nadwrażliwość pokarmowa
Nadwrażliwość pokarmowa to termin obejmujący nieprawidłowe reakcje organizmu na spożyte pokarmy. Dzieli się na dwa główne typy: alergię pokarmową, która jest reakcją immunologiczną, oraz nietolerancję pokarmową, która nie angażuje układu odpornościowego.
Alergia pokarmowa wynika z nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej, najczęściej związanej z produkcją przeciwciał IgE skierowanych przeciwko określonym alergenom pokarmowym. Reakcje mogą obejmować objawy skórne (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy), żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, wymioty, biegunka), oddechowe (duszność, kaszel) oraz w najcięższych przypadkach anafilaksję.
Nietolerancja pokarmowa wynika najczęściej z niedoboru enzymów trawiennych (np. nietolerancja laktozy), reakcji na naturalne lub dodane substancje chemiczne w żywności (np. sulfity, glutaminian sodu) lub innych niezidentyfikowanych mechanizmów. Objawy rozwijają się zwykle wolniej niż w alergii i zależą od ilości spożytego pokarmu.
Diagnostyka nadwrażliwości pokarmowej obejmuje szczegółowy wywiad, testy skórne, oznaczanie specyficznych przeciwciał IgE, testy eliminacyjne i prowokacyjne. Leczenie polega głównie na eliminacji lub ograniczeniu spożycia problematycznych pokarmów, a w przypadku alergii – edukacji pacjenta w zakresie rozpoznawania i postępowania w reakcjach alergicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Nietolerancja pokarmowa – Epidemiologia
Nietolerancja pokarmowa, definiowana jako nieimmunologiczna reakcja na składniki żywności, dotyka 15-20% populacji ogólnej, jednak rzeczywista częstość potwierdzona podwójnie ślepą próbą prowokacyjną jest znacznie niższa, oscylując między 0,8% a 2,4%. Występuje znaczna rozbieżność między danymi z kwestionariuszy samoopisowych a obiektywnymi metodami diagnostycznymi, co wskazuje na zawyżanie częstości występowania nietolerancji pokarmowej nawet trzykrotnie lub czterokrotnie. Częstość występowania jest wyższa u kobiet (4,2% vs 2,9%; P<0,001) oraz u osób pochodzenia azjatyckiego (4,3% vs 3,6%; P<0,001). Nietolerancje pokarmowe są szczególnie powszechne u pacjentów z zespołem jelita drażliwego, gdzie 50-80% zgłasza problemy z określonymi pokarmami. U niemowląt i małych dzieci nietolerancja białek mleka krowiego występuje u 1,9-2,8% populacji do 2 roku życia, z tendencją do ustępowania do 5 roku życia. Epidemiologia nietolerancji pokarmowej wykazuje istotne różnice regionalne i demograficzne, z wyższą częstością w krajach rozwiniętych i obszarach miejskich, co sugeruje wpływ urbanizacji i ekspozycji środowiskowych.
alergen pokarmowy, alergia IgE-zależna, alergia pokarmowa, Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom, czynnościowe zaburzenia żołądkowo-jelitowe, doustna próba prowokacyjna, elektroniczna dokumentacja medyczna, Europejska Akademia Alergologii i Immunologii Klinicznej, iloraz szans, nadwrażliwość pokarmowa, nietolerancja białka mleka krowiego, nietolerancja pokarmowa, podwójnie ślepa kontrolowana placebo próba prowokacyjna, przedział ufności, reakcja nieimmunologiczna, test IgE, test skórny, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja parwowirusowa – Patofizjologia i mechanizm
Parwowirusy, w tym parwowirus B19 (B19V) u ludzi oraz canine parvovirus (CPV) u psów, to małe wirusy DNA o wysokim tropizmie do komórek szybko dzielących się, takich jak prekursory erytroidalne w szpiku kostnym. B19V wykorzystuje receptor antygenu P (globozyd) oraz koreceptory, takie jak integryna α5β1 i autoantygen Ku80, co umożliwia zakażenie różnych tkanek i wywoływanie objawów wielonarządowych. Replikacja wirusa odbywa się w fazie S cyklu komórkowego, inicjowana przez białko NS1, które indukuje apoptozę i uszkodzenia DNA. U ludzi infekcja prowadzi do przejściowej retikulocytopenii, a u pacjentów z niedokrwistością hemolityczną może wywołać przełom aplastyczny. Mechanizmy immunologiczne, w tym formowanie kompleksów immunologicznych i autoimmunizacja, odgrywają kluczową rolę w patogenezie, manifestując się wysypką rumieniową i artropatią. Przewlekłe zakażenia obserwuje się u pacjentów z niedoborami odporności, co może skutkować ciężką niedokrwistością wymagającą transfuzji.
apoptoza komórkowa, artropatia, białko NS1, Canine Parvovirus, droga fekalno-oralna, droga kropelkowa, fosfolipaza A2, globozyd, kardiomiopatia rozstrzeniowa, kłębuszkowe zapalenie nerek, kompleksy immunologiczne, mikroangiopatia zakrzepowa, mimikra molekularna, nadwrażliwość pokarmowa, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, parwowirus, parwowirus B19, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, przełom aplastyczny, receptor transferryny, retikulocytopenia, śródbłonek naczyniowy, stwardnienie kłębuszków nerkowych, szpik kostny, tolerancja doustna, tropizm komórkowy, wiremia, wysypka rumieniowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie mózgu, zapalenie śródbłonka, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia pokarmowa – Epidemiologia
Alergia pokarmowa stanowi istotny i narastający problem zdrowia publicznego, szczególnie w krajach rozwiniętych, z częstością występowania IgE-zależnych alergii pokarmowych szacowaną na około 10% populacji ogólnej. Epidemiologia wskazuje na zróżnicowanie w zależności od wieku, z najwyższą zapadalnością u dzieci w wieku około 1 roku (6-8%) i wzrostem częstości wśród dorosłych do 10,8%. Występują także istotne różnice geograficzne i etniczne, z wyższą częstością alergii u populacji afroamerykańskiej (8,5% dorosłych) oraz w obszarach zurbanizowanych. Wzrost zachorowalności na alergie pokarmowe jest dynamiczny – od 1997 do 2021 roku obserwowano dwukrotny wzrost częstości występowania, co potwierdzają dane z USA i innych krajów zachodnich. Najczęstsze alergeny to mleko, jaja, orzeszki ziemne, orzechy drzewne, pszenica, soja, ryby, skorupiaki oraz sezam, który od 2021 roku jest uznawany za główny alergen w USA. Diagnostyka opiera się na złotym standardzie, jakim jest doustna próba prowokacyjna, jednak częstość występowania alergii potwierdzonych tą metodą jest niższa (1-3%) niż w badaniach opartych na samoocenie (10-15%).
alergia na jajka, alergia na mleko krowie, alergia na orzechy drzewne, alergia na orzeszki ziemne, alergia pokarmowa IgE-zależna, anafilaksja pokarmowa, atopowe zapalenie skóry, badanie epidemiologiczne, ciężka reakcja alergiczna, doustna próba prowokacyjna, enterokolitis, immunoterapia alergenowa, mechanizm IgE-zależny, nadwrażliwość pokarmowa, omalizumab, podwójnie ślepa kontrolowana placebo próba prowokacyjna, reakcja alergiczna typu I, remisja, swoiste IgE, test skórny punktowy