szlak sygnałowy PI3K/AKT/mTOR
Szlak sygnałowy PI3K/AKT/mTOR stanowi złożoną kaskadę przekazywania sygnału wewnątrzkomórkowego, odgrywającą kluczową rolę w regulacji wzrostu komórek, proliferacji, migracji, metabolizmu oraz przeżycia. Jest to jeden z najczęściej zaburzonych szlaków w chorobach nowotworowych.
Kinaza 3-fosfatydyloinozytolu (PI3K) aktywowana jest przez receptory o aktywności kinazy tyrozynowej lub receptory sprzężone z białkami G. Po aktywacji, PI3K fosforyluje fosfatydyloinozytole błony komórkowej, generując wtórne przekaźniki, które aktywują kinazę białkową B (AKT). Aktywowana AKT fosforyluje liczne białka efektorowe, w tym mTOR (mammalian target of rapamycin).
Kompleks mTOR występuje w dwóch formach: mTORC1 i mTORC2, z których każda reguluje odrębne procesy komórkowe. mTORC1 kontroluje głównie syntezę białek, biogenezę rybosomów i autofagię, podczas gdy mTORC2 reguluje reorganizację cytoszkieletu i przeżycie komórek.
Zaburzenia szlaku PI3K/AKT/mTOR są związane z patogenezą wielu nowotworów, cukrzycą, chorobami neurodegeneracyjnymi oraz zaburzeniami immunologicznymi. W onkologii klinicznej inhibitory poszczególnych komponentów tego szlaku (np. inhibitory PI3K, AKT, mTOR) są stosowane lub badane w terapiach celowanych nowotworów, w których występuje nadaktywność tego szlaku.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Sarcoma nabłonkowate – Etiologia i przyczyny
Sarcoma nabłonkowate jest rzadkim, złośliwym nowotworem tkanek miękkich, którego główną etiologiczną determinantą jest inaktywacja genu supresorowego SMARCB1/INI1 (chromosom 22q11.2), obserwowana w 80-90% przypadków. Utrata funkcji tego genu prowadzi do dysregulacji kompleksu SWI/SNF, co skutkuje niekontrolowanym wzrostem komórek i transformacją nowotworową. Kluczowe mechanizmy molekularne obejmują nadaktywację PRC2, metylację histonu H3K27, zwiększoną ekspresję VEGF, utratę E-kadheryny oraz aktywację szlaku PI3K/AKT/mTOR. W etiologii uwzględnia się także delecje genów i rearanżacje, w tym translokacje w locus 22q11. Dodatkowo, metylotransferazy histonowe odgrywają rolę w represji genów różnicowania komórek, co sprzyja progresji nowotworu.
angiogeneza, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, delecja genu, dysfagia, E-kadheryna, gen SMARCB1, gen supresorowy nowotworu, inaktywacja SMARCB1, kompleks PRC2, metylotransferaza histonowa, nerwiakowłókniakowatość, nowotwór tkanek miękkich, obrzęk limfatyczny, polichlorofenol, polipowatość gruczolakowata, radioterapia, sarcoma nabłonkowate, siatkówczak, stwardnienie guzowate, szlak sygnałowy, szlak sygnałowy PI3K/AKT/mTOR, transformacja nowotworowa, transkrypcja DNA, uraz, zespół Gardnera, zespół Gorlina, zespół Li-Fraumeni, zespół nowotworowy, zespół Wernera