zwyrodnienie kraciaste siatkówki
Zwyrodnienie kraciaste siatkówki (retinoschisis) to stan patologiczny, w którym dochodzi do rozdzielenia (rozszczepienia) warstw siatkówki oka. Proces ten najczęściej zachodzi między warstwą włókien nerwowych a pozostałymi warstwami siatkówki, tworząc przestrzeń wypełnioną płynem.
Wyróżniamy dwie główne formy tego schorzenia: zwyrodnienie kraciaste wrodzone (juvenile retinoschisis), związane z mutacją genu XLRS1 na chromosomie X, występujące niemal wyłącznie u mężczyzn, oraz zwyrodnienie nabyte (senile retinoschisis), pojawiające się zwykle u osób po 40. roku życia, częściej dotykające kobiety niż mężczyzn.
Klinicznie zwyrodnienie kraciaste charakteryzuje się obecnością bańkowatego uniesienia siatkówki z widoczną strukturą przypominającą kratę lub sieć naczyń. W badaniu OCT widoczne jest charakterystyczne rozszczepienie warstw siatkówki. W postaci wrodzonej typowa jest lokalizacja plamkowa, natomiast w nabytej – obwodowa, najczęściej w dolno-skroniowym kwadrancie.
Powikłaniami zwyrodnienia kraciastego mogą być przedarcia siatkówki i odwarstwienie siatkówki. Leczenie obejmuje obserwację w przypadkach niepowikłanych, fotokoagulację laserową przy obecności przedarć oraz leczenie operacyjne w przypadku odwarstwienia siatkówki.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Odwarstwienie siatkówki – Etiologia i przyczyny
Odwarstwienie siatkówki to stan nagły, w którym dochodzi do oddzielenia siatkówki od warstwy naczyń krwionośnych, co prowadzi do niedotlenienia i niedożywienia tkanki siatkówki. Wyróżnia się trzy główne typy: rhegmatogenne (najczęstsze, spowodowane rozerwaniem siatkówki i przedostawaniem się płynu pod nią), trakcyjne (wynikające z trakcją wywieranej przez tkankę bliznowatą, np. w proliferacyjnej retinopatii cukrzycowej) oraz wysiękowe (surowicze), gdzie płyn gromadzi się pod siatkówką bez obecności rozerwań. Kluczowymi czynnikami ryzyka odwarstwienia rhegmatogennego są procesy starzenia się oka prowadzące do tylnego odłączenia ciała szklistego (PVD), wysoka krótkowzroczność powyżej 5-6 dioptrii, zwyrodnienie kraciaste siatkówki (występujące u 7-10% populacji), urazy oka, wcześniejsze operacje, zwłaszcza zaćmy, oraz obciążenie rodzinne. Odwarstwienie trakcyjne najczęściej związane jest z proliferacyjną retinopatią cukrzycową, a także innymi stanami prowadzącymi do powstawania bliznowatej tkanki na siatkówce, takimi jak retinopatia sierpowatokrwinkowa, retinopatia wcześniaków, stany zapalne i zakażenia oka. Odwarstwienie wysiękowe może być spowodowane zapaleniem błony naczyniowej, chorobami nowotworowymi (np. czerniak naczyniówki, siatkówczak), zwyrodnieniem plamki związanym z wiekiem (mokrym AMD), a także innymi stanami jak choroba Coatsa czy centralna surowicza chorioretinopatia.
centralna surowicza chorioretinopatia, choroba Coatsa, ciało szkliste, cukrzyca, czerniak naczyniówki, krótkowzroczność, naczyniak naczyniówki, nadciśnienie tętnicze, odwarstwienie rhegmatogenne, odwarstwienie siatkówki, odwarstwienie trakcyjne, odwarstwienie wysiękowe, operacja zaćmy, retinopatia cukrzycowa, retinopatia wcześniaków, sarkoidoza, siatkówczak, tylne odłączenie ciała szklistego, uraz oka, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie twardówki, zwyrodnienie kraciaste siatkówki, zwyrodnienie plamki żółtej