ostry skurcz oskrzeli
Ostry skurcz oskrzeli (bronchospasm) to nagłe zwężenie dróg oddechowych spowodowane skurczem mięśni gładkich w ścianie oskrzeli. Jest to jeden z kluczowych mechanizmów patofizjologicznych w astmie oskrzelowej, ale może również występować w przebiegu POChP, reakcji anafilaktycznej, infekcji dróg oddechowych czy po ekspozycji na substancje drażniące.
Klinicznie manifestuje się dusznością, świszczącym oddechem (wheezing), kaszlem oraz uczuciem ucisku w klatce piersiowej. W ciężkich przypadkach może prowadzić do niewydolności oddechowej. Diagnostyka obejmuje badanie przedmiotowe, spirometrię z próbą rozkurczową oraz czasem prowokacyjne testy oskrzelowe.
Leczenie ostrego skurczu oskrzeli polega na doraźnym podaniu szybko działających β2-mimetyków (np. salbutamol) w inhalacji. W cięższych przypadkach stosuje się glikokortykosteroidy systemowe, leki przeciwcholinergiczne oraz tlenoterapię. W przypadku braku odpowiedzi na standardowe leczenie może być konieczna hospitalizacja i zastosowanie aminofiliny dożylnie lub wentylacji mechanicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aspulmo 100 mcg/dawkę inh.
Aspulmo, zawierający 100 μg salbutamolu na dawkę inhalacyjną w postaci siarczanu, jest przeznaczony do stosowania wziewnego w leczeniu i profilaktyce skurczu oskrzeli. Dawkowanie u dorosłych w leczeniu ostrego skurczu wynosi 1-2 inhalacje (100-200 μg), z maksymalną dawką dobową 6 inhalacji (2 inhalacje 3 razy na dobę). W profilaktyce skurczów oskrzeli wywołanych wysiłkiem fizycznym lub kontaktem z alergenem zaleca się 2 inhalacje (200 μg) na 10-15 minut przed ekspozycją. U dzieci dawka początkowa to 1 inhalacja (100 μg), którą można zwiększyć do 2 inhalacji (200 μg), z maksymalną dawką dobową 4 inhalacje. Osoby w podeszłym wieku stosują dawkowanie analogiczne do młodszych dorosłych. W przypadku braku poprawy po zastosowaniu zalecanej dawki, nie należy samodzielnie zwiększać liczby inhalacji, lecz skonsultować się z lekarzem w celu modyfikacji terapii, w tym rozważenia glikokortykosteroidów.
- Leksykon substancji czynnych
Winorelbina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Winorelbina wymaga podawania pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w chemioterapii przeciwnowotworowej, ze szczególnym monitorowaniem parametrów hematologicznych, zwłaszcza liczby neutrofilów i płytek krwi. Neutropenia stanowi główną toksyczność ograniczającą dawkę, osiągając najniższy poziom (nadir) między 7. a 14. dniem po podaniu i ustępując w ciągu 5-7 dni. Zaleca się odroczenie podania leku, jeśli liczba neutrofilów spadnie poniżej 1500/mm³ lub płytek poniżej 100 000/mm³. W przypadku doustnej formy winorelbiny, przy dawce 80 mg/m² pc., spadek neutrofilów poniżej 500/mm³ lub powtarzające się wartości 500-1000/mm³ wymaga redukcji dawki do 60 mg/m² pc. na tydzień z możliwością późniejszego stopniowego zwiększenia. Przed każdym podaniem konieczne jest badanie morfologii krwi, a w przypadku objawów infekcji należy niezwłocznie wykonać diagnostykę. Ponadto, u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca oraz u populacji japońskiej należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko toksyczności płucnej, w tym ARDS, które może wystąpić średnio w ciągu tygodnia od podania.
antagonista 5HT3, ARDS, chemioterapia przeciwnowotworowa, choroba niedokrwienna serca, ciężka niewydolność wątroby, granisetron, hialuronidaza, inhibitor cytochromu CYP3A4, leki przeciwwymiotne, liczba leukocytów, liczba neutrofilów, liczba płytek krwi, metoklopramid, miejscowe podrażnienie, mitomycyna, morfologia krwi, neutropenia, ondansetron, ostry skurcz oskrzeli, owrzodzenie rogówki, parametry hematologiczne, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, stężenie hemoglobiny, toksyczność płucna, winorelbina, wynaczynienie, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żywa atenuowana szczepionka - Leksykon leków
Interakcje leku – Navelbine 10 mg/ml
Winorelbina (NAVELBINE, 10 mg/ml) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez cytochrom CYP3A4 oraz działaniem mielosupresyjnym. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą zwiększać stężenie winorelbiny, nasilając jej toksyczność, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina) obniżają jej skuteczność. Szczególną ostrożność wymaga jednoczesne stosowanie z lekami immunosupresyjnymi (cyklosporyna, takrolimus) ze względu na ryzyko rozrostu limfatycznego oraz z lapatynibem, który zwiększa częstość neutropenii stopnia 3/4. Wskazane jest także monitorowanie INR u pacjentów przyjmujących doustne antykoagulanty, ze względu na zmienność czynności układu krzepnięcia podczas terapii skojarzonej. Przeciwwskazane jest stosowanie winorelbiny z żywą szczepionką przeciwko żółtej febrze oraz innymi szczepionkami zawierającymi osłabione drobnoustroje, ze względu na ryzyko śmiertelnej, ogólnoustrojowej choroby poszczepiennej.
