zapalnych. W przypadku kontaktu z oczami lub błonami śluzowymi konieczne jest natychmiastowe i dokładne płukanie dużą ilością wody. Preparat może wywoływać reakcje alergiczne u pacjentów uczulonych na chlorheksydynę diglukonian, tlenek dialkiloaminy lub czerwień koszenilową, dlatego przed zastosowaniem wskazany jest wywiad alergologiczny i rozważenie alternatywnych środków dezynfekcyjnych u osób z dodatnim wywiadem.
absorpcja przez skórę, alkohol etylowy, alkohol metylowy, błona śluzowa, chlorheksydyny diglukonian, czerwień koszenilowa, działanie neurotoksyczne, miejscowa reakcja zapalna, nadwrażliwość na składniki, opona mózgowa, podrażnienie rogówki, podrażnienie spojówek, reakcja alergiczna, środek dezynfekcyjny, stan zapalny, uszkodzenie komórek słuchowych, uszkodzona bariera naskórkowa, uszkodzona skóra
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Alantan-Plus

Maść Alantan Plus (20 mg + 50 mg/g) może wywoływać reakcje nadwrażliwości skórnej, takie jak zaczerwienienie i świąd w miejscu aplikacji, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia leczenia objawowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność substancji pomocniczych: lanoliny, która może indukować kontaktowe zapalenie skóry u pacjentów z alergią; glikolu propylenowego w dawce 50 mg/g, potencjalnie powodującego podrażnienia skóry; oraz etylu parahydroksybenzoesanu (E 214), który może wywoływać reakcje alergiczne, zwłaszcza u osób z nadwrażliwością na parabeny. Przed rozpoczęciem terapii wskazane jest zebranie szczegółowego wywiadu alergologicznego.
alergia na parabeny, etylu parahydroksybenzoesan, glikol propylenowy, kontaktowe zapalenie skóry, leczenie objawowe, miejscowa reakcja skórna, nadwrażliwość na składniki, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja kontaktowa, reakcja nadwrażliwości skórnej, reakcja typu późnego, świąd, tłuszcz wełny, uszkodzona bariera naskórkowa, wywiad alergiczny, wywiad alergologiczny, zaczerwienienie skóry
Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt z nagietka lekarskiego – Działania niepożądane

Ekstrakt z nagietka lekarskiego (Calendula officinalis L.) stosowany w preparatach dermatologicznych, takich jak Maść nagietkowa, cechuje się generalnie dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak może wywoływać reakcje alergiczne skórne, głównie alergię kontaktową. Objawy obejmują miejscowy rumień, świąd, obrzęk, wysypkę kontaktową, a w rzadkich przypadkach pęcherze lub złuszczanie naskórka. Działania niepożądane występują niezbyt często do rzadko, z częstotliwością od „niezbyt często” do „bardzo rzadko”, a ich nasilenie waha się od łagodnego do umiarkowanego, z wyjątkiem reakcji krzyżowych u osób uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae, które mogą mieć charakter umiarkowany do ciężkiego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry, uszkodzoną barierą naskórkową oraz uczulonych na rośliny astrowate.
alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry, calendula officinalis, dermatolog, kontaktowe zapalenie skóry, maść nagietkowa, miejscowe zaczerwienienie, nagietek lekarski, obrzęk tkanek, pęcherz, pieczenie, podrażnienie skóry, preparat dermatologiczny, preparat przeciwalergiczny, przewlekła dermatoza, reakcja alergiczna skórna, reakcja krzyżowa, rośliny astrowate, rumień, świąd, uogólniona reakcja alergiczna, uszkodzona bariera naskórkowa, wysypka kontaktowa, zaczerwienienie skóry, złuszczanie naskórka
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Metronidazol Jelfa 10 mg/g

Stosowanie żelu Metronidazol Jelfa o stężeniu 10 mg/g jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na metronidazol oraz na substancje pomocnicze, takie jak metylu parahydroksybenzoesan (0,8 mg/g), propylu parahydroksybenzoesan (0,2 mg/g), glikol propylenowy (150 mg/g) i etanol (150 mg/g). Reakcje alergiczne mogą manifestować się miejscowym zaczerwienieniem, świądem i pieczeniem skóry. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z uszkodzoną barierą naskórkową, gdyż substancje pomocnicze mogą nasilać podrażnienia i zwiększać wchłanianie metronidazolu. Preparatu nie należy stosować na błony śluzowe, okolice oczu ani na otwarte rany ze względu na ryzyko podrażnień.
alergen kontaktowy, aplikacja preparatu, działanie niepożądane, glikol propylenowy, kontaktowe zapalenie skóry, metronidazol, metylu parahydroksybenzoesan, miejscowe zaczerwienienie, nadwrażliwość na substancję czynną, objaw alergiczny, pieczenie skóry, pochodna nitroimidazolu, podrażnienie skóry, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, schorzenie dermatologiczne, świąd, uszkodzona bariera naskórkowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Brodacid (50,4 mg + 100 mg)/g

Produkt leczniczy Brodacid, zawierający kwas mlekowy (50,4 mg/g) oraz kwas salicylowy (100 mg/g) w formie płynu do stosowania miejscowego, nie wykazuje udokumentowanych interakcji farmakologicznych. Ze względu na miejscowe zastosowanie i niską systemową absorpcję, ryzyko interakcji ogólnoustrojowych jest minimalne. Jednak przy aplikacji na rozległe powierzchnie skóry lub uszkodzoną barierę naskórkową, należy uwzględnić potencjalne interakcje, zwłaszcza z lekami przeciwzakrzepowymi (niskie ryzyko zwiększenia krwawień) oraz przeciwcukrzycowymi (bardzo niskie ryzyko nasilenia działania). Ponadto, stosowanie Brodacid w połączeniu z innymi preparatami keratolitycznymi, miejscowo drażniącymi lub zawierającymi retinoidy może nasilać miejscowe podrażnienia i złuszczanie skóry (ryzyko średnie). Okluzyjna terapia miejscowa może zwiększać wchłanianie substancji czynnych, co również podnosi ryzyko działań niepożądanych.
bariera naskórkowa, działanie drażniące, działanie niepożądane, efekt drażniący, interakcja ogólnoustrojowa, interakcja z alkoholem, kwas mlekowy, kwas salicylowy, lek keratolityczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, opatrunek okluzyjny, penetracja substancji czynnej, płyn na skórę, preparat keratolityczny, preparat złuszczający, retinoid, terapia miejscowa, uszkodzona bariera naskórkowa, złuszczanie naskórka

uszkodzona bariera naskórkowa

Powiązane wpisy

Bifenylol – Przeciwwskazania stosowania

Specjalne ostrzeżenia – Hydrex S

Specjalne ostrzeżenia – Alantan-Plus

Ekstrakt z nagietka lekarskiego – Działania niepożądane

Przeciwwskazania – Metronidazol Jelfa 10 mg/g

Interakcje leku – Brodacid (50,4 mg + 100 mg)/g