alkaloidy Vinca, cisplatyna, cytochrom CYP3A4, drgawki, działanie sedatywne, fenytoina, glikoproteina p, granulocytopenia, immunosupresja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, lapatynib, leki immunosupresyjne, mielosupresja, mitomycyna C, neuropatia obwodowa, neutropenia, ostry skurcz oskrzeli, ryfampicyna, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, szczepionka przeciwko żółtej febrze, szczepionki żywe, toksyczność płucna, toksyczność szpiku kostnego, winorelbina, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Oxodil Combo (320 mcg + 9 mcg)/dawkę dostarczoną
Oxodil Combo zawiera budezonid (320 µg) oraz formoterol (9 µg) w każdej dawce inhalacyjnej. Przedawkowanie formoterolu, selektywnego agonisty receptorów β2-adrenergicznych, manifestuje się objawami nadmiernej stymulacji układu adrenergicznego, takimi jak drżenie mięśniowe, ból głowy, kołatanie serca, tachykardia, hiperglikemia, hipokaliemia oraz wydłużenie odstępu QTc w EKG. Dawka 90 µg formoterolu podana w ciągu 3 godzin nie wykazała istotnych problemów bezpieczeństwa u pacjentów z ostrym skurczem oskrzeli. W przypadku budezonidu, nawet ostre przedawkowanie nie powoduje zazwyczaj poważnych objawów klinicznych, jednak przewlekłe stosowanie dawek przekraczających 320 µg/dawkę może prowadzić do hiperkortycyzmu i zahamowania czynności nadnerczy.
budezonid, drżenie mięśniowe, działania ogólnoustrojowe, formoterol, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hiperkortycyzm, hipokaliemia, kołatanie serca, kortykosteroid, kortykosteroid wziewny, niewydolność nadnerczy, odstęp QTc, ostry skurcz oskrzeli, przedawkowanie budezonidu, receptor β2-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, stymulacja receptorów β2-adrenergicznych, tachykardia, układ adrenergiczny, zaburzenia rytmu serca, zespół Cushinga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Budezonid LEK-AM
Budezonid wziewny, stosowany jako kortykosteroid zapobiegawczy w leczeniu astmy oskrzelowej, wymaga regularnego podawania, także w okresach bezobjawowych, i nie jest lekiem pierwszego wyboru w ostrych napadach astmy. W przypadku zaostrzenia objawów możliwe jest zwiększenie dawki lub dodanie kortykosteroidów doustnych i/lub antybiotyków. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z utajoną gruźlicą, zakażeniami grzybiczymi i wirusowymi dróg oddechowych, rozstrzeniem oskrzeli oraz pylicą płuc. Paradoksalny skurcz oskrzeli, choć rzadki, wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i zastosowania leków rozszerzających oskrzela. Długotrwałe stosowanie dużych dawek może prowadzić do działań ogólnoustrojowych, takich jak zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga, opóźnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychiczne, dlatego zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma oskrzelowa, budezonid wziewny, centralna chorioretinopatia surowicza, gruźlica płuc, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, kandydoza jamy ustnej, ketokonazol, klarytromycyna, kortykosteroid doustny, kortykosteroid wziewny, lek przeciwgrzybiczny, nadmierne wydzielanie hormonów kory nadnerczy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostry napad astmy, ostry skurcz oskrzeli, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pylica płuc, rozstrzenie oskrzeli, stan astmatyczny, wziewny lek rozszerzający oskrzela, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zaostrzenie astmy, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Przedawkowanie – Airbufo Forspiro (160 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.
Przedawkowanie Airbufo Forspiro, zawierającego 160 μg budezonidu i 4,5 μg formoterolu fumaranu dwuwodnego na dawkę inhalacyjną, może skutkować objawami wynikającymi z farmakologicznego działania obu składników. Formoterol, długo działający agonista receptorów β2-adrenergicznych, w przedawkowaniu wywołuje drżenie mięśniowe, ból głowy, kołatanie serca, a sporadycznie tachykardię, hiperglikemię, hipokaliemię, wydłużenie odstępu QTc oraz zaburzenia rytmu serca. W badaniach klinicznych podanie 90 μg formoterolu w ciągu 3 godzin (około 20-krotność dawki w Airbufo Forspiro) nie wykazało zagrożenia dla pacjentów z ostrym skurczem oskrzeli. Ostre przedawkowanie budezonidu zwykle nie powoduje istotnych klinicznie objawów, jednak przewlekłe stosowanie wysokich dawek może prowadzić do hiperkortycyzmu i zahamowania czynności nadnerczy.
agonista receptorów beta-2-adrenergicznych, budezonid i formoterol fumaran dwuwodny, drżenie mięśniowe, formoterol fumaran dwuwodny, glikokortykosteroid, glikokortykosteroid wziewny, hiperglikemia, hiperkortycyzm, hipokaliemia, kołatanie serca, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostry skurcz oskrzeli, POChP, receptor beta-2 adrenergiczny, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, układ współczulny, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności nadnerczy